infektsiya haqida ta'limot

DOCX 6 pages 24.6 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 24.6 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

nazariy mashg'ulot – 5. infektsiya haqida ta'limot. reja 1. infektsiyaga umumiy xarakteristika. 2. infektsion jarayonning paydo bo’lishida mikroorganizmlarning ahamiyati. 3. infektsiyaning tarqalish mexanizmi. 4. infektsion kasalliklarning kechish davrlari 5. infektsion jarayonining shakllari. 6. infektsion kasalliklarning tarqalish shakllari. infektsiya yoki infektsion jarayon (lotincha inafectio— yuqtiraman, ifloslantiraman) kasallik tug’diruvchi mikroorganizmlarning kirishi va bolinib ko'payishidan hosil bo’ladigan va rivojlanadigan belgilar yig'indisidir. infektsion kasalliklar quyidagi xossalari bilan tavsiflanadi: 1. infektsion kasalliklar mikroorganizmlar ta'sida yuzaga keladi. 2. bemordan sog’ odamga yuqadi. 3. aholi orasida keng tarqalib sporadik, epidemiya, endemiya va pandemiyalarni keltirib chiqaradi. 4. infektsion kasalliklar ma'lum davrlarda, yashirin (inkubatsion), darak beruvchi simptomlar (prodromal), kasallikning asosiy klinik belgilari namoyon bo'ladigan davri. 5. kasallikdan so'ng immunitet yuzaga keladi (butun umrga mustahkam, kuchsiz). patogen mikroorganizmlar ta'rifi kasallik keltirib chiqaruvchi patogen mikroorganizmlar quyidagi xossalari bilan tavsiflanadi: 1. patogenlik xossasi - kasallikni keltirib chiqarish xususiyati 2. virulentlik xossasi – patogenlik daralasi. virulentlikning susayishiga turli hil fizikaviy va kimyoviy omillar …

2 / 6

anlab ta'sir ko'rsatadi. umumiy intoksikasiya xolatini keltirib chiqaradi. termolabil. termostabil. formalin ta'sirida anatoksinga aylanadi. formalin ta'sirida qisman zararsizlanadi. gram musbat bakteriyalar ishlab chiqaradi. gram manfiy bakteriyalar ishlab chiqaradi. virulentlik va mikrob toksin kuchini ta'riflash uchun ma'lum birlik bor: dlm, dcl, dl-50. dlm-(dosis letalis miuima) laboratoriya hayvonlarming ko'p qismini o'limga olib keluvchi mikrob yoki toksinning eng kam dozasidir. dcl (dosis certe letalis) -laboratoriya hayvonlarini 100% o'limga olib keluvchi mikroblar yoki toksinlar dozasidir. dl-50 (dosis letalis)-laboratoriya hayvonlarini 50% ni o'limga olib keluvchi mikrob yoki toksin dozasidir. infektsion jarayonining paydo bo’lishida mikroorganizmlarning roli infektsion jarayonining -yuzaga chiqishi ma'lum darajada mikroorganizmlar reaktivligiga, kasallik tug'diruvchi mikroblar, zaharlarni organizmga tushishiga bog’liq. bunda quyidagi omillar katta rol o'ynaydi: odamning yoshi. nerv sistemasining xolati. endokrin sistemasining holati. ovqatlanish. infektsiyaning tarqalish mexanizmi. infektsiya qo'zg'atuvchilarini tarqatuvchi manba odam yoki hayvon hisoblanadi. kasal odam yoki hayvon infektsiya tarqalishida asosiy rolni o'ynaydi, bemor chiqindilari (najas, siydik, balg'am va xokazo) da mikroblar juda …

3 / 6

a gaplashganda tashqi muhitga chiqaradi. masalan, bo'g'ma, ko'kyo'tal, gripp va boshqalar. bundan tashqari, havo changi orqali ham yuqadi, ya'ni chang bilan havoga ko'tarilishi, hayvon junini qayta ishlanayotgan vaqtlarda havoga o'tadi. masalan, sil, kuydirgi, tulyaremiya va xokazo. suv orqali — organizmdan ajratgan najas, siydik tarkibidagi qo'zg'atuvchilar suvga tushadi. masalan, vabo, dizenteriya, ich terlama. kontakt yo'li orqali —ya'ni to'g'ridan-to'g'ri bemor bilan aloqaga o'tganda, masalan, zaxm, so'zak, spid va boshqalar. bundan tashqari,bemorning tevarak-atrofidagi narsalar (mebel, idish-tovoq, kiyim-kechak, o'yinchoq va xokazo) orqali yuqadi. masalan, gepatit, bo'g'ma, gripp. transmissiv yo'l bilan -qon suruvchi xasharotlar orqali (bit,kana, burga, chivin va boshqa), infektsion mikrobi qonda bo'lganda shu usulda yuqadi. bunga bezgakning anofeles chivinlari orqali yuqishi, toshmali va qaytalama tiflarning bit orqali yuqishi misol bo’la oladi. mexanik yo’l- pashsha, suvaraklar orqali yuqishi. ular o'z oyoqlarida qo'zg'atuvchilarni tashiydi. masalan, gepatit, dizenteriya va boshqalar. tuproq orqali infektsiya o'tishi mumkin, masalan, qoqshol, gazli gangrena shu yo'l orqali tarqaladi. vertikal yo'l orqali- …

4 / 6

insiy shilliq qavati (zaxm) orqali organizmga mikroblar kirib kasallik keltirib chiqaradi. organizmga kirgan qo'zg'atuvchilar limfogen, gematogen, nerv tolalari va to'qimalar orqali tarqaladi. infektsion kasalliklarni kechish dinamikasi. infektsion kasalliklar infektsiya yuqqanidan keyin darrov yuzaga chiqmaydi, buni yashirin davr deb ataladi. bu davr qo'zg'atuvchi organizmga kirgandan toki biror bir kasallik belgilari paydo bo'lguncha bo'lgan davrni o'z ichiga oladi. bu davrda qo'zg'atuvchilar organizmda bo’linib ko'payadi, toksinlari to'planadi. bu davr turli kasalliklarda turlicha uzoqlikda o'tadi. masalan: qorin tifi-14 kun, skarlatina (qizilcha) va bo'g'mada 5 -7 kun, ko'kyo'talda 8 -9 kun, qizamiqda 10 – ll kun, grippda 2-3 kun, qutirishda oylab va moxov kasalligida 30 yillab cho'ziladi. darak beruvchi simptomlar (prodromal) davri boshlanadi. bu davrda barcha kasallikka xos klinik belgilar namoyon bo'ladi (bosh og'rig'i, haroratni ko'tarilishi, holsizlanish, toliqish, ishtaxa yo'qolishi va boshqalar). bu davr bir necha soatdan 3 kungacha davom etadi. bu davrda taxminiy diagnoz (tashxis) qo'yiladi. asosiy klinik belgilarining rivojlanish davri har bir mikroorganizm …

5 / 6

yillab) davom etishi bilan xarakterlanadi. masalan: bezgak, zaxm, sil, brutsellyoz, lepra va boshqalar. agar infektsiya bir turdagi mikroorganizm ta'sirida kelib chiqsa monoinfektsiya deyiladi. organizm bir vaqtning o'zida 2-3 xil mikrob yuqishi natijasida kelib chiqadigan infektsiyaga aralash infektsiya deyiladi. ikkilamchi infektsiya asosiy kasallikka (masalan, grippga) qo'shimcha boshqa infektsiya qo'zg'atuvchisi yuqishi (masalan: stafillakokk yoki streptokokk) natijasida yuzaga keladigan infektsiyaga aytiladi. biror infektsiyani boshdan kechirgan kishi shu kasallikning takror yuqishi natijasida yana o'sha infektsiya bilan kasallansa reinfektsiya deyiladi, masalan: saramas, so'zak va boshqalar. retsidiv-organizmda qolgan qo'zg'atuvchilar hisobidan kasallik belgilarining qaytalashidir (masalan: qaytalama tif, bezgak va boshqalar), bunda organizmga qaytadan qo'zg'atuvchi tushmaydi. birlamchi infektsiya tugaguncha shu infektsiyani qo'zg'atgan mikrob turi takror yuqsa superinfektsiya deyiladi, masalan: bezgak. ayrim infektsion kasalliklar yashirin, kasallik belgilarisiz o'tishi mumkin. infektsiyaning bunday turi latent infektsiya deyiladi, masalan: sil kasalligi belgisiz o'tadi. infektsiya qo'zg'atuvchisini ma'lum vaqtda qonga o'tib tarqalishi, lekin bo’linib ko'paymaslik xolatiga bakteriemiya deyiladi. infektsiya qo'zg'atuvchisini qonda uzoq vaqt saqlanib, …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "infektsiya haqida ta'limot"

nazariy mashg'ulot – 5. infektsiya haqida ta'limot. reja 1. infektsiyaga umumiy xarakteristika. 2. infektsion jarayonning paydo bo’lishida mikroorganizmlarning ahamiyati. 3. infektsiyaning tarqalish mexanizmi. 4. infektsion kasalliklarning kechish davrlari 5. infektsion jarayonining shakllari. 6. infektsion kasalliklarning tarqalish shakllari. infektsiya yoki infektsion jarayon (lotincha inafectio— yuqtiraman, ifloslantiraman) kasallik tug’diruvchi mikroorganizmlarning kirishi va bolinib ko'payishidan hosil bo’ladigan va rivojlanadigan belgilar yig'indisidir. infektsion kasalliklar quyidagi xossalari bilan tavsiflanadi: 1. infektsion kasalliklar mikroorganizmlar ta'sida yuzaga keladi. 2. bemordan sog’ odamga yuqadi. 3. aholi orasida keng tarqalib sporadik, epidemiya, endemiya va pandemiyal...

This file contains 6 pages in DOCX format (24.6 KB). To download "infektsiya haqida ta'limot", click the Telegram button on the left.

Tags: infektsiya haqida ta'limot DOCX 6 pages Free download Telegram