pul tushunchasi va uning funksiyalari

DOC 9 pages 661.0 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 661.0 KB

File type DOC

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

8-mavzu: pul bozorida muvozanat. pulga talab va pul taklifi funksiyasi. reja 1. pul tushunchasi va uning funksiyalari. pul agregatlari. 2. pulga talabning klassik nazariyasi. 3. pulga talabning keynscha nazariyasi. 4. pul taklifi. bank mul’tiplikatori. 5. pul taklifining kengaytirilgan modeli pul mul’tiplikatori. 6. pul bozorida muvozanat. 1. pul tushunchasi va uning funksiyalari. pul agregatlari. pul – iqtisodiyot sub’yektlari mulkining bir turi bo’lib, mulkning boshqa turlaridan ikki xususiyatiga ko’ra farq qilad: birinchidan, pul yuqori likvidliliklar, ya’ni qisqa muddatda, sezilarsiz sarf - xarajatlar bilan boshqa buyumga ayirboshlanish qobiliyatiga ega; ikkinchidan baholar o’zgarmas bo’lgan sharoitda pul yoki hech qanday daromad keltirmaydi, yoki uning daromadliligi darajasi boshqa mulk turlarinikidan ancha kam. shunga qaramasdan kishilar nima uchun mulk sifatida pulga egalik qilishga harakat qiladilar? bu savolga javobni pulning funksiyalaridan topamiz. odatda pulning uch asosiy funksiyasi mavjud deb qaraladi. bular : to’lov vositasi (almashinuv vositasi); qiymat o’lchovi vositasi, jamg’arish ( boylik to’plash) vositasi. umumiy ekvivalentlilik, yuqori likvidlilik …

2 / 9

’chmas mulk ham bajarishi mumkin. rivojlangan iqtisodiyot sharoitida pulning to’lov vositasi sifatidagi vazifasi jamg’arish vositasi vazifasiga nisbatan muhimroq ao’hamiyat kasb etadi. pulning yuqori likvidliligi va qiymatni saqlab turishi xususiyatlar barcha turdagi to’lov vositalarida bir xil emas. naqd pullar va muddatsiz depozitlarning likvidliligi djarajasi muddatli depozitlarga yoki veksellarga qaraganda yuqoriroq. shu sababli pul massasi likvidlilik darajasining pasayib borishi tamoyiliga asoslangan agregatlarga bo’linadi. rivojlangan mamlakatlarda pul massasini aniqlashda - m1; m2; m3; m4 deb belgilanadigan pul agregatlaridan foydalaniladi. pul agregatlarining tarkibi va miqdori turli mamlakatlarda o’zaro farq qilish mumkin. quyida umumlashtirib olingan pul agregatlari tarkibini keltiramiz: “m0- bank tizimidan tashqaridagi naqd pullar va tijorat banklarining markaziy bankdagi rezervlari; m1 = m0 + muddatsiz depozitlar, yo’l cheklari va boshqalar; m2 =m1 + (miqdori va muddati cheklangan) muddatli depozitlar va boshqalar ; m3 = m2+(miqdori va muddati cheklanmagan) muddatli depozitlar va boshqalar”* makroiqtisodiy tahlilda m1 va m2 pul agregatlari eng ko’p foydalaniladi. pul agregatlarining …

3 / 9

p · y (fisher tenglamasi), bundan: p · y m= ----------- v* p · y – nominal yaim miqdorini bildirishini va doimiy miqdorligini hisobga olsak, muomala uchun zarur bo’lgan pul miqdori ishlab chiqarilayotgan tovarlar va xizmatlar miqdori va ularning bahosi o’zgarishlariga, boshqacha aytganda, nominal yaim o’zgarishiga bog’liq. muomaladagi pul massasining o’zgarishi, klassik nazariyaga ko’ra, y sekin o’zgarishi tufayli asosan baholar darajasiga ta’sir ko’rsatadi. bu holat “pulning neytralligi” nomini olgan. monetaristlar qoidasiga ko’ra hukumat pul massasining o’sish sur’atini, real yammning o’rtacha o’sish sur’ati darajasida ta’minlab tursalar iqtisodiyotda baholar darajasi barqaror bo’ladi. fisher tenglamasidan tashqari bu tenglamaning boshqa bir shakli kembrij tenglamasidan ham keng foydalaniladi: m=k*py bu yerda: k= 1/v – pulning aylanish tezligiga teskari miqdor. k - koeffitsiyentni nominal pul miqdori (m)ning daromadlar (p·y)dagi ulushini ko’rsatadi. kembrij tenglamasi turli darajada daromadli bo’lgan turlicha moliyaviy aktivlar mavjudligini va daromadni ularning qaysi biri ko’rinishida saqlashni tanlash imkoniyati mavjudligini ko’zda tutadi. pulga real talab …

4 / 9

rining qisqarishiga hamda naqd pullarga talabning pasayishiga olib keladi. pul likvidlilik xususiyatiga ega bo’lganligi uchun ham aholi uni saqlashni afzal biladi. likvidlilikning afzalligi nazariyasi ko’rsatadiki pulga bo’lgan talab miqdori foiz stavkasiga bog’liq. foiz stavkasi naqd pul vositalarini qo’lda ushlab turishning muqobil xarajatlari miqdorini, ya’ni, siz foiz olib kelmaydigan naqd pullarni qo’lda ushlab turgan sharoitda yo’qotadigan pul miqdorini bildiradi. nonning narxi non talabi miqdoriga ta’sir qilganidek, naqd pullarni qo’lda ushlab turish miqdori ham pul zahiralariga talab miqdoriga ta’sir ko’rsatadi. shuning uchun foiz stavkasi oshganda, insonlar boyliklarini naqd pul shaklida kamroq ushlab turishga harakat qiladi. real pul zahiralariga talab funksiyasini quyidagi ko’rinishda yozamiz: m/r = f(r) bu tenglama ko’rsatayaptiki, pulga bo’lgan talab miqdori foiz stavkasi funksiyasi ekan. grafikda foiz stavkasi va real pul zahiralari miqdoriga talab teskari bog’liklikka ega ekanligi ko’rinadi. chunki, yuqori foiz stavkasi pulga talab miqdorining kamayishini ko’rsatadi klassik va keynschilarga xos yondashuvlarni umumlashtirib, pulga talabning quyidagi omillarini ajratib ko’rsatish …

5 / 9

bo’lgan sharoitda ham pulga talabning ko’payishiga olib keladi. bu grafikda pulga talab egri chizig’ining siljishi ko’rinishida namoyon bo’ladi. r md=f(r) m/r 8.1-chizma. pulga talab grafigi o’zbekistonda o’rtacha oylik daromad qancha ekaniga oydinlik kiritildi. davlat statistika qo’mitasi ma’lumotga ko’ra, shu yilning sentyabr’ oyi holatiga binoan respublikada o’rtacha oylik daromad 1 mln 346 ming so’mdir. o’zbekistonda bugungi kunda eng ko’p aholi samarqand viloyatida istiqomat qiladi. viloyatda 3,7 mln kishi yashaydi. ikkinchi o’rindagi farg’ona viloyati 3,6 mln kishi, qashqadaryo viloyati 3,1 mln fuqaroga ega. shu yilning sentyabr’ oyi holatiga binoan 1,3 mln o’zbekistonlik xorijiy mamlakatlarda yashab, ishlayapti. shu yilning yanvar’-sentyabr’ oyida respublikada o’rtacha oylik daromadi 1 mln 346 ming so’mni (166,31 aqsh dollari) tashkil etgan. bu o’tgan yilning shu davriga nisbatan 14,3 foizga o’sganini anglatadi. o’zbekistonda xorijiy kapital ishtirokida jami 5421 ta korxona faoliyat yuritsa, shundan 3045 tasi qo’shma korxonalar, 2376 tasi xorijiy kapital hisobiga barpo etilgan korxonalardir. bunda asosan, rossiya, xitoy, qozog’iston, …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pul tushunchasi va uning funksiyalari"

8-mavzu: pul bozorida muvozanat. pulga talab va pul taklifi funksiyasi. reja 1. pul tushunchasi va uning funksiyalari. pul agregatlari. 2. pulga talabning klassik nazariyasi. 3. pulga talabning keynscha nazariyasi. 4. pul taklifi. bank mul’tiplikatori. 5. pul taklifining kengaytirilgan modeli pul mul’tiplikatori. 6. pul bozorida muvozanat. 1. pul tushunchasi va uning funksiyalari. pul agregatlari. pul – iqtisodiyot sub’yektlari mulkining bir turi bo’lib, mulkning boshqa turlaridan ikki xususiyatiga ko’ra farq qilad: birinchidan, pul yuqori likvidliliklar, ya’ni qisqa muddatda, sezilarsiz sarf - xarajatlar bilan boshqa buyumga ayirboshlanish qobiliyatiga ega; ikkinchidan baholar o’zgarmas bo’lgan sharoitda pul yoki hech qanday daromad keltirmaydi, yoki uning daromadliligi darajasi boshqa mu...

This file contains 9 pages in DOC format (661.0 KB). To download "pul tushunchasi va uning funksiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: pul tushunchasi va uning funksi… DOC 9 pages Free download Telegram