mantiq

DOCX 30 стр. 128,1 КБ Бесплатная загрузка

30 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 128,1 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 30

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 30

mantiq. reja : 1. mantiq ilmining asosiy masalalari va ularni tadqiq etish yo‘nalishlari. mantiq fanining predmeti. 2. mantiq fanining fikr yuritish madaniyatini o‘stirishdagi ahamiyati. mantiq ilmi va til. 3. mantiq fani va ilmiy bilish metodologiyasi. mantiq fanining ilmiy ishonch – e’tiqodning shakllanishida tutgan o‘rni 4. formal mantiq to‘g‘ri tafakkur shakllari va qonunlarini o‘rganuvchi fan sifatida. 5. tafakkur shakli va tafakkur qonuni tushunchalari 1-masala. mantiq ilmining asosiy masalalari va ularni tadqiq etish yo‘nalishlari. mantiq fanining predmeti. zamonamiz fanlarning barchasiga inson qadr – qimmati, uning axloqi, madaniyati nuqtai nazaridan qarashni taqozo etadi. mantiq fani ham bundan istisno emas. inson hayotining sifatini yaxshilash uning moddiy, ma’naviy, ayniqsa axloqiy ravnaqi, sog‘lom turmush tarzi, mustaqil, erkin fikr yuritish qobiliyatiga ega bo‘lishi bilan bog‘liq. inson muammosini hal qilishda,ma’naviy madaniyatning tarkibiy qismi bo‘lgan, mantiq ilmi alohida ahamiyat kasb etadi. chunonchi, hozirgi jamiyatga xos murakkab ijtimoiy munosabatlarni, qilinayotgan muhim ilmiy kashfiyotlarni tushunib yetish uchun yuqori darajadagi mantiqiy fikrlash …

2 / 30

ularning oq-qorani tushunib yetishiga, buzg‘unchi g‘oyalar bilan yaratuvchi g‘oyalar, shu jumladan, milliy g‘oyani ajrata oladigan bo‘lishiga erishish; · ularni xulosaviy bilimlar hosil qilish, muammolarni yaratish va hal etish, farazlarni ilgari surish va asoslash usullari, qoidalari bilan tanishtirish; · talabalarga muloqatda bo‘lish va, ayniqsa, savol-javob qilish, bahs yuritish sir-asrorlarini o‘rgatish; · ularni ilmiy bilimlarning mantiqiy tuzilishlari hamda ilmiy nazariyalarning mantiqiy qurilishi bilan tanishtirish va boshqalar. kelib chiqishiga ko‘ra arabcha bo‘lgan “mantiq” (grekcha–logos) atamasi «fikr», «so‘z», «aql», «qonuniyat» kabi ma’nolarga ega. uning ko‘pma’noligi turli xil narsalarni ifoda qilishda o‘z aksini topadi. xususan, mantiq so‘zi, birinchidan, obyektiv olam qonuniyatlarini (masalan, «obyektiv mantiq», «narsalar mantig‘i» kabi iboralarda), ikkinchidan, tafakkurning mavjud bo‘lish shakllari va taraqqiyotini, shu jumladan, fikrlar o‘rtasidagi aloqadorlikni xarakterlaydigan qonun-qoidalar yig‘indisini (masalan, «subyektiv mantiq» iborasida) va uchinchidan, tafakkur shakllari va qonunlarini o‘rganuvchi fanni ifoda etishda ishlatiladi. mantiq ilmining o‘rganish obyektini tafakkur tashkil etadi. «tafakkur» ham arabcha so‘z bo‘lib, o‘zbek tilidagi «fikrlash», «aqliy bilish» …

3 / 30

oldilariga ma’lum bir maqsadni qo‘yadilar. ular o‘rganilishi lozim bo‘lgan predmetlar doirasi, tadqiqot yo‘nalishi, shakllari va metodlarini belgilab beradi. bilish murakkab, ziddiyatli, turli xil darajalarda va shakllarda amalga oshadigan jarayondir. uning dastlabki bosqichini hissiy bilish – insonning sezgi organlari yordamida bilishi tashkil etadi. bu bosqichda predmet va hodisalarning tashqi xususiyatlari va munosabatlari, ya’ni ularning tashqi tomonida bevosita namoyon bo‘ladigan va shuning uchun ham inson bevosita seza oladigan belgilari haqida ma’lumotlar olinadi. hissiy bilishning barcha shakllariga xos bo‘lgan xususiyatlari qatoriga quyidagilar kiradi: birinchidan, hissiy bilish obyektning (predmetning yoki uning birorta xususiyatining) subyektga (individga, to‘g‘rirog‘i, uning sezgi organlariga) bevosita ta’sir etishini taqozo etadi. tasavvur ham bundan istisno emas. unda obrazi qayta hosil etilayotgan (yoki yaratilayotgan) predmet emas, u bilan bog‘liq bo‘lgan boshqa predmet–signal ta’sir etadi. ikkinchidan, hissiy bilish shakllari: sezgi, idrok va tasavvur predmetning tashqi xususiyatlari va munosabatlarini aks ettiradi. uchinchidan, hissiy bilish shakli predmetning yaqqol obrazidan iborat. to‘rtinchidan, hissiy bilish konkret individlar …

4 / 30

lganda, aql tomonidan boshqarilib turadi, bilish oldida turgan vazifalarni bajarishga yo‘naltiriladi, ijodiy fantaziya elementlari bilan boyitiladi. masalan, guvohlarning bergan ko‘rsatmalari asosida jinoyatchining portreti (kompyuter yordamida fotoroboti yaratiladi yaqqol his qilinadi va qidiriladi. lekin, shunga qaramasdan, hissiy bilish o‘z imkoniyatlari chegarasiga ega. u bizga alohida olingan predmetlar (yoki predmetlar to‘plami), ularning tashqi belgilari haqida ma’lumot beradi. unda mavjud predmetlar o‘rtasidagi aloqadorlik (masalan, muz bilan havoning harorati o‘rtasidagi bog‘lanish) o‘rganilmaydi, predmetlarning umumiy va individual, muhim va nomuhim, zaruriy va tasodifiy xususiyatlari farq qilinmaydi. mantiq fanining predmeti. mantiq fanining yo‘nalishlari mantiq keng ma’noda olamdagi qonuniy, zaruriy bog‘lanish va aloqalar, tartib va izchillik, tafakkurimizning ichki aloqadorligi, tadrijiy rivojlanishi, turli fikrlar o‘rtasidagi mantiqiy bog‘lanishlarni ifodalaydi. tafakkur voqyelikni umumlashtirib va mavhumlashtirib, muayyan mantiqiy shakllarda, ya’ni tushuncha, hukm va hulosa chiqarish hamda ular o‘rtasidagi aloqalar shaklida aks ettirib, ma’lum mantiqiy qonun – qoidalarni vujudga keltiradiki, to‘g‘ri, aniq, izchil, ziddiyatlardan holi fikrlash ana shu qonun – qoidalarga amal …

5 / 30

n tafakkurini eng oddiy qonun – qoidalar bilan qurollantiradigan, uni to‘g‘ri fikrlashning tamoyillari bilan tanishtiradigan muhim tarmog‘i formal mantiq bo‘lib, u tarixiy kelib chiqishini e’tiborga olgan holda an’anaviy mantiq, ommaviyligi nuqtai nazaridan esa, umumiy mantiq deb ham yuritiladi. mantiq fani inson tafakkurining eng umumiy shakllari, qonunlari va fikrlash usullarini o‘rganadi. mantiq fani tafakkurni rivojlantiradi, insonda umumiy tushunchalar, kategoriyalar bilan ish ko‘rish ko‘nikmalarini hosil qiladi. bu esa, bugungi fan texnika rivoji jadallashgan sharoitda ilmiy tadqiqotlar olib borish hamda ilmiy – nazariy ma’lumotlarni samarali tahlil qilishda muhim rol o‘ynaydi. formal va dialektik mantiq fanlari falsafiy adabiyotlarda dialektik mantiq bilan formal mantiq mavjudligi ta’kidlanadi. bularning birinchisi tafakkur shakllarini ularning rivojlanishida olib qarasa, ikkinchisi ularni shakllangan fikrlar sifatida o‘rganadi. shuningdek, dialektik mantiq tafakkurni uning mazmuni va shakli birligida olib o‘rgansa, formal mantiq fikrning shaklini uning konkret mazmunidan chetlashgan hamda nisbatan mustaqil holda olib tadqiq etadi. shuning uchun dialektik mantiq fikrlarimizning taraqqiyoti, rivojlanishini, formal mantiq …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 30 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "mantiq"

mantiq. reja : 1. mantiq ilmining asosiy masalalari va ularni tadqiq etish yo‘nalishlari. mantiq fanining predmeti. 2. mantiq fanining fikr yuritish madaniyatini o‘stirishdagi ahamiyati. mantiq ilmi va til. 3. mantiq fani va ilmiy bilish metodologiyasi. mantiq fanining ilmiy ishonch – e’tiqodning shakllanishida tutgan o‘rni 4. formal mantiq to‘g‘ri tafakkur shakllari va qonunlarini o‘rganuvchi fan sifatida. 5. tafakkur shakli va tafakkur qonuni tushunchalari 1-masala. mantiq ilmining asosiy masalalari va ularni tadqiq etish yo‘nalishlari. mantiq fanining predmeti. zamonamiz fanlarning barchasiga inson qadr – qimmati, uning axloqi, madaniyati nuqtai nazaridan qarashni taqozo etadi. mantiq fani ham bundan istisno emas. inson hayotining sifatini yaxshilash uning moddiy, ma’naviy, ayniqsa axlo...

Этот файл содержит 30 стр. в формате DOCX (128,1 КБ). Чтобы скачать "mantiq", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: mantiq DOCX 30 стр. Бесплатная загрузка Telegram