интеллект назарияси

DOC 3 pages 33.5 KB Free download

Page preview (3 pages)

Scroll down 👇
1 / 3
15-мавзу: интеллект назарияси режа: 1. интеллект назарияси ҳақида тушунча. 2. интеллектнинг асосий функциялари. 3. ж.пиаженинг интеллект таълимоти. хх асрнинг биринчи ярмида женевалик психолог жан пиаже (1896-1980) мураккаб интеллект муаммосига бағишланган назарияни ишлаб чиқди. у аксарият ҳолларда “тафаккур” тушунчасини ўрнига “интеллект” терминини қўллаган, лекин шунга қарамасдан, унинг тадқиқотларида “ тафаккур психологияси” деган сўз бирикмасини учратса бўлади. бироқ тафаккур билан интеллектнинг қиёсий тавсифини унинг асарларида учратиш қийин, шу боисдан ушуб терминлар қайси бири қандай маънода ишлатилиши кўлами ҳақида аниқ бирор фикр билдириш мумкин эмас. ж.пиаженинг интеллект назарияси иккита муҳим жиҳатга ажратилган бўлиб, интеллект функциялари ҳамда интеллектнинг даврлари таълимотини ўз ичига қамраб олади. интеллектнинг асосий функциялари қаторига уюшқоқлик (тартиблик) ва адаптация (мослашиш) киритилиб, улар интеллектнинг функционал инвариантлиги деб юритилади. интеллект фаолиятининг тартиблилиги деганда субъектнинг интеллектуал фаоллик кўрсатиш жараёнида яхлит ҳолатнинг ва унга кирувчи бошқа унсурларнинг (элементларнинг), шунингдек, уларнинг барчасини ўзаро муносабатларини ажрата олиш тушунилади. интеллектнинг адаптация функцияси ўз навбатида ассимиляция ва аккомидация жараёнларидан …
2 / 3
ламдан қабул қилинаётган ахборотлар моҳиятининг барчаси инсон томонидан ўзлаштирилмаслиги (ассимиляция ҳодисаси), шунингдек, индивиднинг ички билиш тузилмаси билан ахборот мазмунини мос тушган қисминигина қабул қилиниши мумкинлиги эҳтимоли таъкидланади. шахс психикасида интеллект ҳукм суришининг муҳим жиҳатларини ёритишда ж.пиаже “схема” терминидан кўпинча фойдаланади. унинг нуқтаи назарича, схема – бу билиш тузилмасидан иборат бўлиб, бир бирига ўхшаш ҳатти- ҳаракатлар кетма-кетлик хусусияти билан бир гуруҳга бирлашиш ва яхлитлик билан ўзаро пухта алоқани ифодалашдир. ж.пиаже интеллект тараққиётининг ички қонуниятларини очиш мақсадида ассимиляция ва аккомодация “мувозанати” масаласини ўрганади. ўзаро муносабатни мувозанатга келтириш гоҳ рационал (ақлий), гоҳо иррационал (ноақлий) йўллар билан натижалар бериш кўрсатиб ўтилади.мувозанат таълим жараёнида кўтарилиш ёки пастга тушиши қайд қилинади. ж.пиаженинг интеллктуал назариясинг иккинчи таркибий қисми “интеллект давр”лари деб юритилади. тадқиқотчи интеллкт ривожланишининг қуйидаги паллаларга ажратади: 1) сенсомотор интеллект (туғилгандан то 2 ёшгача), 2) операциялардан олдинги тафаккур даври (2 ёшдан 7 ёшгача), 3) яққол операциялар даври (7-8 ёшдан то 11-12 ёшгача), 4) расмий (формал) операциялар …
3 / 3
акатлар йиғиқ ҳолда бўлади. шунинг билан бирга, тадқиқотчининг назариясига биноан, интеллект даврларининг ўзаро ўрин алмашиши тафаккур ўсишини билдиради, даврнинг кетма-кетлиги эса унинг ички қонуниятларини ифодалайди. ж.пиаженинг интеллектуал таълимоти муҳим аҳамиятга эга бўлиб, унда объектив “клиник” метод қўлланилган, интеллектнинг генетик илдизи очиб берилган, интеллект билан предметлар ўртасидаги хусусиятлар ёритилган, интеллектуал фаолиятда субъектнинг ўзгариб бориши амалий ва назарий маълумотлар билан исботланган. шунинг билан бирга, ушуб назарияда мунозарали томонлар ҳам учрайди, чунончи, муаллиф қўллаган тушунча ва терминлар психологик эмас, ифодаланган математик мантиқий схеманинг биологик, физик ва мавҳум жиҳатларини ажратиш ва психологик талқин қилиш жуда қийин, шунингдек, интеллект даврларининг узлуксиз иштирок этишига шубҳа туғилади ва ҳоказо. кейинги даврларда гуманистик йўналишдаги жаҳон илмий психология фани намояндалари томонидан олиб борилган тадқиқотлар мазкур назарияни танқидий нуқтаи назардан ўрганишни тақозо қилмоқда. чунки психологиянинг методологияси ўзгариб бориши билиш назариясига диалектикадан ташқари, қўшимча манбалар тартибсиз ҳаракат (хаиолик), муроса, ноосфера билан алоқалар тшғрисидаги илмий тахминларни инобатга олишни талаб этади.

Want to read more?

Download all 3 pages for free via Telegram.

Download full file

About "интеллект назарияси"

15-мавзу: интеллект назарияси режа: 1. интеллект назарияси ҳақида тушунча. 2. интеллектнинг асосий функциялари. 3. ж.пиаженинг интеллект таълимоти. хх асрнинг биринчи ярмида женевалик психолог жан пиаже (1896-1980) мураккаб интеллект муаммосига бағишланган назарияни ишлаб чиқди. у аксарият ҳолларда “тафаккур” тушунчасини ўрнига “интеллект” терминини қўллаган, лекин шунга қарамасдан, унинг тадқиқотларида “ тафаккур психологияси” деган сўз бирикмасини учратса бўлади. бироқ тафаккур билан интеллектнинг қиёсий тавсифини унинг асарларида учратиш қийин, шу боисдан ушуб терминлар қайси бири қандай маънода ишлатилиши кўлами ҳақида аниқ бирор фикр билдириш мумкин эмас. ж.пиаженинг интеллект назарияси иккита муҳим жиҳатга ажратилган бўлиб, интеллект функциялари ҳамда интеллектнинг даврлари таълимоти...

This file contains 3 pages in DOC format (33.5 KB). To download "интеллект назарияси", click the Telegram button on the left.

Tags: интеллект назарияси DOC 3 pages Free download Telegram