дарё оқимини ҳисоблаш

DOC 214.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1521951376_70320.doc n у у n i i å = = 1 0 0 у å = n i i у 1 n 100 4 , 0 3 , 0 · + - = n m p m n 0 у c у v s = у s 1 ) ( 1 2 0 - - = å = n у у n i i у s 1 ) 1 ( 1 ) ( 1 1 2 1 2 0 0 - - = - - = å å = = n к n у у у c n i i n i i v 0 у 0 у у к i i = · v с i i i i u z x у ± - = i у i x i z i u ± c м q / , 3 c т 6 10 , 3 6 10 …

дан фойдаланилади (30-расм, а). интеграл эгри чизиқни чизишда дарё оқимини модул коэффициентлари орқали ифодалаш катта қулайлик яратади. бу эгри чизиқ дарё оқимининг йиллар бўйича циклли ўзгариши даврларини яққол кўрсатиб туради. дарё оқимининг йиллараро ўзгаришини характерлаш учун гидрологияга оид ҳисоблашларда тақсимланиш ва таъминланиш эгри чизиқларидан фойдаланилади. таъминланиш эгри чизиғи берилган оқим миқдорини неча фоиз ишончли эканини ёки бошқача айтганда неча йилда бир марта қайтарилишини аниқлашга ёрдам беради. таъминланиш эгри чизиғи кузатиш маълумотлари асосида чизилади (30-расм, б). дарё оқимининг таъминланиши қуйидаги ифода ёрдамида топилади ва фоизларда ифодаланади: (, бу ерда: -дарёларда маълум йилда кузатилган оқим миқдорининг камаювчи қатор бўйича аниқланган тартиб рақами; -кузатиш йиллари сони. юқоридаги мазкур ифода ёрдамида ҳисобланиб, чизилган таъминланиш эгри чизиқларида нуқталар бирмунча сочилиб тушади. бу эса ҳисоблашларда маълум қийинчиликларни келтириб чиқаради. шундан қутилиш, яъни эгри чизиқни силлиқлаш мақсадида бир қанча назарий тенгламалардан фойдаланилади. амалий ҳисоблашларда кўпроқ iii типдаги пирсон тақсимоти эгри чизиғидан фойдаланиш таклиф этилади. назарий тақсимотларга асосланиб …

эканлигини ҳисобга олинди. асимметрия коэффициенти (cs) кузатиш йиллари қаторидаги оқим миқдорларини унинг меъёрига нисбатан симметриклик даражасини характерлайди. уни аниқ ҳисоблаш учун маълум кузатиш йилларидан ташкил топган қатор бўлиши зарур. шунинг учун амалда кўпроқ қуйидаги эмпирик тенгликдан фойдаланилади: cs қ 2 . юқоридагиларга қўшимча қилиб шуни таъкидлаш лозимки, ўзгарувчанлик коэффициенти йиллик оқимнинг ўзгаришини статистик, яъни сонлар орқали ифодалашга имкон беради. ўзгарувчанликка таъсир этувчи омиллар эса эътиборга олинмайди. дарё оқимининг йил давомида тақсимланиши дарё оқимининг йил давомида тақсимланишини ўн кунликлар (декада), ойлар, фасллар, мавсумлар бўйича ўрганиш мумкин. мазкур муддатлар бўйича оқимнинг тақсимланиши дарёнинг тўйиниш манбаларига боғлиқ бўлиб, шу дарё сув режимининг хусусиятларини ўзида акс эттиради. маълум муддатлар (декада, ой, фасл) бўйича оқимнинг йил ичида тақсимланишини йиллик оқимнинг умумий миқдорига нисбатан ҳиссаларда ёки фоизларда ифодалаш мумкин. маълумки, йилнинг исталган муддати учун дарё ҳавзасининг сув баланси тенгламасини қуйидаги кўринишда ёзиш мумкин: , бу ерда: -берилган муддат ичидаги оқим миқдори; - ҳавзага ёққан атмосфера ёғинлари …

унтларга бўладиган шимилишни камайтирса, ҳаво ҳароратининг пастлиги туфайли эса буғланиш камаяди. бу ҳолат ўз навбатида оқим коэффициентининг юқори бўлишини таъминлайди. йилнинг иссиқ мавсумларида эса юқоридагиларнинг акси кузатилади. ҳавзага ёғадиган ёғиннинг маълум қисми қор кўринишида ёғса, қор қоплами ҳосил бўлиб, фақат ҳаво ҳарорати илигандагина оқим ҳосил бўлади. агар дарёнинг тўйинишида бошқа манбаларнинг ҳиссаси унча катта бўлмаса, бундай дарёларда оқимнинг 70-90 фоизи баҳорга тўғри келади. қиш узоқ давом этадиган шимолий ҳудудларда тўлинсув даври ёзга тўғри келиб, оқимнинг асосий қисми ҳам шу даврда оқиб ўтади. баланд тоғлардан бошланадиган дарёларда, шу жумладан амударё ва сирдарёнинг юқори қисмидаги ирмоқларида (вахш, панж, катта норин) оқимнинг йил ичида тақсимланиши ҳаво ҳароратининг йиллик ўзгаришига мос тушади. чунки, бундай дарёлар баланд тоғлардаги доимий қор ва музликларнинг эришидан ҳосил бўладиган сувлар ҳисобига тўйинади. турли баландлик минтақаларидаги қор ва музликларнинг турли вақтларда эриши тўлинсув даврининг чўзилишига сабаб бўлади. шу билан бирга уларда тўлинсув даврида, текислик дарёларига нисбатан, оқимнинг бир маромда бўлиши …

қишлоғи, 1988 йил) ойлар i ii iii iv v vi vii viii ix x xi xii йил 3,67 4,99 11,5 25,2 16,5 7,05 3,96 3,03 2,63 2,60 2,49 2,61 7,19 2,58 2,42 2,58 2,59 2,68 2,59 2,68 2,68 2,59 2,68 2,59 2,68 31,54 9,83 12,0 30,8 65,2 44,2 18,2 10,6 8,12 6,81 6,97 6,45 6,99 226,2 ( 4,34 5,30 13,6 28,8 19,5 8,04 4,68 3,58 3,01 3,08 2,85 3,09 100 изоҳ: q-сув сарфи; t-вақт; w-оқим ҳажми мазкур жадвал маълумотларидан фойдаланиб, дарё оқимининг йил ичида тақсимланиш чизмаси-гидрограф чизилади (31-расм). дарёларнинг максимал сув сарфларини ҳисоблаш сув сарфларининг максимал қийматларини ùисоблаш гидротехник иншоотлар лойиùасини тайёрлаш ва уларни эксплуатация қилишда муùим ûрин эгаллайди. жумладан, сув омборлари тûғонининг баландликларини белгилашда, кûприклар ва гидроузелларни қуришда сув миқдорларининг фавқулодда катта қийматлари ùақида маълумотга эга бûлиш зарурати туғилади. сув хûжалиги амалиётида сув сарфларининг максимал қийматларини ùисоблаш қуйидаги шароитларда олиб борилади: а) гидрометрик маълумотлар етарлича узун қатор бûлганда; б) …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "дарё оқимини ҳисоблаш"

1521951376_70320.doc n у у n i i å = = 1 0 0 у å = n i i у 1 n 100 4 , 0 3 , 0 · + - = n m p m n 0 у c у v s = у s 1 ) ( 1 2 0 - - = å = n у у n i i у s 1 ) 1 ( 1 ) ( 1 1 2 1 2 0 0 - - = - - = å å = = n к n у у у c n i i n i i v 0 у 0 у у к i i = · v с i i i i …

DOC format, 214.0 KB. To download "дарё оқимини ҳисоблаш", click the Telegram button on the left.

Tags: дарё оқимини ҳисоблаш DOC Free download Telegram