statistik ma'lumotlarni jadval va grafiklarda tasvirlash

DOCX 25 pages 701.3 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 701.3 KB

File type DOCX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

3-мавзу статистик маълумотларни жадвал ва графикларда тасвирлаш рeжа: 3.1 статистик жадваллар тўрисида тушунча, турлари ва тузиш қоидалари 3.2 статистик графиклар тўрисида тушунча 3.3 сифат белгига эга бўлган маълумотларни графикда тасвирлаш 3.4 миқдор белгига эга бўлган маълумотларни графикда тасвирлаш 3.5 ўзаро болиқликларни графикда акс эттириш 3.6 тасвирий статистикада ҳақиқатнинг бузиб кўрсатилиши 0. статистик жадваллар тўрисида тушунча, турлари ва тузиш қоидалари сиз статистикани ўрганишни бошламасдан олдин ҳам жадвал сўзини эшитгансиз, яъни кўпайтириш жадвали (халқ орасида карра жадвал дейилади), логарифмик жадвал, тасодифий сонлар жадвали ва ҳ.к. бу параграфда гап статистика жадваллари устида боради. уларни статистикани телевизорлари десак хато бўлмаса керак, чунки ҳар қандай статистик текширишнинг энг асосий натижалари статистика жадваллари орқали ифодаланади. статистика жадваллари тарихига назар ташлайдиган бўлсак, уларни биринчи бўлиб буюк рус олими н.к.кирилов ўзининг иқтисодий-статистик тадқиқоти “бутун россия давлатини гуллаш даражаси” (1727 й.) асарида қўллаган. айрим манбаларда статистик жадвалларни яратувчиси деб анхсерсен (дания) ҳисобланади. лекин унинг асари 1747 йилда чоп этилган. …

2 / 25

ирилади. текшириш мақсади ва мавжуд маълумотларнинг характерига қараб бунинг тескариси ҳам бўлиши мумкин, яъни эга ўнг томонда, кесим эса чап томонда жойлаштирилади. ҳар қандай тузилган ва тўлдирилган жадвал умумий номга эга бўлиши керак. жадвалнинг умумий номи уни устида келтирилиб, унинг мазмунини ўзида ифода этиши керак. жадвалдаги қаторлар ва устунлар ҳам номланади ва иложи борича номерланади. статистик жадваллар, эга характерига қараб: оддий; гуруҳий (группали); комбинацион жадвалларга; кесим характерига қараб: кесими оддий ишлаб чиқилган; кесим комбинация ишлаб чиқилган; гуруҳлаш мақсади бўйича: информация тавсифли; аналитик; типологик; махсус тайинланган (баланс, матрица ва ҳ.к.) жадвалларга бўлинади. оддий жадваллар деб эгаси фақат ҳодисалар, йиллар, объектлар рўйхатидан ташкил топган жадвалларга айтилади. оддий жадваллар, маълумотларни берилишига қараб саноқли, территориал ва хронологик жадвалларга бўлинади. жадвал эгасида ҳодисалар санои берилиши мумкин. гуруҳий (группали) жадваллар деганда жадвал эгаси бирон-бир белги бўйича гуруҳларга ажратиб берилган жадвалга айтилади. юнусобод туманида 30 та озиқ-овқат дўкони мавжуд. шу дўконларда товар оборотининг ҳажми ва муомала харажатлари …

3 / 25

н оддийдан мураккабга қараб жойлаштирилса, бу оддий кесим дейилади, агарда улар гуруҳларга ва гуруҳчаларга ажратилса, мураккаб кесим дейилади. мақсад ва вазифасига мувофиқ у ёки бу кесимни қўллаш мумкин. статистик жадвалларни тузиш ва расмийлаштириш бўйича қуйидаги қоидаларга амал қилинади: 0. жадвал унча катта бўлмаслиги керак. агар ўрганилаётган тўплам жуда мураккаб бўлса, у ҳолда уни битта жадвал ёрдамида эмас, балки бир-бири билан боланган бир нечта жадвалда ифодалаш зарур. 0. жадвалнинг умумий сарлавҳаси унинг мазмунининг қисқа ифодаси бўлиши керак. унда вақт, ҳудуд, ўлчов бирлиги (агар ҳам кўрсаткичлар битта ўлчов бирлигида ўлчанса) кўрсатилади. устун ва қаторлардаги номлар ҳам аниқ, қисқа ва тушунарли бўлиши лозим. жадвалларда сўз қисқартиришсиз ёзилади. агар умумий ўлчов бирлиги бўлмаса ҳар бир қатор ва устун учун ўзининг ўлчов бирлиги келтирилади. 0. eганинг қаторлари ва кесимнинг устунлари қўшиладиган бўлаклар тамойилида жойлаштирилади ва охирида жами чиқарилади. агарда ҳамма бўлаклар тўрисида маълумот бўлмаса ёки уларни ҳаммасини кўрсатишга зарурият бўлмаса олдин жами берилиб, ундан кейин …

4 / 25

кесим билан кесишган катагида “х” қўйилади. бу ҳаммага тушунарли. ўрганилаётган йил бўйича маълумоти бўлмаса, унинг тепасига юлдузча (*) қўйиб, қайси йилга таалуқли бўлса, ўша йилни кўрсатиш керак. 0. жадвал маълумотларининг ҳаммаси бир хил аниқликда бўлиши керак (0,1; 0,01; 0,001 ва ҳ.к). фоизлар берилаётганда, айниқса, уларни динамикаси, қуйидаги қоидага амал қилиши керак. масалан, 650% эмас, 6,5 марта деб ёзган маъқул. кейин, мутлоқ рақамларни ҳам ўқиш осон бўлиши учун ўлчов бирликлари каттароқ ёзилгани маъқул. масалан, қаторда сўм ёзиб, устунда қуйидаги рақам берилса 8769618534. бундай рақамлар жадвалда 10 та бўлса, уни ҳеч ким ўқимайди. шунинг учун, қаторда сўм эмас, млрд.сўм деб бериб, устунда эса 8,8 рақами берилса жадвал ихчам ва ўқийдиган бўлади. 0. агарда жадвалда ҳисобот маълумотлари билан бир қаторда текширувчининг ҳисоб-китоб усули билан олган маълумотлари келтирилса, бу ҳақида эслатма бериш керак. 0. жадвалларда келтирилган маълумотлар манбаи кўрсатилиши керак. агар текширувчининг ўзи ҳисоблаган бўлса, қайси маълумотлар асосида ҳисобланганлиги кўрсатилади. 0. жадвал ҳар томонлама …

5 / 25

бўлмайди. инглиз иқтисодчиси у.плейф 1786 йилда чоп қилган «тижорат ва сиёсий атлас (коммерческий и политический атлас)» асарида биринчи бўлиб статистик маълумотларни графикларда тасвирланишига асос солган олимлардандир. графиклар ўқувчининг диққатини ўзига тез жалб этиш билан бирга маълумотларни эсда сақлаш ва тасаввур қилишга замин яратади. улар кўриш ва тушуниш қийин бўлган айрим қонуниятларни аниқлашда ва тасвирлашда муҳим ўрин эгаллайди. оммавий ўқувчи учун график тасвир орқали статистик кўрсаткичларни тушуниш ва ўрганиш статистик жадваллардан кўра анча қулайдир: миқдорий кўринишга нисбатан графикда тасвир таассуроти юқори бўлади; статистик кузатув натижалари тезроқ ва осонроқ тушунилади ҳамда умумлаштирилади; ҳодиса ва жарёнларнинг ўзаро болиқлиги ва уларни вақт бўйича ўзгариши яққол кўриниб туради; статистик-иқтисодий қонуниятларни аниқлаш ва аниқланган қонуниятларни кўриш ва текшириш имконияти туилади. статистик графиклар – бу рақамли миқдорлар ва уларнинг нисбатини нуқта, чизиқ, фигура ва бошқа геометрик шаклда шартли тасвирланишидир. статистик графикларни тузишда ва ифодалашда қуйидаги талабларга риоя қилиш лозим. статистик кўрсаткичларнинг моҳиятини, макон ва замонда ўзгаришини, шунингдек …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "statistik ma'lumotlarni jadval va grafiklarda tasvirlash"

3-мавзу статистик маълумотларни жадвал ва графикларда тасвирлаш рeжа: 3.1 статистик жадваллар тўрисида тушунча, турлари ва тузиш қоидалари 3.2 статистик графиклар тўрисида тушунча 3.3 сифат белгига эга бўлган маълумотларни графикда тасвирлаш 3.4 миқдор белгига эга бўлган маълумотларни графикда тасвирлаш 3.5 ўзаро болиқликларни графикда акс эттириш 3.6 тасвирий статистикада ҳақиқатнинг бузиб кўрсатилиши 0. статистик жадваллар тўрисида тушунча, турлари ва тузиш қоидалари сиз статистикани ўрганишни бошламасдан олдин ҳам жадвал сўзини эшитгансиз, яъни кўпайтириш жадвали (халқ орасида карра жадвал дейилади), логарифмик жадвал, тасодифий сонлар жадвали ва ҳ.к. бу параграфда гап статистика жадваллари устида боради. уларни статистикани телевизорлари десак хато бўлмаса керак, чунки ҳар қандай стати...

This file contains 25 pages in DOCX format (701.3 KB). To download "statistik ma'lumotlarni jadval va grafiklarda tasvirlash", click the Telegram button on the left.

Tags: statistik ma'lumotlarni jadval … DOCX 25 pages Free download Telegram