iqtisodiy o‘sish va iqtisodiy rivojlanish

DOCX 21 стр. 87,5 КБ Бесплатная загрузка

21 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 87,5 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 21

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 21

1. kirish. iqtisodiy o‘sish va iqtisodiy rivojlanish 1.1 iqtisodiy o‘sish kursining predmeti, obyekti va bilish usullari. iqtisodiy o‘sish mohiyati. iqtisodiy o‘sish zamiridagi zamonaviy iqtisodiy nazariyada odatda tabiiy ahamiyatga ega bo‘lgan ishlab chiqarish hajmining real tushib ketishi va qisqa muddatli ravnaqi emas, balki, uzoq muddatli vaqt oralig‘idagi ishlab chiqaruvchi kuchlar rivojlanishiga bog‘liq bo‘lgan ishlab chiqarish real hajmining tabiiy darajasining uzoq muddatli o‘zgarishi tushuniladi. bunday hollarda o‘qitish predmeti bir uzoq muddatli muvozanat holati boshqasiga tomon harakatlanishi bilan izohlanadigan ishlab chiqarish potensial hajmining o‘sishi hisoblanadi. bunday yondashuvda iqtisodiy o‘sish sur’ati va takliflar omili diqqat markazda turadi. real iqtisodiy o‘sish tahlilida o‘qitish predmeti iqtisodiy dinamikani aniqlovchi omillargina emas, shuningdek tarmoqlar va takror ishlab chiqarish proporsiyasining o‘zgarishi, iqtisodiy o‘sish jarayonidagi institutsional tuzilmalar transformatsiyasi, o‘sish sur’atlarini tiyib turish yoki rag‘batlantirish bo‘yicha davlat siyosati, real ishlab chiqarish potensial ishlab chiqarish hajmidan ortda qolishi sabablari va boshqalar ham bo‘lishi mumkin. real iqtisodiy o‘sish mohiyati iqtisodiyotining asosiy ziddiyatlarining yangi …

2 / 21

ilari yoki import mahsulotlar vositalari o‘zlashtirganda vujudga keladi. buni shu bilan tushuntirish mumkinki, ehtiyojlarining vujudga kelishi qadam - baqadam ommaviy tus oladi va ishlab chiqarishning o‘zluksiz rivojlanishini nazarda tutadi. ishlab chiqarish imkoniyatlarining rivojlanishi jamiyat ehtiyojlari o‘sishi miqdori bilangina emas, ularning to‘zulmasida bir ehtiyoj ulushining ortishi va boshqasining ulushi pasayishi bilan shartlanadi. ishlab chiqarish resurslari va chiqarish to‘zulmasi, qoidaga muvofiq ehtiyojlar to‘zulmasi kabi tez o‘zgarishi mumkin emas. mahsulot yoki xizmatga yangi ehtiyoj tug‘ilishi uchun uning bir vaqtda ishlab chiqarishni o‘zlashtirish va bozorda iste’molchilar talablariga mos, to‘lash qobiliyatiga ega o‘z sifati va narxi bilan ular talabiga javob beradigan yangi mahsulotning paydo bo‘lishi fakti yetarli. shu bilan birga ma’lum tovar ishlab chiqarishni ommaviy o‘zlashtirish uchun ma’lum muddat zarur. ishlab chiqaruvchilar ortda qolishni kamaytirishgagina erishishlari mumkin, lekin uni butunlay eskirtira olmaydilar. bundan kelib chiqadiki, iqtisodiyotning asosiy subyektlarining iqtisodiy o‘sishi tomon intilishi jamiyatda qanday rivojlanish darajasiga erishilganga bog‘liq bo‘lmagan holda mavjud bo‘ladi. biroq ishlab chiqarish …

3 / 21

o‘sishni hisoblaydi u yoki bu uslubni qo‘llash zarurati odatda tadqiqot masalalari bilan bog‘liq. iqtisodiy o‘sishni hisoblashning birinchi usuli, qoidaga ko‘ra, mamlakatning iqtisodiy salohiyati kengayish sur’atlarini baholashda qo‘llaniladi, ikkinchisidan esa aholining qulay sharoiti dinamikasi tahlilida yoki turli xududlar va mamlakatlarning hayotiylik darajasini solishtirishda foydalaniladi. hozirgi vaqtda o‘sish nazariyasida ikkinchi hisoblash usuli afzal deb qaraladi. iqtisodiy o‘sishda real milliy daromad oshish sur’atlari aholi o‘sishi sur’atlarini oshiradigan milliy iqtisodiyot rivojlanishi nazarda tutiladi. bu o‘sish muammolarini tashqi kuzatuvchi nuqtai nazaridan emas, mamlakat aholisi pozitsiyasidan turib ko‘rib chiqishni taqozo etadi. iqtisodiy o‘sishni ishlab chiqarish real hajmining oshish sur’atlari nuqtai nazaridan qarab chiqishda odatda (aniq va noaniq shaklda) iqtisodiyotda chuqur tuzilmaviy va institutsional o‘zgarishlari yuz bermasligi tahmin qilinadi. ishlab chiqarish tuzilmasi va institutsional muhit murakkab va o‘zgarmas hisoblanadi. bunday rivojlanish xarakter tashqi muhit bilan o‘zaro ta’sirda balanslangan va yaxlitlik xususiyatiga ega bo‘lgan iqtisodiy tizim uchun o‘ziga xosdir. uzoq muddatli davr sifatida asosiy kapitalning tyokis hayotiylik doirasi …

4 / 21

yo‘nalish kabi farqlanadi (hodisalar sodir bo‘lish tezligi). “yuqori uzun” davr o‘zining vaqtinchalik masofasi hodisalari qatorida uzoq muddatli davr va uning an’anaviy tushunchasida qisqa bo‘lishi mumkin. xususan, bu mamlakatimiz rivojlanishining zamonaviy bosqichida, uning uchun harakterlidir. bunda tuzilmaviy, institutsional va funksional o‘zgarishlar ishlab chiqarish real hajmi tabiiy o‘sish jarayonini aniqlaydigan ishlab chiqarishning tyokis omillari o‘zgarishidan ko‘ra tezroq yuz beradi. yuqori uzun davrdagi iqtisodiy o‘sish tahlilining ikki asosiy xususiyatini ajratish mumkin: - iqtisodiy o‘sish iqtisodiyot rivojlanishining tashkiliy elementi sifatida qaraladi. u bir tomondan rivojlanishning siklik xarakterni ifodalaydi, ikkinchi tomondan o‘zi pasayish va depressiya davrlariga tayyorlovchi o‘zgarishlar natijasi hisoblanadi. shuning uchun asosiy e’tibor iqtisodiy o‘sish sur’atlariga emas, balki iqtisodiyotdagi global o‘zgarishlar, barqaror tendensiya va qonunchiliklar va ularning yangi sifat o‘zgarishlariga qaratiladi; - makroiqtisodiy tanaffuslar qatorida iqtisodiy rivojlanishning industrial asoslari, tadbirkorlik muammolari, ishlab chiqaruvchilar qiziqishlari ziddiyatli siljishlari, iste’molchilar va davlat hokimiyati institutlari iqtisodiy faoliyat samaradorligini oshishiga yo‘l qo‘ymaydigan yangi iqtisodiy tuzilmaning shakllanishi va uning tashqi …

5 / 21

sh yo‘li bilan o‘lchanadi. iqtisodiy o‘sish deganda, odamlarning talab – ehtiyojini qondirish uchun zarur bo‘lgan moddiy mahsulot va xizmatlarni, ya’ni barcha noz – ne’matlarni ishlab chiqarishning ko‘payib borishi tushuniladi. iqtisodiy o‘sish nafaqat iste’mol buyumlari, balki ishlab chiqarish vositalari, ya’ni resurslarni ham ko‘plab ishlab chiqarishini anglatadi, chunki o‘sish jamiyat a’zolarining joriy iste’molini qondirish bilan cheklanmay, kelajakda ishlab chiqarishni rivojlantirish orqali bo‘lg‘usi iste’molni qondirishni ham mo‘ljallaydi. ishlab chiqarish faoliyati jamiyat hayotining birlamchi asosi bo‘lganidan iqtisodiy o‘sish ijtimoiy taraqqiyot uchun moddiy zamin yaratib beradi. jamiyatdagi chuqur va sifatli o‘zgarishlar iqtisodiy o‘sish sur’atlariga qarab yuz beradi. hozirgi bosqichda jamiyat hayotidagi shiddatli o‘zgarishlar barqaror o‘sish natijasidir. iqtisodiy o‘sish jamiyatdagi ishlab chiqarish hajmini yoki aholi jon boshiga yaratilgan mahsulotlar va xizmatlar hajmini ortib borishi bilan o‘lchanadi. uni albatta real yalpi milliy mahsulot yoki real milliy daromadning ko‘payishi ifoda etadi. makroiqtisodiy o‘sish – butun jamiyat miqyosidagi, masalan, mamlakat miqyosidagi iqtisodiyotni o‘sishdir. u jamiyat ishlab chiqarish faoliyatining natijasi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 21 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "iqtisodiy o‘sish va iqtisodiy rivojlanish"

1. kirish. iqtisodiy o‘sish va iqtisodiy rivojlanish 1.1 iqtisodiy o‘sish kursining predmeti, obyekti va bilish usullari. iqtisodiy o‘sish mohiyati. iqtisodiy o‘sish zamiridagi zamonaviy iqtisodiy nazariyada odatda tabiiy ahamiyatga ega bo‘lgan ishlab chiqarish hajmining real tushib ketishi va qisqa muddatli ravnaqi emas, balki, uzoq muddatli vaqt oralig‘idagi ishlab chiqaruvchi kuchlar rivojlanishiga bog‘liq bo‘lgan ishlab chiqarish real hajmining tabiiy darajasining uzoq muddatli o‘zgarishi tushuniladi. bunday hollarda o‘qitish predmeti bir uzoq muddatli muvozanat holati boshqasiga tomon harakatlanishi bilan izohlanadigan ishlab chiqarish potensial hajmining o‘sishi hisoblanadi. bunday yondashuvda iqtisodiy o‘sish sur’ati va takliflar omili diqqat markazda turadi. real iqtisodiy o‘sish t...

Этот файл содержит 21 стр. в формате DOCX (87,5 КБ). Чтобы скачать "iqtisodiy o‘sish va iqtisodiy rivojlanish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: iqtisodiy o‘sish va iqtisodiy r… DOCX 21 стр. Бесплатная загрузка Telegram