o’zbеkistоnda dеmоkratik jamiyat qurish nazariyasi kafеdrasining o’quv-uslubiy majmua

DOC 344 pages 3.8 MB Free download

344 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.8 MB

File type DOC

Pages 344

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 344

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi urganch davlat universiteti tarix fakulteti «o’zbekistonda demokratik jamiyat qurish nazariyasi» kafedrasi «falsafa» fanidan o’quv-uslubiy majmua bakalavriat yo’nalishi: barcha ta’lim yo’nalishlari uchun urganch-2018 mazkur o’quv-uslubiy majmua оliy vа o’rtа mахsus, kаsb-hunаr tа’limi o’quv-mеtоdik birlаshmаlаri fаоliyatini muvоfiqlаshtiruvchi kеngаshning 2017 yil 18 avgustdаgi bd №1.04-sоnli ro’yxatga olingan namunaviy dаsturi asosida ishlab chiqildi. tuzuvchi: katta o’qituvchi u.doschanova taqrizchilar: f.f.d., prof m.xajiyеva, f.f.n. n.annayeva o’quv-uslubiy majmua «o’zbеkistоnda dеmоkratik jamiyat qurish nazariyasi» kafеdrasining 2018 yil «____» ______________dagi yig’ilishida muhokama qilindi va fakultеt kеngashida ko’rib chiqish uchun tavsiya qilindi. kafedra mudiri: f.f.d., prof. m.xajiyеva mazkur o‘quv-uslubiy majmua tarix fakultеti kеngashida ko’rib chiqilgan va ma’qullangan. (2018 yil «___» _____________ bayonnoma № ___) tarix fakultеti kеngash raisi: t.f.n. o.shixov m u n d a r i j a 1. мundarija 2 2. o‘quv matеriallari (ma’ruza matni) 3 3. mustaqil ta’lim mashg’ulotlari va rеfеrat mavzulari 260 4. glоssariy 266 5. ilovalar: fan …

2 / 344

mazkur atamaning dastlabki ma’nosini donolikka muhabbat deb talqin qilish mumkin. falsafa so’zini ilk bor qadimgi yunon mutafakkiri pifagor miloddan avvalgi vi asrda tayyor holda (afsonalar, rivoyatlar, an’analar orqali) avloddan-avlodga o’tuvchi bilim va inson o’z aqliga tayanib, mushohada yuritish va borliqni tanqidiy tushunish yo’li bilan olishi mumkin bo’lgan bilimni farqlash maqsadida ishlatgan. shuni ta’kidlash lozimki, pifagor ham, qadimgi davrning boshqa faylasuflari ham dastlab «falsafa» tushunchasiga uning keyinchalik paydo bo’lgan va mohiyat e’tibori bilan, falsafani «barcha fanlar podshosi» darajasiga ko’targan ma’nosidan boshqacharoq ma’no yuklaganlar. ammo ilk faylasuflar o’zlarini donishmand deb hisoblamaganlar va donolikka da’vo qilmaganlar, zero, o’sha davrda keng tarqalgan tasavvurga ko’ra, haqiqiy donishmandlik ajdodlardan meros qolgan, asrdan asrga o’tib kelayotgan afsonalar, din va rivoyatlarda mujassamlashgan. donishmandlar deb, asrlar sinovidan, eng so’nggi haqiqat manbai sifatidagi bilimlarga ega bo’lgan bashoratgo’ylar, kohinlar va oqsoqollar e’tirof etilgan. ularning so’zlari birdan-bir to’g’ri deb qabul qilingan. faylasuf esa, qadimgilar fikriga ko’ra, izlanuvchi, donishmandlik muxlisi bo’lishi, e’tiqod sifatida …

3 / 344

paydo bo’lgan, degan savolga aniq, umumiy e’tirof etilgan javob hanuzgacha mavjud emas. xuddi shuningdek, aql faqat insonga xosmi yoki uning inson borlig’ida mavjudligi ob’ektiv borliqning bir parchasi, ayrim hodisasimi?, degan savol ham hali o’z javobini to’ganicha yo’q. binobarin, insoniyat tarixi haqidagi hozirgi ilmiy tasavvurlar nuqtayi nazaridan ayrim masalalar mavjud bo’lib, ular xususida olimlar va mutaxassislar ma’lum bir to’xtamga kelganlar. xususan, boy tarixiy material, arxeologiya fani olgan daliliy ma’lumotlari, shuningdek boshqa fanlarning metodlari bilan olingan natijalar (masalan, jinslar, foydali qazilmalar yoshini aniqlash va sh.k.)ni e’tiborga olgan holda, ishonch bilan inson sayyoramizda hayotning tadrijiy (evolyutsion) rivojlanishi mahsulidir, deb qayd etish mumkin. hozirgacha mavjud bilimlar oddiy mehnat qurollarini yasagan insonsimon mavjudotlarning (lot. homo habilis – uquvli odam) qadimgi manzilgohlari taxminan 3-5 mln yil oldin paydobo’lgan, degan xulosaga kelish imkonini beradi. arxeologik va ilmiy ma’lumotlarga ko’ra, qaddini tik tutib yuradigan odam yoshi taxminan 1,5 mln yilni tashkil etadi. homo sa’iens, ya’ni aqlli odamlar ti’i …

4 / 344

va umuman to’plangan bilimlar, amaliy ko’nikmalar, vujudga kelgan qadriyatlar, o’zi va o’zini qurshagan dunyo haqidagi tasavvurlar majmui sifatidagi odamlar dunyoqarashi to’g’risida ishonch bilan so’z yuritish mumkin. hayot tajribasi va empirik bilimlar asosida shakllanadigan dunyoqarash oddiy yoki empirik dunyoqarash deb ataladi va insonning dunyo haqidagi tasavvurlarining qismlarga ajralmagan, tizimsiz majmui sifatida amal qiladi. u har qanday dunyoqarashning negizi hisoblanadi va odamlarga kundalik hayoti, faoliyatida yo’l ko’rsatib, ularning xulq-atvori, aksariyat qilmishlarini belgilab, muhim regulyativ funksiyani bajaradi. to’liqroq, kengroq ta’rif beradigan bo’lsak, dunyoqarash – insonning o’zini qurshagan borliqqa va o’z-o’ziga bo’lgan munosabatga nisbatan yondashuvlar tizimi, shuningdek odamlarning mazkur yondashuvlar bilan belgilangan hayotiy ideallari, e’tiqodlari, bilish va faoliyat tamoyillari, qadriyat va mo’ljallaridir. shu tariqa ta’riflanadigan dunyoqarash faqat insonga xos bo’lib, bu unda shakllangan ong va oqilona faoliyat mavjudligi bilan bog’liqdir. bunda inson nafaqat tushunchalar yaratish va mulohaza yuritish, xulosalar chiqarish va qoidalarni ta’riflash qobiliyatini kasb etadi, balki tayyor bilimdan yangi bilim olish uchun foydalana …

5 / 344

ranglar gammasini, ko’rish qobiliyati normal bo’lgan odamga qaraganda butunlay boshqacha idrok etadi. bundan dunyoni sezishning har xil, xususan o’timistik, ‘essimistik, fojeaviy ti’lari kelib chiqadi. dunyoni idrok etish – bu atrof borliqni ideal obrazlarda tasavvur qilishdir. dunyoni idrok etish to’g’ri yoki noto’g’ri bo’lishi, ya’ni borliqqa mos kelmasligi mumkin. bu holda borliq noto’g’ri tasavvur qilinadi yoki illyuziyalar, suv ‘arilari, alvastilar, kentavrlar haqidagi tasavvurlarga o’xshash fantaziyalar paydo bo’ladi . dunyoni tushunish – insonning va uni qurshagan dunyoning mohiyatini aniqlash, shuningdek tabiatda yuz beruvchi voqea va jarayonlarning o’zaro aloqalarini tushunishga qaratilgan aqliy-bilish faoliyatidir. dunyoni sezish va qisman (elementar shakllarda) dunyoni idrok etish nafaqat insonga, balki hayvonlarga ham xos bo’lsa, dunyoni tushunish esa faqat odamlarga xos xususiyatdir. dunyoqarashning tarixiy shakllari. turli davrlar bilishni yanada teranlashtirdi va inson dunyoqarashini kengaytirdi. shunga mos ravishda oddiy (empirik) dunyoqarash ham boyib bordi, uning negizida o’zini o’zi tashkil etish qonunlariga muvofiq yanada murakkabroq tuzilmalar asta-sekin shakllandi va bu pirovard natijada …

Want to read more?

Download all 344 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’zbеkistоnda dеmоkratik jamiyat qurish nazariyasi kafеdrasining o’quv-uslubiy majmua"

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi urganch davlat universiteti tarix fakulteti «o’zbekistonda demokratik jamiyat qurish nazariyasi» kafedrasi «falsafa» fanidan o’quv-uslubiy majmua bakalavriat yo’nalishi: barcha ta’lim yo’nalishlari uchun urganch-2018 mazkur o’quv-uslubiy majmua оliy vа o’rtа mахsus, kаsb-hunаr tа’limi o’quv-mеtоdik birlаshmаlаri fаоliyatini muvоfiqlаshtiruvchi kеngаshning 2017 yil 18 avgustdаgi bd №1.04-sоnli ro’yxatga olingan namunaviy dаsturi asosida ishlab chiqildi. tuzuvchi: katta o’qituvchi u.doschanova taqrizchilar: f.f.d., prof m.xajiyеva, f.f.n. n.annayeva o’quv-uslubiy majmua «o’zbеkistоnda dеmоkratik jamiyat qurish nazariyasi» kafеdrasining 2018 yil «____» ______________dagi yig’ilishida muhokama qilindi va fakultеt kеngashida ko’rib ...

This file contains 344 pages in DOC format (3.8 MB). To download "o’zbеkistоnda dеmоkratik jamiyat qurish nazariyasi kafеdrasining o’quv-uslubiy majmua", click the Telegram button on the left.

Tags: o’zbеkistоnda dеmоkratik jamiya… DOC 344 pages Free download Telegram