fonetika

DOCX 4 pages 16.3 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 16.3 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

fonetika— tovushga, tovush chiqarishga oid; tovushli, ovozli) — 1) tilshunoslikning nutq tovushlarining hosil boʻlish usullarini va akustik xususiyatlarini; boʻgʻin, nutqning pauza bilan ajraluvchi qismlarini oʻrganuvchi boʻlimi. fonologiya nima? (fono... va ...logiya) — tilshunoslikning til tovush qurilishining strukturaviy (tuzilmaviy) va funksional (vazifaviy) krnuniyatlarini, tilning eng mayda, maʼno bildirmaydigan birliklari — boʻgʻinlar, fonemalarning tuzilishi va amalda qoʻllanishini oʻrganuvchi boʻlimi. fonetik qonuniyatlar haqida nimalarni bilasiz? til taraqqiyotidagi fonetik o’zgarishlarni tahlil etuvchi fonetik-fonologik qonuniyatlar quyidagilar: fonetik qonuniyatlarga tovushlarning kombinator va pozitsion o’zgarishlari ham kiradi. umuman, fonetik qonuniyatlarni boshqa yondosh hodisalar ta’sirida o’rganish tilshunoslik fani uchun ilmiy qiymatga ega. konversiya haqida gapirib bering. inson o’z ona tilida gapirar ekan konversiyaga duch kelad, konversiya bu so’zlar almashinuvi boshqa tildagi reduksiyaga ta’rif bering. — tovush choʻzikligining qisqarishi yoki talaffuzning kuchsizlanishiga bogʻliq holda uning artikulyasion va akustik sifatlarining oʻzgarishi fonema haqida gapiring. — til tovush qurilishining maʼnoli birliklar — morfemalarth tanib olish va farklash uchun xizmat qiladigan birligi; …

2 / 4

ing belgilar tizimi ekanligi, tilda shakl hamda vazifa (funksiya), struktura va substansiya, tilning ichki va tashqi aloqalari, sinxroniya va diaxroniya, analiz va sintez, doimiylik va muvaqqatlik kabi tushunchalarni ham qamrab oladi. nutq a’zolari haqida gapirib bering. nutq apparati — odam organizmining nutq tovushlari hosil boʻlishida qatnashadigan turli qismlari. til, lab, yumshoq tanglay, hiqildoq muskullari va nafas muskulaturasidan tashkil topgan pe-riferik nutq apparati faoliyatini bosh miya poʻstlogʻi boshqaradi. aktiv nutq aʼzolariga til, lab, yumshoq tanglay, passiv nutq aʼzolariga esa tishlar, qattiq tanglay, burun boʻshligʻi kiradi. nutq aʼzolari 3 qismdan iborat: 1) nafas yoʻli — nutq apparatining quyi qismi; 2) hiqildoq — nutq apparatining oʻrta qismi; 3) tomoq, ogʻiz va burun boʻshliqlari — nutq apparatining yuqori qismi. nutq apparatining quyi qismi (nafas yoʻli) tovush chiqarish uchun asos boʻlib xizmat qiladi. nutq apparatining yuqori qismi — boʻgʻiz va tomoq, ogʻiz va burun boʻshlikdari muhim nutq aʼzolari boʻlib, nutq tovushlarining rang-barang turlarini hosil qiladi. …

3 / 4

di va yoziladi. s.ning bu turi oʻzbek tilining ayrim shevalari (deyarli barcha qipchoq shevalari, oʻgʻuz shevalari, shim. oʻzbek shevalari)da hozirgi kungacha toʻliq saqlanib qolgan. lab garmoniyasida unlilar ham til oldilik va til orqalik, ham lablashish nuqtai nazaridan moslashadi. bunday moslashishni hozirgi qirgʻiz tilida uchratish mumkin: qollor, kbldor, brdbktbr kabi. lab garmoniyasi oʻzbek tilida deyarli uchramaydi. umuman, hozirgi oʻzbek adabiy tili s. kridalariga boʻysunmaydi. eski oʻzbek adabiy tilida esa s. qonuni ancha izchil va ayrim hollarda toʻligʻicha amal qilgan. unli va undosh tovushlar haqida gapiring. ogʻiz va bugʻiz bushligʻida hech qanday toʻsiqqa uchramay hosil boʻladigan, tarkibi ovozdan iborat (shovqin deyarli ishtirok etmaydigan) tovushlar. har bir til oʻziga xos unlilar tizimiga ega. tildagi unlilar tizimi vokalizm (lot. vocalis — unli tovush) deyiladi. unli tovushlar soni turli tillarda turlichadir. mas, hozirgi oʻzbek adabiy tilida unli tovushlar 6 ta bulsa, boshqa turkiy tillarda 8 ta, 10 ta va undan ham ortiqdir. bu miqdor rus …

4 / 4

ngan vaqtda lablar faol ishtirok etadi: lab choʻchchayib, oldinga chiqadi, dumaloq shakl oladi. lablanmagan unlilar talaffuzida lablar ishtirok etmaydi yoki lablar ishtiroki passiv boʻladi. 2-topshiriq. quyidagi so’zlarni fonetik jihatdan tahlil qiling. daryo-dayro; yomg’ir-yog’mir; metateza tup-tub; quy-qo‘y; sut-sud;- paronimlar go’sht-go’sh; g’isht-g’ish; toshkent-toshken yog’och-og’och; bilim-ilm. diareza stakan-istakan; stolovoy-istolovoy; prateza sodir bolgan fonetika nima? test 1)c 2)b 3)b 4)b 5)d 6)b 7)d 8)b 9)a 10)c 11)b 12)a 13)a 14)b 15)b

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fonetika"

fonetika— tovushga, tovush chiqarishga oid; tovushli, ovozli) — 1) tilshunoslikning nutq tovushlarining hosil boʻlish usullarini va akustik xususiyatlarini; boʻgʻin, nutqning pauza bilan ajraluvchi qismlarini oʻrganuvchi boʻlimi. fonologiya nima? (fono... va ...logiya) — tilshunoslikning til tovush qurilishining strukturaviy (tuzilmaviy) va funksional (vazifaviy) krnuniyatlarini, tilning eng mayda, maʼno bildirmaydigan birliklari — boʻgʻinlar, fonemalarning tuzilishi va amalda qoʻllanishini oʻrganuvchi boʻlimi. fonetik qonuniyatlar haqida nimalarni bilasiz? til taraqqiyotidagi fonetik o’zgarishlarni tahlil etuvchi fonetik-fonologik qonuniyatlar quyidagilar: fonetik qonuniyatlarga tovushlarning kombinator va pozitsion o’zgarishlari ham kiradi. umuman, fonetik qonuniyatlarni boshqa yondosh h...

This file contains 4 pages in DOCX format (16.3 KB). To download "fonetika", click the Telegram button on the left.

Tags: fonetika DOCX 4 pages Free download Telegram