irsiy kasalliklar haqida tushuncha

DOCX 4 pages 23.0 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.0 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

12-mavzu: genetik va irsiy kasalliklar haqida tushuncha. reja: 1. irsiy kasalliklar haqida tushuncha. 2. gen kasalliklarining turlari. 3. irsiy kasalliklarni aniqlash va oldini olish. tayanch iboralar: irsiy kasalliklar, gen kassaliklari, autosomal retsessiv, mutatsiya, polygenik, mitoxondriyal, fenilketonuriya. mustaqil o`qish uchun manba: 1. viktorova.l.p - "gospital pedagogika: kasal bolalarga uzluksiz ta'lim va tarbiya berish" 2. zagvyazinskiy.v.i-"maxsus ehtiyojli bolalarga ta’lim berish: nazariya va amaliyot" 3. https://mymedic.uz 12.1. irsiy kasalliklar haqida tushuncha. irsiy kasalliklar(i.k.) - genetik informatsiya (irsiy axborot) ning buzilishi natijasida kelib chiqadigan kasalliklar; asosan, xromosomalar yoki genlardagi mutatsiyalar tufayli paydo boʻlib, nasldan naslga oʻtadi. ? (ionlashtiruvchi nurlar, ayrim biologik faol kimyoviy birikmalar) hamda organizm va hujayralardagi salbiy taʼsirlar oqibatida roʻy berishi mumkin. irsiy kasalliklar, asosan, klinikgenealogik usul bilan oʻrganiladi, bunda avlodlar shajarasi tuziladi. bu usul yordamida irsiy kasalliklar (autosomdominant, autosom-retsessiv va jins bilan bogʻliq kasalliklar)ning turli yoʻllar bilan nasldannaslga utishi aniqlanadi. autosomdominant kasalliklarda, kasallik autosomada joylashgan dominant genlar orqali nazorat qilinadi. bunda …

2 / 4

egizaklar genotip va tashqi koʻrinishlarining bir xilligi (fenotip) hamda bir jinsga mansubligi bilan tavsiflanadi. ikki tuxumli egizaklar genotipi har xil va bir-biridan tashqi koʻrinishi, jinsi bilan farq qiladi. egizaklar usuli ayrim kasalliklarning nasldan naslga oʻtish qonuniyatlarini oʻrganib qolmay, organizmning ayrim irsiy kasalliklarga moyilligini ham aniqlash imkonini beradi. xromosoma va gen irsiy kasalliklari farqlanadi. xromosoma kasalliklari, asosan, xromosoma tuzilishi va sonining oʻzgarishi tufayli kelib chiqadi, bu yangi tugʻilgan bolalarda 1% ni tashkil etadi. xromosomadagi jiddiy oʻzgarishlar koʻpincha organizmning hayot faolligini cheklab, rivojlanayotgan homilaning nobud boʻlishiga olib keladi. bu kasalliklar autosomalar va jinsiy xromosomalarda roʻy bergan oʻzgarishlar oqibatida kelib chiqadi umuman koʻpgina xromosoma kasalliklarida odam skeleti tuzilishi va nerv sistemasi oʻzgaradi, tashqi va ichki aʼzolarning tugʻma nuqsonlari, oʻsishdan orqada qolish, nerv, endokrin sistemasining buzilishi kuzatiladi, bemorlarning generativ faolligi pasayadi. 12.2. gen kasalliklarining turlari. gen kasalliklari nuqtali mutatsiyalar natijasida yuzaga keladigan moddalar almashinuviga aloqador. hozir ularning 30 dan ortiq xili aniqlangan. masalan yogʻ …

3 / 4

a uchraydi. bunda bolalar deyarli soglom tugʻiladi, lekin 3—4 oyligidayoq yuqumli kasalliklarga beriluvchanligi aniqlanadi. qonga aloqador irsiy kasalliklarga chaqaloqlarning gemolitik kasalligi kiradi. bu, asosan, ona va bola qonidagi rezus-omil hamda er-xotin qon guruxlarining mos kelmasligi oqibatida roʻy beradi. oq qon tanachalari — leykotsitlar patologiyasi bilan bogʻliq irsiy kasallik ham boʻlishi mumkin. mas, leykoz (oq qon kasalligi)ning vujudga kelishida gen mutatsiyalarining ahamiyati borligi maʼlum. gemofiliya ham qon sistemasining irsiy kasalligi boʻlib, bunda, asosan, qonning ivish xususiyati pasayadi, kon ivishida ishtirok etadigan ayrim oqsillar sintezi buziladi. 12.3. irsiy kasalliklarni aniqlash va oldini olish. irsiy kasallikni aniqlash va oldini olish bilan tibbiygenetika shugʻullanadi. uning asosiy vazifasi i. k. ning tarqalishini, oilada irsiy kasal bola tugʻilishi ehtimoli borligini aniqlashdan iborat. odam irsiy patologiyasini oʻrganishda boshqa usullar ichida sitogenetik usul alohida oʻrin tutadi. bu usul yordamida irsiyat asoslarini, odam kariotipining meʼyor va patologiyasini, mutatsion va evolutsion jarayonlarning maʼlum bir qonuniyatlarini oʻrganish mumkin. oʻzbekistonda "ona va …

4 / 4

avosi bo'lmagan genlar bilan bog'liq bo'lgan kasalliklarning katta guruhi mavjud (garchi ba'zida simptomlarni kamaytiradigan yoki sekinlashtiradigan yoki tuzatadigan, kamaytiradigan muolajalar topilsa ham yoki mavzuda va ularning kundalik hayotida yuzaga keladigan ta'sirni yo'q qilish). irsiy kasalliklar to'plami, ya'ni ota-onadan bolalarga, genlarni yuqtirish orqali yuqish xususiyatiga ega bo'lgan kasalliklardir. ota-onalardan biri uchun paydo bo'ladigan meros turiga qarab buzilish yoki kasallikni namoyon bo`lishi har doim ham emas: ehtimol u kasallikning boshlanishiga turtki bermaydigan retsessiv gen tashuvchisi u yoki bu avlodlarda rivojlanishi mumkin. bunga e'tiborni qaratish muhimdir genetik kasalliklar va irsiy kasalliklar, albatta, sinonim emas. va shunga qaramay, barcha irsiy kasalliklar genetik bo'lsa-da, haqiqat shundaki, teskari munosabatlar doimo paydo bo'lishi shart emas: oilaviy tarixisiz paydo bo'ladigan denovo, o'z-o'zidan paydo bo'ladigan mutatsiyalar natijasida kelib chiqadigan genetik kasalliklar mavjud. kasallik irsiy bo'lishi uchun, uning paydo bo'lishi bilan bog'liq bo'lgan genlar va mutatsiyalar jinsiy hujayralarda, ya'ni yangi mavjudotning bir qismini tashkil etadigan sperma va / yoki ovullarda …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "irsiy kasalliklar haqida tushuncha"

12-mavzu: genetik va irsiy kasalliklar haqida tushuncha. reja: 1. irsiy kasalliklar haqida tushuncha. 2. gen kasalliklarining turlari. 3. irsiy kasalliklarni aniqlash va oldini olish. tayanch iboralar: irsiy kasalliklar, gen kassaliklari, autosomal retsessiv, mutatsiya, polygenik, mitoxondriyal, fenilketonuriya. mustaqil o`qish uchun manba: 1. viktorova.l.p - "gospital pedagogika: kasal bolalarga uzluksiz ta'lim va tarbiya berish" 2. zagvyazinskiy.v.i-"maxsus ehtiyojli bolalarga ta’lim berish: nazariya va amaliyot" 3. https://mymedic.uz 12.1. irsiy kasalliklar haqida tushuncha. irsiy kasalliklar(i.k.) - genetik informatsiya (irsiy axborot) ning buzilishi natijasida kelib chiqadigan kasalliklar; asosan, xromosomalar yoki genlardagi mutatsiyalar tufayli paydo boʻlib, nasldan naslga oʻtadi. ?...

This file contains 4 pages in DOCX format (23.0 KB). To download "irsiy kasalliklar haqida tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: irsiy kasalliklar haqida tushun… DOCX 4 pages Free download Telegram