ekzogen jarayonlar

PPTX 1,8 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1707767108.pptx /docprops/thumbnail.jpeg ekzogen jarayonlar ekzogen jarayonlar reja: 1.ekzogen jarayonlar tushunchasi. 2. nurash haqida tushuncha 3. ekzojarayonlar. 4. xulosa. 5. foydalanilgan adabiyotlar ekzogen kuchlaming manbai - yerimiz tashqaridan oladigan quyosh energiyasidir. ushbu mavzuda beriladigan barcha ma’lumotlar “murakkab yoki oddiy relyef shakllarining o‘zaro munosabatlari natijasi” degan iboraga asoslangan. shu nuqtai nazardan yondashilsa, ayrim holatlarda ekzogen jarayonlarning tezligi va yo‘nalishini endogen kuchlar belgilab beradi va boshqaradi ham. masalan, ko‘tarilayotgan maydonlarda daryolar o‘zani chuqurlashadi va to‘g"ri yo‘nalishga ega bo'lib, tez oqishga majbur bo'ladi. tekislikda oqayotgan daryo vodiysining ma’lum qismi cho‘kayotgan bo‘lsa, daryo sekin oqib, o'zani meandra hosil qilishga majburdir ekzogen jarayonlarni ikki yirik guruhga ajratish mumkin: quruqlikdagi va suv muhitidagi jarayonlar. quruqlikdagi ekzogen jarayonlarga quyidagilar kiradi: 1. denudatsion kuchlar bilan bog‘liq jarayonlar (nurash); 2. gravitatsion kuchlar faoliyati bilan bog'liq jarayonlar (qor ko‘chkisi, surilma, qulash va h.k.); 3. yer usti va osti suv oqimi bilan bog‘liq jarayonlar (sel, karst, suffozion, cho‘kish, erozion-akkumulyativ); 4. eol jarayonlar …

abraziya, ekzoratsiya), yemirilgan jinslami tashiydi (transportirovka) va to‘playdi (akkumulyatsiya). ana shu tabiiy hodisalar tufayli yer yuzasining barcha notekisliklari tekislanadi. ekzogen jarayonlar asosan, relyefning mezoshakllari, mikroshakl- lari va nanoshakllarini keltirib chiqaradi, ayrim holatlarda makrorelyef shakllanni ham ьафо etish mumkin. morfoskulpturalar kenglik va balandlik geografik zonallik qonuniyatiga bo‘ysungan holda tarkib topadi, rivojlanadi va barham topadi. har bir iqlim mintaqasining xususiyatiga monand ravishda relyef shakllari tarkib topadi. demak, ekzogen relyef shakllari o‘zi hosil bo‘lgan hududning tabiiy geografik sharoiti to‘g‘risida to‘laroq axborot berish imkoniyatiga ega. boshqacha aytganda, birinchidan, iqlim relyef shakllari to‘g‘risida (masalan, arid iqlim desak, shamol hosil qilgan barxanlar, dyunalar, qumli gryadalar ko‘z o‘ngimizda namoyon bo‘ladi); ikkinchidan, relyef hamda iqlim to‘g‘risida (masalan, baland tog‘ desak, uning tepasida sovuq iqlim sharoitidagi qor va muzliklar, pastroqda yog‘in ko‘p yog‘ishi hisobiga o‘rmon zonalari ko‘z o‘ngimizda gavdalanadi) muayyan ma’lumotlarga ega bo‘lamiz. i.p.gerasimov va yu.a.meshcheryakovlaming iborasi bilan aytadigan bo‘lsak, ekzogen jarayonlar morfoskulpturalami bunyod etadi. morfoskulptura deganda, katta-kichikligidan qat’iynazar …

gen kuchlar barbod etuvchi vazifasini bajaradi. masalan endogen kuchlar yer yuzasidagi barcha notekislarni bunyod etib, relief shakillarini paydo qilsa, ekzogen kuchlar ularni yemirish va tekislashga harakat qiladi. ekzogen (yunoncha exo — tashqi, depon — kelib chiqish) jarayonlar yer yuzasida sodir boʻladigan tabiiy hodisalar boʻlib, ularni harakatga keltiruvchi manba — quyosh energiyasidir. ekzogen jarayonlar — energiya hisobiga yer yuzasining us qismida birlamchi hosilalarni oʻzlashtirishda ishtirok etuvchi jarayon, majmuasi. bularga, asosan, denugsh (nurash, defolyatsiya, korroziya, ab] ziya, ekzoratsiya), materiallar koʻchi (eol, suv oqimi, dengiz, muzlik) hak choʻkindilar paydo boʻlishi jarayonla kiradi. yer yuzasida ekzogen jarayonlar paydo boʻlish ning asosiy shakllariga — togʻ ji silarining buzilishi va ular tark topgan minerallarning kimyoviy qa ta hosil boʻlishi (fizik, kimyovi organik nurash), muz, shamol va s; yordamida buzilib, maydalangan t< jinslarining bir joydan boshqa jo: ga koʻchishi va bu mahsulotlarnsh quruqlikda va suv havzalari tubvd choʻkib, muntazam ravishda choʻkindi t< jinslariga (sedimentogenez, diagene katagenez) aylanishi …

ʻlab yemirilib, pasayib boradi, tekisliklar esa, choʻkindi jinslar bilan toʻlib, koʻtarila boshlaydi. yer poʻstidagi mavjud mubozanat buzilib, tektonik harakatlar yangidan faollasha boshlaydi. ekzogen va endogen jarayonlar shu tarzda bir biri bilan hamkorlikda ishlaydi va bir — biri bilan dinamik birlikda rivojlanadi. ekzogen jarayonlar ham endi oʻz navbatida ikkiga boʻlinadi: quruqlikdagi va suvli muhitdagi jarayonlar. choʻkindi hosil boʻlish muhiti koʻp omilli boʻlib, unda xududning iqlimi, relyefi va geotektonik rejimi muhim ahamiyatga ega. yer yuzasida ochilib yotgan birlamchi togʻ jinslarining havo, suv va muzlik, haroratning oʻzgarishi va boshqa tabiiy — kimyoviy hodisalar hamda organizmlar taʼsirida parchalanishiga nurash deyiladi. u nurash omillariga qarab fizik, kimyoviy va biologik nurashga boʻlinadi. xulosa: xulosao‘rnida shuni aytish mumkinki ekzogen jarayonlar tasnifi bilan ko‘pgina olim va mutaxassislar shug‘ullangan. har bir tasnifda o‘ziga xos nuqtai nazar asos qilib olingan. chunonchi, geograflar, geologlar ishlab chiqqan tasnif bir- biridan qisman bo‘lsa-da farq qiladi. ammo ular bir-birini inkor etmaydi, balki to‘ldiradi. ishlab …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ekzogen jarayonlar"

1707767108.pptx /docprops/thumbnail.jpeg ekzogen jarayonlar ekzogen jarayonlar reja: 1.ekzogen jarayonlar tushunchasi. 2. nurash haqida tushuncha 3. ekzojarayonlar. 4. xulosa. 5. foydalanilgan adabiyotlar ekzogen kuchlaming manbai - yerimiz tashqaridan oladigan quyosh energiyasidir. ushbu mavzuda beriladigan barcha ma’lumotlar “murakkab yoki oddiy relyef shakllarining o‘zaro munosabatlari natijasi” degan iboraga asoslangan. shu nuqtai nazardan yondashilsa, ayrim holatlarda ekzogen jarayonlarning tezligi va yo‘nalishini endogen kuchlar belgilab beradi va boshqaradi ham. masalan, ko‘tarilayotgan maydonlarda daryolar o‘zani chuqurlashadi va to‘g"ri yo‘nalishga ega bo'lib, tez oqishga majbur bo'ladi. tekislikda oqayotgan daryo vodiysining ma’lum qismi cho‘kayotgan bo‘lsa, daryo sekin oqib, o'z...

Формат PPTX, 1,8 МБ. Чтобы скачать "ekzogen jarayonlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ekzogen jarayonlar PPTX Бесплатная загрузка Telegram