"yashil iqtisodiyotni baholash amaliyoti va indikatorlari"

DOCX 11 стр. 64,7 КБ Бесплатная загрузка

11 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 64,7 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 11

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 11

3-mavzu: “yashil iqtisodiyot”ni baholash amaliyoti va indikatorlari. reja: 1. “yashil iqtisodiyot”ni baholashning kompleks usuli. 2. jahon banki yondashuvi. 3. “yashil iqtisodiyot”ni baholashda xalqaro tashkilotlar yondashuvi: umumiy va farqli jihatlari. “yashil iqtisodiyot” konsepsiyasini amaliyotga tadbiq etish o‘z navbatida samarali qarorlar qabul qilish va zarur chora-tadbirlarni amalga oshirishga ko‘maklashuvchi, “yashil iqtisodiyot”ni baholashning ishonchli ko‘rsatkichlar tizimini ishlab chiqishni taqozo etadi. xalqaro amaliyotda “yashil iqtisodiyot”ni baholash tizimini shakllantirishga oid turlicha yondashuvlar mavjud. ulardan biri iqtisodiy, ijtimoiy va ekologik komponentlar qiymatini kompleks, ya’ni pulda baholashdir. misol uchun, jismoniy, tabiiy va inson kapitalining yig‘indisi sifatida baholanadigan milliy boylik hajmi shu tariqa hisoblanadi. jahon banki mutaxassislarining hisob-kitoblariga ko‘ra, 1995-2014 yillarda jahon milliy boyligining hajmi deyarli ikki martaga ortgani holda uning tarkibida tabiiy kapital bor-yo‘g‘i 9,0% ni (shundan o‘rmonlar va himoya qilinadigan hududlar 2,0 % ni, haydaladigan yerlar va energiya resurslari (qazib chiqariladigan yoqilg‘i) 3,0 % ni) tashkil etmoqda va uning jami milliy boylik tarkibidagi ulushi deyarli o‘zgarmagan …

2 / 11

a ihht a’zosi bo‘lmagan yuqori daromadli mamlakatlar milliy boyligining 70% ini inson kapitali tashkil etgani holda ihtt (iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyoti tashkiloti) a’zosi hisoblanmagan yuqori daromadli mamlakatlarda inson kapitalining ulushi 42% ga teng. ushbu holat oxirgi guruh mamlakatlarda iqtisodiy rivojlanish ustun darajada tabiiy resurslar hisobiga ta’minlanayotganligidan dalolat beradi (2-jadval). 2-jadval jahon milliy boyligining tarkibida mamlakatlar guruhlarining hissasi, foiz hisobida kapital turlari ўрта қуйи даромадли мамлакатлар ўрта юқори даромадли мамлакатлар юқори даромадли мамлакатлар ( иҳттга аъзо б ўлмаган) юқори даромадли мамлакатлар ( ) иҳттга аъзолари jahon jismoniy (asosiy) kapital 14 25 25 22 28 27 tabiiy kapital 47 27 17 30 3 9 inson kapitali 41 51 58 42 70 64 sof xorijiy aktivlar -2 -3 0 5 -1 0 jami milliy boylik 100 100 100 100 100 100 jami milliy boylik, trln. doll. 7,2 70,7 247,8 76,2 741,4 1143,3 jami milliy boylik, aholi jon boshiga, doll. 13629 25948 112798 264998 …

3 / 11

l o‘sishning” quyidagi yo‘nalishlari bo‘yicha guruhlanadi: - atrof-muhit, - iqtisodiy va - ijtimoiy. ular jamiyat, iqtisodiyot va atrof-muhit uchun natijaviy samaradorlikni ifodalash uchun xizmat qiladi (3-jadval). 3-jadval jahon bankining “yashil o‘sish”dagi samaradorlik ko‘rsatkichlari . vosita ko‘rsatkich atrof-muhit · co2 emissiyasini kamaytirish; - rivojlanishdan himoyalangan tabiiy joylar; · havo va suv resurslari sifati iqtisodiyot ishlab chiqarish omillarining ortishi (fizik, inson va tabiat kapitalining) marjinal mahsulot - ishlab chiqarish omilining bir birlikka ortishi natijasida ishlab chiqarish hajmining ortishi (ekotizim xizmatlari qiymati va tiklanadigan omillarga bog‘liq holda) bozor muvaffaqiyatsizliklarini innovatsiyalarni rivojlantirish va bilimlar iqtisodiyoti asosida hal etish · yashil texnologiyalar samaradorligi ko‘rsatkichlari; · yashil texnologiyalar bilan ta’minlanish darajasi ijtimoiy tabiiy ofatlar, oziq-ovqat mahsulotlari narxlari beqarorligi va iqtisodiy inqiroz holatlariga moslashuvchanlikni oshirish · ofatlardan ko‘rilgan zararlar (pul birligida); · ofatlardan zarar ko‘rgan insonlar (kishi); · narx beqarorligidan zarar ko‘rganlar (kishi) yaratilgan ish o‘rinlari va kambag‘allikni kamaytirish · yaratilgan ish o‘rinlari va ularning kambag‘allik darajasiga …

4 / 11

yondashuvi: umumiy va farqli jihatlar barqaror rivojlanishga erishishda inson farovonligini oshirish, resurslardan oqilona foydalanish va atrmof-muhitga yetkazilayotgan zararni minimallashtirish maqsadi xalqaro tashkilotlar tomonidan “yashil iqtisodiyot”ni baholashdagi umumiy jihat hisoblanadi. xalqaro tashkilotlar tomonidan “yashil iqtisodiyot”ni baholashdagi farqli jihatlar esa ular tomonidan qo‘llanilayotgan ko‘rsatkichlar tizimida namoyon bo‘ladi. xalqaro amaliyotda “yashil iqtisodiyot”ni baholashda “yashil o‘sish” ko‘rsatkichlaridan keng foydalaniladi. jumladan, 2009 yilda 34 mamlakat vakillari tomonidan “yashil o‘sish” deklaratsiyasi imzolandi va uzoq muddatli davrda barqaror iqtisodiy o‘sishni faqatgina “yashil o‘sish” hisobidan ta’minlanishi mumkin, degan xulosa qilingan. “yashil o‘sish” an’anaviy iqtisodiy o‘sish tushunchasiga nisbatan yangi, keng qamrovli tushuncha bo‘lib, iqtisodiy o‘sish bilan bir vaqtda yuz beradigan zararlarni (implicit cost) ham hisobga oladi. jumladan, iqtisodiy o‘sish natijasida tabiatga keltiriladigan zararlar va milliy boylikning kamayishi shular jumlasiga kiradi. iqtisodiy o‘sishning “yashil modeli” agar mukammal ishlab chiqilib, samarali amalga oshirilsa resurslar sarfi jihatdan barqaror ishlab chiqarish, iste’mol tanloviga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi va quyidagi natijalarga erishish imkonini beradi: iqtisodiy …

5 / 11

ital (ishlab chiqarish va inson kapitali) hajmining oshishi; · atrof-muhitga salbiy ta’sir etish darajasining kamayishi va tabiat bilan bog‘liq risklarni boshqarishning takomillashuvi. ijtimoiy sohada: · aholi, jumladan kambag‘allar yashash sharoiti, daromadlari va turmush sifatining oshishi; · kambag‘allar uchun munosib va aholi turmush darajasini oshirish imkonini beruvchi ish o‘rinlarining yaratilishi va rag‘batlantirilishi; - ijtimoiy, inson va bilim kapitalining oshishi; · tabaqalashuv darajasining pasayishi. 3.2.1-jadval “yashil iqtisodiyot”ni baholashda xalqaro tashkilotlar yondashuvi xalqaro tashkilot “yashil iqtisodiyot”ga o‘tish maqsadi “yashil iqtisodiyot” ko‘rsatkichlari bmtning atrof muhit dasturi atrof-muhitning o‘zgarishi bilan bog‘liq risklar va ekologik taqchillikni kamaytirish asosida insonlar farovonligini yaxshilash va ijtimoiy tenglikka erishish[footnoteref:3] [3: ] atrof-muhitni muhofaza qilish siyosatining samaradorligi va aholi ijtimoiy-iqtisodiy farovonligining ortishini aks ettirish iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti inson farovonligi bilan bog‘liq tabiiy aktivlar barqarorligini ta’minlagan holda iqtisodiy o‘sish va rivojlanishga ko‘maklashish[footnoteref:4] [4: ] ushbu ko‘rsatkichlar ishlab chiqarish, iste’mol va ayriboshlash jarayonlaridagi munosabatlar tizimi asosida ishlab chiqilgani uchun “yashil iqtisodiyot”ni …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 11 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О ""yashil iqtisodiyotni baholash amaliyoti va indikatorlari""

3-mavzu: “yashil iqtisodiyot”ni baholash amaliyoti va indikatorlari. reja: 1. “yashil iqtisodiyot”ni baholashning kompleks usuli. 2. jahon banki yondashuvi. 3. “yashil iqtisodiyot”ni baholashda xalqaro tashkilotlar yondashuvi: umumiy va farqli jihatlari. “yashil iqtisodiyot” konsepsiyasini amaliyotga tadbiq etish o‘z navbatida samarali qarorlar qabul qilish va zarur chora-tadbirlarni amalga oshirishga ko‘maklashuvchi, “yashil iqtisodiyot”ni baholashning ishonchli ko‘rsatkichlar tizimini ishlab chiqishni taqozo etadi. xalqaro amaliyotda “yashil iqtisodiyot”ni baholash tizimini shakllantirishga oid turlicha yondashuvlar mavjud. ulardan biri iqtisodiy, ijtimoiy va ekologik komponentlar qiymatini kompleks, ya’ni pulda baholashdir. misol uchun, jismoniy, tabiiy va inson kapitalining yig‘indisi ...

Этот файл содержит 11 стр. в формате DOCX (64,7 КБ). Чтобы скачать ""yashil iqtisodiyotni baholash amaliyoti va indikatorlari"", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: "yashil iqtisodiyotni baholash … DOCX 11 стр. Бесплатная загрузка Telegram