тупроқ эрозияси ва унинг тупроқ унумдорлигига таъсири

PPTX 15,0 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1746266714.pptx тупроқ эрозияси ва унинг тупроқ унумдорлигига таъсири тупроқ эрозияси ва унинг тупроқ унумдорлигига таъсири мавзу тупроқшунослик ва деҳқончилик фан: 1 режа: tупроқ эрозияси ҳақида тушунча ва унинг турлари. сув эрозиясининг пайдо бўлиш сабаблари. шамол эрозиясининг пайдо бўлиш сабаблари. тупроқ эрозиясига қарши қўлланиладиган чора-тадбирлар. мавзу: тупроқ эрозияси ва унинг тупроқ унумдорлигига таъсири eroziya so’zi - lotincha emirilish degan ma’noni anglatadi. tuproq eroziyasi deb - yerning ustki unumdor, gumusli (chirindi) qatlamini yemirilib ketishiga aytiladi. эрозия деганда тоғ жинслари ва тупроқнинг сув ва шамол таъсирида емирилиши тушунилади. ер юзида емирилиш доимо йиғилиш (аккумуляция) билан боғлиқ бўлади. одатда емирилиш ва йиғилиш иқлимга, тупроқ ва она жинс хоссаларига, ер юзининг нишаблигига, ўсимлик дунёсининг таркибига, ердан фойдаланиш тартиби ва усулларига боғлиқ бўлади. тупроқ унумдор қатламининг сув ва шамол шамол таъсирида емирилишига тупроқ эрозияси дейилади. тупроқ эрозия икки хил бўлади: сув ва эрозияси. шамол эрозиясини – дефляция деб аталади. эрозия ва дефляция инсон иштирокисиз содир бўлса, …

ўчиради. сув ҳаракати одатда нишаблик 1° дан ортиқ бўлган бошланади. сув эрозиясининг майдонларда жадаллиги жинсларнинг рел’ефга, таркиби иқлимга, тупроқ ва ва тузилишига, ўсимликларнинг таркиби ва қалинлигига боғлиқ бўлади. суғориладиган деҳқончилик минтақасида сув эрозияси инсон фаолияти билан боғлиқ бўлади. мавжуд бўлиши шарт. сув эрозиясида сув эрозиясининг шаклланишида юза оқими юза оқимининг 3 тури – ёмғир суви оқими, эриган қор суви оқими, суғоришда бериладиган сув оқими иштирок этади. шунга қараб ёмғир эрозияси, қор эриган вақтдаги эрозия ва суғориш (ирригация) эрозияси содир бўлади. сув эрозияси айниқса ҳавфли ҳисобланади, бундай эрозия қия рел’ефга эга бўлган қирлар ёнбағирларида ва йерга нотўғри ишлов берилганда содир бўлади. ёмғир ва эриётган қор сувлари, шунингдек суғориладиган далалардан чиқадиган оқова сувлар қирлар ёнбағридан тупроқни пастқам жойларга оқизиб кетади. агар сувнинг оқиши ариқчалар чуқурлашиб давом этаверса, сув оқадиган кичик бориб, жарликлар ҳосил бўлади ва қирлар ёнбағри фойдаланишга яроқсиз бўлиб қолади. сув эрозиясининг энг хавфли шаклларидан бири – жарликлар пайдо бўлиши. сув …

га ювилган майдонлар учун: интенсивлик даражаси жарларнинг ўртача йиллик ўсиши, м кучсиз 0,5 ўртача 0,5-1,0 кучли 1,0-2,0 жуда кучли 2,0-5,0 ниҳоятда кучли > 5 сув эрозиясига учраган тупроқлар қатламининг ювилиши кам ювиладиган (а қатламнинг ярми ювилган) ўртача ювилган (а қатламнинг ярмидан кўпи ювилган) кучли ювилган (а қатлам тўлиқ, б қатлам қисман ювилган) эрозия жараёнининг содир бўлиши асосан иқлимга, ёғингарчиликнинг умумий миқдорига, турига, давомийлигига, жадаллигига боғлиқ бўлади. эрозия ёки дефляция жараёнлари таъсирида қисман ёки бутунлай емирилиб кетган тупроқлар устки қатламнинг йўқ бўлиб кетиш даражасига қараб қуйидагиларга бўлинади: а) эрозияга учрамаган тупроқлар б) эрозияга кам учраган тупроқлар c) эрозияга кўп учраган тупроқлар д) тўлиқ емирилган тупроқлар шамол эрозияси (дефляция) - нам етарли бўлмаган қурғоқчил ерлар (дашт, чала чўл ва чўл минтақалар) да кузатилади. шамол таъсирида тупроқнинг 2,5 см қатлами учириб олиб кетилганда ҳам ҳар бир гектар майдондан 450-1000 кг азот, 100-200 кг фосфор, 3,5 тонна калий ва 15 тоннагача гумус йўқолади шамол …

молнинг тезлиги 5 – 7 м/сек бўлганда ўтади, иккинчиси эса шамолнинг тезлиги секундига 8 – 10 метрдан юқори бўлса. eroziya ta’sirida тупроқ эрозиясига қарши чоралар олдини олиш ва актив усулда амалга оширилади. тупроқ эрозиясига қарши қўлланиладиган актив чора – тадбирлар сув эрозиясига қарши шамол эрозиясига қарши далаларда эгатлар очиш ва сунъий микрорел’еф ҳосил қилиш (эриган қор ва ёмғир сувларини йиғиш) дала сатҳининг тузилишига қараб ҳайдаш тупроқ қатламини ағдармасдан ҳайдаш ҳар хил тўсиқлар (пол, ариқ, махсус иншоотлар) қуриш далаларни ўсимлик билан банд қилиш такомиллаштирилган сув тежайдиган суғориш техникаси ва технологиясини қўллаш (ёмғирлатиб, томчилатиб, тупроқ остидан суғориш ва ҳ.к.) тупроқни емирилишдан сақловчи деҳқончилик тизимини амалга ошириш чанг-тўзон кўтарилиши мумкин бўлган далалар харитасини тузиш, лойиҳа ва технологик жараёнларни асослаш тупроқни муҳофаза қилишни ташкил этиш (дефляция содир бўлиши мумкин бўлган майдонларни ҳайдамаслик, тупроққа ишлов беришни камайтириш) тупроқнинг устки қатламида намликни ошириш (алмашлаб экишни жорий қилиш, йерни ағдармасдан ҳайдаш) тупроқ донодорлигини ошириш (органик ўғит солиш, …

ркиби, чиринди миқдори, намлиги ва унумдорлиги. ўсимликларнинг элементлари сифатида уларнинг ер юзасини қоплаганлик даражаси билан аниқланади. қанчалик юза кўп йиллик ўтлар (ўсимликлар) билан қалин қопланган бўлса шунчалик тупроқ қоплами ювилиш ёки заррачалар учириб кетишидан сақланади. антропоген омиллар инсоннинг фаолияти билан боғлиқ. инсон юқорида айтганимиздек тезлашган эрозиянинг сабабчиси. агар инсон ўз фаолиятини илмий асосда, онгли равишда олиб борса, тезлашган эрозиянинг интенсивлиги ҳам сўзсиз пасайиб боради. фойдаланилган адабиётлар: бобохўжаев, п.узоқов, tупроқшунослик, тошкент, 1995 йил. o.рамазонов, о.юсупбеков “tупроқшунослик ва деҳқончилик”, toшкент, 2003 йил. o.ramazonov, o.yusupbekov, “tuproqshunoslik va dehqonchilik”, “sharq” nashriyoti, toshkent, 2005 yil. www.google.co.uz эътиборингиз учун раҳмат ! image8.emf image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.jpeg image17.jpeg image18.png image19.png image20.png image21.png image22.png image23.png image24.png image25.png image26.png image27.png image28.png image29.emf image30.png image31.png image32.png image33.png image34.png image35.png image36.png image37.png image38.jpeg image39.jpeg image40.png image1.png image5.png image3.png image4.png image6.png image7.png image2.png

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "тупроқ эрозияси ва унинг тупроқ унумдорлигига таъсири"

1746266714.pptx тупроқ эрозияси ва унинг тупроқ унумдорлигига таъсири тупроқ эрозияси ва унинг тупроқ унумдорлигига таъсири мавзу тупроқшунослик ва деҳқончилик фан: 1 режа: tупроқ эрозияси ҳақида тушунча ва унинг турлари. сув эрозиясининг пайдо бўлиш сабаблари. шамол эрозиясининг пайдо бўлиш сабаблари. тупроқ эрозиясига қарши қўлланиладиган чора-тадбирлар. мавзу: тупроқ эрозияси ва унинг тупроқ унумдорлигига таъсири eroziya so’zi - lotincha emirilish degan ma’noni anglatadi. tuproq eroziyasi deb - yerning ustki unumdor, gumusli (chirindi) qatlamini yemirilib ketishiga aytiladi. эрозия деганда тоғ жинслари ва тупроқнинг сув ва шамол таъсирида емирилиши тушунилади. ер юзида емирилиш доимо йиғилиш (аккумуляция) билан боғлиқ бўлади. одатда емирилиш ва йиғилиш иқлимга, тупроқ ва она жинс хоссал...

Формат PPTX, 15,0 МБ. Чтобы скачать "тупроқ эрозияси ва унинг тупроқ унумдорлигига таъсири", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: тупроқ эрозияси ва унинг тупроқ… PPTX Бесплатная загрузка Telegram