чизиқсиз регрессия

DOCX 6 pages 140.3 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 140.3 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

7-мавзу. чизиқсиз регрессия 7.1. чизиқсиз регрессия моделлари 7.2. чизиқсиз регрессия учун корреляция таянч иборалар: бир омилли регрессион боғланишлар, корреляция коэффициенти, чизиқсиз регрессия 7.1. чизиқсиз регрессия моделлари агар иқтисодий жараёнлар орасида чизиқсиз муносабатлар мавжуд бўлса, у ҳолда улар мос равишда чизиқсиз функциялар орқали ифодаланади: масалан; тенг томонли гипербола, иккинчи тартибли парабола, ва бошқалар. чизиқсиз регрессия икки синфга бўлинади: · тенгламага киритилган ўзгарувчиларга нисбатан чизиқсиз, лекин баҳоланувчи параметрлар бўйича чизиқли регрессиялар; · аниқланувчи параметрлар бўйича чизиқсиз регрессия. киритилган ўзгарувчиларга нисбаттан чизиқсиз регрессияга қуйидаги функциялар мисол бўла олади: - турли даражали полиномлар, - · тенг томонли гипербола - баҳоланувчи параметрлар бўйича чизиқсиз регрессияга: - даражали - - кўрсаткичли - ; - экспоненциал - - функциялар мисол бўла олади. тенгламага киритилган ўзгарувчилар бўйича чизиқсиз регрессиянинг параметрларини баҳолаш кўп қийинчиликларни юзага келтирмайди. улар чизиқли регрессиядаги каби энг кичик квадратлар усули (экку) билан аниқланади. иккинчи даражали парабола тенгламасида ўзгарувчиларни , деб алмаштириб қуйдаги икки омилли чизиқли …

2 / 6

ри маълумотларни тўплашда ва ҳисоблашларда ноаниқликлар келтириб чиқаради. иккинчи тартибли параболани омил белги қийматларининг маълум бир оралиқда қаралаётган ўзгарувчининг боғланиш хусусиятини ўзгаришига: яъни тўғри боғланишни тескари боғланишга, тескари боғланишни тўғри боғланишга олиб келадиган ҳолатларда қўллаш мақсадга мувофиқ. бундай ҳолатларда омил белгининг натижавий белгини экстримал (максимал ёки минимал) қийматга эриштирувчи қиймати аниқланади. бунинг учун иккинчи даражали параболанинг ҳосиласи нолга тенглаштирилади; яъни дан ҳосила оламиз ва , бундан ҳосил бўлади. агар берилган маълуматлар боғланиш йўналишини ўзгаришини таъминлай олмаса, у ҳолда иккинчи тартибли парабола параметрларининг маъносини тушиниш қийин бўлади. бундай ҳолатда боғланиш шакли бошқа чизиқсиз модель билан алмаштирилади. иккинчи даражали параболанинг парамерларининг қийматларини топиш эккуни қўллаб қуйдаги нормал тенгламалар системасини математиканинг бирор бир усулини қўллаб ечишга олиб келади: (7.1) ва бўлганда эгри чизиқ энг юқори нуқтага, яъни эгри чизиқнинг синиш, боғланиш йўналишини ўзгартириш нуқтасига нисбатан симметрик бўлади, айнан ўсиш пасайишга ўзгаради. бундай функцияларнини иқтисодиётда жисмоний меҳнат билан шуғулланувчи ишчиларнинг иш ҳақини уларнинг ёшига …

3 / 6

топамиз, яъни минг сўмда истеъмол максимал даражага етади. ва бўлганда иккинчи даражали парабола ўзининг энг қуйи нуқтасига симметрик бўлади. бундай ҳолат функциянинг боғланиш йўналишини (камайишни ўсишга) ўзгартирувчи энг кичик қийматни топиш имконини беради. фараз қилайлик ишлаб чиқариш ҳаражатларини ишлаб чиқарилган махсулот ҳажмига боғлиқлиги қуйидаги тенглама билан тавсифлансин: , бу ҳолатда энг кам ҳаражатга махсулот бирлиги ишлаб чиқарилганда эришилади . бунга қуйидаги жадвалдаги нинг қийматларини тенгламага қўйиб кўриб ишонч ҳосил қилиш мумкин: 10 11 12 13 14 15 16 17 800 782 768 758 752 750 752 758 иккинчи тартибли парабола эгри чизиғи симметрик бўлганлиги сабабли у аниқ тадқиқотларда ҳар доим ҳам қўлланилавермайди. тадқиқотчи кўпинча параболанинг тўлиқ шакли билан эмас балки, унинг айрим сегментидан фойдаланиб иш юритади. параболик боғланишнинг параметрлари ҳар доим ҳам мантиққа эга бўлавермайди. шунинг учун боғланиш графиги иккинчи тартибли параболани аниқ ифодаламаса, у бошқа чизиқсиз функцияга алмаштирилади, масалан даражали функцияга. иккинчи тартибли парабола кўпроқ қишлоқ хўжалигида хосилдорликни берилган …

4 / 6

лса ўрганилаётган белгилар орасидаги боғланиш шунчалик зич бўлади ва тузилган регрессия тенгламаси шунчалик ҳақиқатга яқин бўлади. 4.2-жадвал маълумотлари асосида тузилган регрессия тенгламаси учун корреляция индекси қуйидагига тенг: . бу натижа ўрганилаётган белгилар орасидаги боғланиш етарлича зичлигини кўрсатади. 2-мисол. кичик корхоналарнинг йиллик товар обороти ва муомала ҳаражатларининг нисбий даражаси тўғрисида қуйидаги маълумотлар келтирилган: йиллик товар обороти, млрд. сўм 5,0 6,0 7,0 8,0 9,0 10,0 11,0 муомала ҳаражатларининг нисбий даражаси, % 25,0 23,0 22,0 22,5 22,2 22,0 21,4 жадвал маълумотларига асосан товар обороти ва муомала ҳаражатлари орсида тескари боғланиш мавжуд бўлганлиги сабабли боғланиш гипербола тенгламаси орқали аниқланади ва унга мос нормал тенгламалар системасининг ва коэффициентлари қийматини топиш ҳамда ҳосил бўлган регрессия тенгламасида ҳисоб-китобларни амалга ошириш учун қуйидаги жадвални тузамиз: регрессия тенгламасининг ҳисоб-китоби m/р йиллик товар обороти, млн.сўм, (x) муомала хара-жатининг нисбий даражаси, %, (y) 1 5.0 25.0 0.200 5.000 0.0400 2 6.0 23.0 0.167 3.841 0.0278 3 7.0 22.0 0.143 3.146 0.0204 …

5 / 6

1,53 фоизга камаяди. юқори товар оборотига эга бўлган корхоналарда эса муомала ҳаражатлари 0,38 фоизга пасайишига олиб келади. назорат учун саволлар 1. агар белгилар орасидаги боғланиш йўналишининг ўзгариши кузатилмаса иккинчи тартибли парабола қандай чизиқсиз функция билан алмаштирилиши мумкин? 2. чизиқсиз регрессия қандай синфларга бўлинади? уларни кўринишини ёзинг. 3. k-тартибли чизиқсиз тенгламалардан қандай қилиб k омилли чизиқли регрессия моделларини олиш мумкин? 4. боғланишларни ифодалаш учун иккинчи тартибли параболани қандай ҳолатларда қўллаш мумкин? 5. иккинчи тартибли параболада в ва с параметрларнинг қийматлари нулдан катта ва кичик бўлишига қараб эгри чизиқни иқтисодий нуқтаи назардан таҳлил қилинг. 6. нима учун тадқиқотчи параболанинг тўлиқ шакли билан эмас, балки унинг айрим сегментидан фойдаланиб иш кўради? 7. филлипс эгри чизиғи ҳақида нимани биласиз ва у қандай масалани ечишда қўлланилган? 8. энгел эгри чизиғи қандай боғланишни ифодалайди ва у қайси масалани ечишда қўлланилган? 9. чизиқсиз регрессия учун корреляция қандай ҳисобланади? 10. чизиқсиз регрессияда экку қўллашнинг ўзига ҳос хусусиятлари нимадан …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "чизиқсиз регрессия"

7-мавзу. чизиқсиз регрессия 7.1. чизиқсиз регрессия моделлари 7.2. чизиқсиз регрессия учун корреляция таянч иборалар: бир омилли регрессион боғланишлар, корреляция коэффициенти, чизиқсиз регрессия 7.1. чизиқсиз регрессия моделлари агар иқтисодий жараёнлар орасида чизиқсиз муносабатлар мавжуд бўлса, у ҳолда улар мос равишда чизиқсиз функциялар орқали ифодаланади: масалан; тенг томонли гипербола, иккинчи тартибли парабола, ва бошқалар. чизиқсиз регрессия икки синфга бўлинади: · тенгламага киритилган ўзгарувчиларга нисбатан чизиқсиз, лекин баҳоланувчи параметрлар бўйича чизиқли регрессиялар; · аниқланувчи параметрлар бўйича чизиқсиз регрессия. киритилган ўзгарувчиларга нисбаттан чизиқсиз регрессияга қуйидаги функциялар мисол бўла олади: - турли даражали полиномлар, - · тенг томонли гипербола ...

This file contains 6 pages in DOCX format (140.3 KB). To download "чизиқсиз регрессия", click the Telegram button on the left.

Tags: чизиқсиз регрессия DOCX 6 pages Free download Telegram