o‘zbekiston tarixi fanidan ma’ruza materiallari

DOCX 7 sahifa 140,9 KB Bepul yuklash

7 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 140,9 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 7

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 7

blackcurse “o‘zbekiston tarixi” fanidan ma’ruza materiallari 2-mavzu. markaziy osiyo jahon sivilizatsiyasining ajralmas qismi. ma’ruza – 2 soat. r e j a: 1. fanda insoniyatning paydo bo‘lishi masalasi. o‘zbekiston odamzod paydo bo‘lgan hududlardan biri. 2. o‘zbekistonda ibtidoiy jamoa tuzumining tarixiy davrlari va ularning asosiy xususiyatlari. o‘zbekiston insoniyat sivilizatsiyasining o‘choqlaridan biri. 3. dastlabki sivilizatsiyaning ma’naviy asoslari. «avesto» qadimiy tarixiy manba. seminar – 2 soat. mavzu: markaziy osiyo – insoniyat sivilizatsiyasining qadimgi o‘choqlaridan biri r e j a 1. o‘zbekiston odamzod paydo bo‘lgan hududlardan biri. 2. o‘zbekistonda ibtidoiy jamoa tuzumining tarixiy davrlari va ularning asosiy xususiyatlari. 3. o‘zbekiston insoniyat sivilizatsiyasining o‘choqlaridan biri. 4. «avesto» qadimiy tarixiy manba. 1. fanda insoniyatning paydo bo‘lishi masalasi. o‘zbekiston odamzod paydo bo‘lgan hududlardan biri insoniyatning kelib chiqishi va rivojlanishi bir necha asrlar davomida tadqiqotchilar tomonidan o‘rganilib turli nazariyalar yuzaga kelgan. chunki “antropogenez” eng qadimgi davr tarixini o‘rganishdagi muhim va dolzarb muammolardan hisoblanadi. turli mamlakatlarda turli davrlarda yashagan mutafakkirlar …

2 / 7

lar fanda “zinjantrop” (“ishbilarmon odamlar” yoki “gomohabilis”) va “avstralopitek” (“janub maymuni”) deb nom olgan. zinjantroplardan keyingi davrda yashagan qazilma odamlar qoldiqlari indoneziyadagi yava orolidan xix asrning oxirlarida topilgan bo‘lib, fanda ularni “pitekantrop” (“maymun- odam”) deb atash rasm bo‘lgan. pitekantroplar bundan taxminan 1 mln.-700-600 ming yil ilgari (e.dyubua) yashaganlari aniqlangan. shuningdek, 1927 yilda xitoy hududlaridan topilgan (d.blek) qadimgi odam qoldiqlari (“sinantrop” - “xitoy odami”) bundan 600-500 ming yil ilgarigi davrga oidligi aniqlangan. undan tashqari eng qadimgi qazilma odam qoldiqlari germaniyaning geydelberg, vengriyaning budapesht shahri yaqinidan ham topilgan. tadqiqotchilarning fikrlariga qaraganda zinjantrop, pitekantrop, sinatroplar eng qadimgi odamlar shakllanib rivojlanishining turli tarixiy bosqichlaridir. bu turdagi qadimgi odamlar gavdalarini tik tutib yurganlar va toshdan turli mehnat qurollarini yasab, ulardan foydalana bilganlar. qurol yasay bilishi, o‘simlik ildizlari va mevalarni iste’mol qilishda shu qurollardan foydalanishi, shuningdek, ayrim hayvonlarni ovlashi qadimgi odamlarni hayvonot olamidan ajratib turgan. bu o‘rinda shuni ta’kidlash joizki, “arxantrop”lar (qadimgi odamlar) eng qadimgi odamlardan …

3 / 7

r jismoniy va aqliy jihatdan kamol topib, hozirgi qiyofadagi kishilar vujudga keldi va shu bilan antropogenez jarayoni nihoyasiga etdi. odamning paydo bo‘lishi erdagi eng buyuk hodisalardan biri bo‘lib, u dastlab toshdan oddiy to‘qmoq yasagan bo‘lsa, uzluksiz mehnat, tinimsiz intilish natijasida yuksak madaniyat yaratish darajasiga etib keldi. antropogenez jarayonida mehnatning o‘zgartiruvchanlik mohiyatini arxeologiyaga oid turli-tuman manbalar tasdiqlaydi. turli davrlarga oid moddiy madaniyatning almashishi hamda yangi asoslarda rivojlanishi moddiy manbalarning tashqi ko‘rinishidan ham aniqlanadi. ko‘p ming yillar davomida rivojlangan tarixiy jarayonlar - odam va jamiyat taraqqiyotida asosiy, bosh mezon mehnat ekanligidan dalolat beradi. hozirgi davrda olimlarning katta guruhi odamzotning dastlabki vatani afrika degan fikrni ilgari sursa, yana bir guruh olimlar evropa deydilar. boshqa bir guruh olimlar esa odam dastavval osiyoning janubida paydo bo‘lgan degan g‘oyani ilgari suradilar. yaqin yillarga qadar o‘zbekiston hududlari eng qadimgi odamlar tomonidan 100 ming yillar ilgari o‘zlashtirilgan deb hisoblanib kelinar edi. ko‘pchilik tadqiqotchilar o‘rta osiyo paleoliti haqidagi bahslarda …

4 / 7

ollar ko‘p hollarda olduvoy qurollariga o‘xshab ketadi. tadqiqotchilarning fikrlariga qaraganda, selungur topilmalarining yoshi 1 mln. yildan ziyodroqdir. selungur topilmalari orasidan eng ahamiyatlisi qadimgi odam jag‘ suyaklari, tishlari va elka suyaklaridir. fanda “farg‘ona odami”-”fergantrop” deb nomlangan bu qazilma odam qoldiqlari eng qadimgi odam haqidagi tasavvurlarimizni yanada kengaytirish bilan birga o‘rta osiyo, xususan o‘zbekistonning insoniyat paydo bo‘lib rivojlangan o‘choqlardan biri ekanligini uzil-kesil isbotlaydi. ilk paleolit (ashel madaniyati) davri eng qadimgi odamlarning makonlaridagi topilmalarida sodda va qo‘pol tosh qurollar ko‘pchilikni tashkil etadi. bu davr kishilarining qurollari o‘zining soddaligi, qo‘polligi, turlarining kamligi jihatdan keyingi davrlardan keskin farqlanadi. ilk paleolit davri odamlari jismoniy jihatdan ham, aqliy jihatdan ham hozirgi qiyofadagi aql-idrokli odamlardan ajralib turadilar. ular asosan termachilik va ovchilik bilan tirikchilik o‘tkazganlar hamda tabiat oldida juda ojiz bo‘lib, unda mavjud bo‘lgan tayyor mahsulotlarni o‘zlashtirib yashaganlar. ular na diniy tushunchani, na hunarmandchilikni va na chorvachilikni bilganlar. o‘rta paleolit (muste madaniyati) - qadimgi tosh asrining muhim va …

5 / 7

ami 300 ga yaqinlashib qoladi. tadqiqotchilarning fikrlariga qaraganda, o‘rta osiyo hududlarida o‘rta paleolit nisbiy tarzda mil. avv. 100-40 ming yilliklarni o‘z ichiga oladi. surxon vohasidagi (boysuntog‘) teshiktosh g‘or-makoni topilmalari nafaqat o‘zbekiston, balki butun dunyo arxeologiya fanida mashhurdir. o‘rta paleolit davriga mansub bu g‘or-makon shimoli sharqqa qaragan bo‘lib, kengligi 20 m, balandligi 9 m, chuqurligi 21 m. tadqiqotlar natijasida g‘or-makondan beshta madaniy qatlam aniqlanib, bu qatlamlardan 3000 ga yaqin tosh qurollar topilgan. undan tashqari turli hayvonlar: qoplon, yovvoyi ot, eshak, quyon va turli qushlarning suyak qoldiqlari aniqlangan. tosh qurollar orasida qirg‘ich-tarashlag‘ichlar alohida o‘rin egallab, ularning ba’zilari kesgich qurol vazifasida ishlatilgan bo‘lishi ham mumkin. eng muhimi shundaki, teshiktosh g‘or-makonining yuqori qatlamlaridan 9 yashar bolaning skelet suyaklari topilgan. tadqiqotchilarning fikrlariga qaraganda, bu bola neandertal tipidagi qadimgi odam vakilidir. bu bola dafn etilganda ibtidoiy dafn marosimlariga amal qilinib, jasad atrofiga tog‘ echkisi shoxlari qadab qo‘yilgan. shuningdek, g‘or-makondan gulxan izlari va kul qoldiqlari topilib, gulxan …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 7 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o‘zbekiston tarixi fanidan ma’ruza materiallari" haqida

blackcurse “o‘zbekiston tarixi” fanidan ma’ruza materiallari 2-mavzu. markaziy osiyo jahon sivilizatsiyasining ajralmas qismi. ma’ruza – 2 soat. r e j a: 1. fanda insoniyatning paydo bo‘lishi masalasi. o‘zbekiston odamzod paydo bo‘lgan hududlardan biri. 2. o‘zbekistonda ibtidoiy jamoa tuzumining tarixiy davrlari va ularning asosiy xususiyatlari. o‘zbekiston insoniyat sivilizatsiyasining o‘choqlaridan biri. 3. dastlabki sivilizatsiyaning ma’naviy asoslari. «avesto» qadimiy tarixiy manba. seminar – 2 soat. mavzu: markaziy osiyo – insoniyat sivilizatsiyasining qadimgi o‘choqlaridan biri r e j a 1. o‘zbekiston odamzod paydo bo‘lgan hududlardan biri. 2. o‘zbekistonda ibtidoiy jamoa tuzumining tarixiy davrlari va ularning asosiy xususiyatlari. 3. o‘zbekiston insoniyat sivilizatsiyasining o‘choql...

Bu fayl DOCX formatida 7 sahifadan iborat (140,9 KB). "o‘zbekiston tarixi fanidan ma’ruza materiallari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o‘zbekiston tarixi fanidan ma’r… DOCX 7 sahifa Bepul yuklash Telegram