tovar harakati tushunchasi va funksiyalari.

DOCX 18 pages 1.0 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

11-mavzu: marketing tizimida sotish siyosati 11.1. tovar harakati tushunchasi va funksiyalari. 11.2. tovarlarni sotish tarmoqlarini shakllantirish va sotuv kanallari. 11.3. sotuvni tashkil etishda vositachilarning o’rni va ahamiyati. 11.1. tovar harakati tushunchasi va funksiyalari. tovar harakati – bu tovarni ishlab chiqarilgan joydan iste’molchigacha siljitish bilan bog‘liq bo‘lgan hamma faoliyat turlaridir. ma’lum bir savdo firmasi ishlab chiqarish korxonasiga buyurtma berib, buyurtma berilgan tovarni yuklash-tushirish, saqlash, magazinlargacha transport vositasida tashish va hatto magazinlarni tovar zahiralari bilan to‘ldirib turish mas’uliyatlarni o‘z zimmasiga oladi. ana shu funksiyalarning jami birgalikda tovar harakati sistemasini tashkil etadi. bu sistemaning maqsadi esa tovarni o‘z vaqtida yuklash, tovarni kerakli joyga, kerakli miqdorda o‘z vaqtida yetkazib berish va iste’molchilarning ehtiyojlari bo‘yicha aniq axborotlarga ega bo‘lishdan iboratdir. tovarlarni kerakli assortimentda, o‘z vaqtida, yuqori sifat bilan va iste’molchilar haqida ishonchli axborotga ega holda mijozlarga yetkazib bergan firmalar raqobat kurashida albatta ustunlikka ega bo‘ladilar.tovar harakati kompleksining asosiy elementlari (f. kotler bo‘yicha) quyidagi 11.1- rasmda …

2 / 18

ning foizlardagi ifodasi. bu rasm ma’lumotlaridan shuni anglash mumkinki, tovar harakatining asosiy harajatlari transport, omborxona, tovar zaxiralarini saqlab turish, yuklash, tovarlarni o‘rab-joylash, ma’lumot va buyuurtmalarni tayyorlash kabi harajatlardan tashkil topadi. ko‘pgina firmalar eng minimal harajatlar bilan kerakli tovarni kerakli joyga belgilangan vaqtda yetkazib berishni tovar harakatining asosiy maqsadi qilib qo‘yadilar. afsuski, tovar harakati sistemasining birontasi ham bir vaqtning o‘zida tovar tarqatish bilan bog‘liq harajatlarni minimal darajagacha kamaytirib va mijozlar uchun maksimal servis ko‘rsatishga layoqatli emas. mijozlar uchun maksimal servis deganda katta miqdordagi tovar zaxiralarini saqlab turish, tovar tashishni yuqori darajada tashkil etish va ko‘plab omborlarga ega bo‘lish tushuniladi. bular esa o‘z navbatida tovar tarqatish bilan bog‘liq harajatlarning ko‘payib ketishiga olib keladi. harajatlarni kamaytirishni ko‘zlash esa, arzon transport sistemasi, kam hajmdagi tovar zaxiralarini saqlab turish va kam sonli omborxonalarga ega bo‘lish bilan bog‘liqdir. tovar harakati harajatlari bir-biri bilan teskari proporsional bog‘liqlikka egadir. masalan, tovar-ekspeditsiya boshqaruvchisi tovarni ko‘pchilik hollarda samolyot bilan emas, …

3 / 18

emak, bajarilmaydigan buyurtmalar sonining ortishi, firmaning o‘z mijozlaridan ajralib qolish xavfini keltirib chiqaradi. yuqorida keltirilgan fikrlardan shuni anglash mumkinki, tovar harakatini tashkil etish bilan bog‘liq faoliyat juda murakkab hisoblanadi va bu yerda biron bir qaror qabul qilganda ishni kelishuv asosida, sistemali yondashuv tamoyilidan foydalanib amalga oshirish maqsadga muvofiqdir. 11.2. tovarlarni sotish tarmoqlarini shakllantirish va sotuv kanallari. ishlab chiqarilgan tovar o’zining iste’mol joyini topishi kerak. tovarning ishlab chiqarish joyi bilan iste’mol joyi o’zgaradi. shuning uchun ham marketing kompeksining mazkur elementi joy deb nomlanadi. lekin, faqat joy degan tushuncha bilan cheklanib qolmasdan, tovarlarni sotish bozorlarini topish, tovarni bozorga joylashtirish, sotish va logistika oyeprasiyalarini bajarishni qamrab oladi. marketing faoliyatining eng muhim va ajralmas tarkibiy qismi tovarni sotish joyini topish va taqsimlash hisoblanadi. bu jarayonda tashkiliy nuqtai nazardan eng murakkab vazifa – ishlab chiqarilgan tovarni pirovard iste’molchiga yetkazish hal etiladi. tovarlarni iste’molchilarga yetkazib berish uchun ishlab chiqaruvchilar dastavval sotuv kanallari faoliyatini yo’lga qo’yish kerak. …

4 / 18

akunlanmoqda. tovar tarqatish jarayonining bugungi zamonaviy ko’rinishi tarixiy rivojlanish bosqichlarini bosib o’tgan. ibtidoiy jamoa davrida har bir qabila o’z tirikchiligini o’tkazish uchun zarur bo’lgan jami tovarni faqat o’z ehtiyojlarini qondirish uchun ishlab chiqargan. u paytda biron-bir ko’rinishda bo’lsada, tovarni taqsimlash bo’lmagan. taraqqiyotning keyingi bosqichida ishlab chiqarishning ixtisoslashuvi natijasida tovarlarni taqsimlash yuzaga keladi. har bir qabila endi o’ziga kerakli hamma tovarni o’zi tayyorlamaydi, balki ulardan ayrimlarini o’z ehtiyoji bilan birga boshqa qabilalar ehtiyojlariga ham yetadigan mikdorda tayyorlashga o’tadi. ushbu urug’-qabila ehtiyojlaridan ortib qoladigan mahsulotlar boshqa tovarlarga ayirboshlangan. shunday qilib, tovar taqsimotining tub negizi va asosiy sharti – ishlab chiqarishda ixtisoslashuvning yuzaga kelishi va ortiqcha tovarlarning paydo bo’lishidir. bevosita tovarni taqsimlash sharoitlarida har bir ishlab chiqaruvchi taqsimot uchun boshqa ishlab chikaruvchilar bilan yuzma-yuz uchrashuvi kerak edi. ishlab chiqaruvchilar juda keng, ammo samarasi past aloqalar tizimida faoliyat olib borganlar. iqtisodiy taraqqiyotning keyingi bosqichida ishlab chiqaruvchi tovar tarqatishni bir joyda va kelishilgan vaqtda o’tkazish …

5 / 18

ishlab chiqaruvchilarning moliyaviy resurslari hamma vaqt ham tovar taqsimoti uchun yetavermas edi. natijada ishlab chiqarilgan tovarlar zahirasi hosil bo’lib qolar edi. iqtisodiy taraqqiyot jarayonining davom etishi natijasida bozor ishtirokchisi sifatida vositachilarning kirib kelishi tovar tarqatish jarayonini tubdan o’zgartirib yubordi. vositachilar o’zlarining aloqalari, tajribasi, ixtisoslashuvi hamda faoliyatining kulami bilan ishlab chiqaruvchi korxonaga uning yolg’iz o’zi qila olishi mumkin bo’lganidan ko’ra ko’proq narsa taklif etadi. shu sababli ko’pchilik ishlab chiqaruvchilar o’z tovarlarini bozorga vositachilar orqali taklif etishni maqul topishdi. iqtisodiy taraqqiyotning xix-asr oxiri va xx-asr boshidagi bosqichida bozor faoliyatining rivojlanishi, iste’molchilar ehtiyojining yuksalib, differensiallashi marketing va uning konsepsiyalarini ravnaq topishiga olib keldi. bu esa tovar tarqatish jarayonidagi tub burilish va rivojlanishga sabab bo’ldi. ayniqsa iqtisodiy taraqqiyotning bu bosqichida marketing ilmining paydo bo’lishi va marketing qarashlarining rivojlanishi tovar tarqatish jarayoniga yangicha yondoshishlarni talab etdi. xususan, marketing evolyusiyasining ikkinchi bosqichida paydo bo’lgan konsepsiyalar tovar tarqatish kanallarini shakllantirish, tovar harakatini jadallashtirish, sotilishlar hajmini maksimal qilish, …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tovar harakati tushunchasi va funksiyalari."

11-mavzu: marketing tizimida sotish siyosati 11.1. tovar harakati tushunchasi va funksiyalari. 11.2. tovarlarni sotish tarmoqlarini shakllantirish va sotuv kanallari. 11.3. sotuvni tashkil etishda vositachilarning o’rni va ahamiyati. 11.1. tovar harakati tushunchasi va funksiyalari. tovar harakati – bu tovarni ishlab chiqarilgan joydan iste’molchigacha siljitish bilan bog‘liq bo‘lgan hamma faoliyat turlaridir. ma’lum bir savdo firmasi ishlab chiqarish korxonasiga buyurtma berib, buyurtma berilgan tovarni yuklash-tushirish, saqlash, magazinlargacha transport vositasida tashish va hatto magazinlarni tovar zahiralari bilan to‘ldirib turish mas’uliyatlarni o‘z zimmasiga oladi. ana shu funksiyalarning jami birgalikda tovar harakati sistemasini tashkil etadi. bu sistemaning maqsadi esa tovarni o...

This file contains 18 pages in DOCX format (1.0 MB). To download "tovar harakati tushunchasi va funksiyalari.", click the Telegram button on the left.

Tags: tovar harakati tushunchasi va f… DOCX 18 pages Free download Telegram