iqtisodiy o‘sish va prognozlash

DOC 9 pages 81.5 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 81.5 KB

File type DOC

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

iqtisodiy o'sish mavzu: iqtisodiy o‘sish va prognozlash reja: 1. iqtisodiy o‘sishning mazmuni, turlari va ko‘rsatkichlari. 2. iqtisodiy o‘sishning omillari. 3. milliy boylik tushunchasi va uning tarkibiy tuzilishi. 4. foydalangan adabiyotlar iqtisodiy o‘sishning mazmuni, turlari va ko‘rsatkichlari mamlakatlarning iqtisodiy rivojlanishi ko‘p omilli va shu bilan birga ziddiyatli jarayon hisoblanadi. iqtisodiy rivojlanish xech qachon bir tekis, yuqorilab boruvchi chiziq bo‘yicha ro‘y bermaydi. iqtisodiy rivojlanish o‘z ichiga yuksalish va inqiroz davrlarini, iqtisodiyotdagi miqdor va sifat o‘zgarishlarni, ijobiy va salbiy tamonlarni olib notekis boradi. milliy iqtisodiytda iqtisodiy rivojlanish qiyin aniqlanadigan jarayon bo‘lgalligi sababli, uning mezonlaridan biri bo‘lgan iqtisodiy o‘sish ko‘proq tahlil qilinadi. iqtisodiy o‘sish iqtisodiy rivojlanishning tarkibiy qismi bo‘lib, o‘z ifodasipi real yamm (yaim) hajmining va uning aholi jon boshiga ko‘payishida topali. iqtisodiy o‘sishga tarixiy jixatdan yondashilganda, u bir hil suratlarda va bir tekis bormaydi. tarixda iqtisodiy o‘sish suratlarining jadallashish, jiddiy pasayish va xatto cheklanish davrlari ma’lum. agar katta tarixiy bosqichlar olib qaraladigan bo‘lsa, …

2 / 9

g ko‘payishi tufayli erishiladi. aytaylik, maxsulot ishlab chiqarishni ikki xissa ko‘paytirish uchun mavjud korxona bilan bir qatorda o‘rnatilgan uskunalarnshgg quvvati, miqdori va sifati bo‘yicha, ishchi kuchining soni va malaka tarkibi bo‘yicha xuddi o‘shanday yana bir korxona quriladi. ekstensiv rivojlaniщda, agar u sof xolda amalga oshirilsa, ishlab chiqarish samaradorligi o‘zgarmay qoladi. iqtisodiy o‘sishning intensiv turi sharoitida maxsulot chiqarish miqyoslarini kengaytirishga ishlab chiqarish omillarini sifat jixatidan takomillashtirish: yanada progressivroq ishlab chiqarish vositalarini va yangi texnikani qo‘llash, ishchi kuchi malakasini oshirishi, shuningdek mavjud ishlab chiqarish potensialidan yaxshiroq foydalanish yo‘li bilan erishiladi. intensiv yo‘l ishlab chiqarishga jalb etilgan resurslarning xar bir birligidan olinadigan samaraning, pirovard maxsulot miqdorining o‘sishida, maxsulot sifatining oshishida o‘z ifodasini topadi. bunda maxsulot ishlab chiqarishni ikki xissa oshirish uchun mavjud korxonaga teng bo‘lgan yana bir korxona qurishga xojat yo‘q. bu natijaga ishlab turgan korxonapi rekonstruksiya qilish va texnika bilan qayta qurollantirish, mavjud resurslardan yaxishroq foydalanish hisobiga erishish mumkin. real xdyotda ekstensiv …

3 / 9

h qiyin). klimat ko‘rsatkichlar keng qo‘llaniladi, ammo xar doim xam uni inflyasiyadan to‘liq «tozalash» mumkin bo‘lavermaydi. shu sababli iqtisodiy o‘sish sur’atlari qiyosiy yoki doimiy narxlarda hisoblanadi. makroiqtisodiy darajada iqtisodiy o‘sishpish asosii qiymat ko‘rsatkichlari quyidagalar hisoblanadi: · yamm (smm) yoki milliy daromad xajmining real ko‘payishi; · yamm (smm) yoki milliy daromadning axoli jon bosh hisobiga o‘sishi; · yamm (smm) yoki milliy daromadning iqtisodiy resurs harajatlari birligi hisobiga ortishi; iqtisodiy o‘sishni aniqlashda xar uchala ko‘rsatkichdan ham foydalanish mumkin, lekin ularning ahamiyati turlicha. masalan: agar diqqat markazida iqtisodiy potensial muammosi turka, birinchi ko‘rsatkichdan aniqlash ko‘proq mos keladi. aloxida mamlakat va regionlardagi axolini turmush darajasini taqqoslashda, ko‘proq ikkinchi ko‘rsatkichdan foydalaniladi. iqtisodiy samaradorlikni baxolashda uchinchi ko‘rsatkichga ustivorlik beriladi. odatda iqtisodiy o‘sish % (foiz) da o‘sishniig yillik sur’ati sifatida aniqlanadi. masalan, agar o‘tgan yili real yamm 60 mlr. so‘mni va joriy yilda 70 mlr. so‘mni tashkil qilgan bo‘lsa, o‘sish sur’atini joriy yildagi real yamm xajmiga bo‘lish …

4 / 9

ng jaxon amaliyotida keng qo‘llaniladigan boshqa ko‘rsatkichi iqtisodiyotning tarmoq tuzilishi hisoblanadi. u tarmoqlar bo‘yicha hisoblab chiqilgan yamm ko‘rsatkichi asosida taxlil qilinadi. bunda xalq xo‘jaligining yirik soxalari, moddiy va nomoddiy ishlab chiqarish tarmoqlari o‘rtasidagi nisbat ham o‘rganiladi. iqtisodiy o‘sishning omillari iqtisodiy o‘sishga ta’sir ko‘rsatuvchi omillarni shartli ravishda ikki guruxga ajratish mumkin. birinchi guruh omillar iqtisodiyotning jismoniy o‘sish layoqatini belgilab beradi, ular taklif omillari deb ham ataladi. bu omillar quyidagidar: 1) tabiiy resurslarshshg miqdori va sifati; 2) mexnat rssurslari miqdori va sifati; 3) asosiy kapital (asosiy fondlar) ning xajmi; 4) texnologiya va fan-texnika taraqqiyoti. respublikamizda bozor iqtisodiyotiga o‘tshi davrida amalga oshirilayotgan «...tarkibiy o‘zgarishlar iqtisodiy o‘siishing hal qiluvchi omiliga aylanib bormoqda», iqtisodiy o‘sishga taqsimlash omillari ta’sir qiladi. ishlab chiqarish potensialidan maqsadga muvofiq foydalanish uchun nafaqat resurslar iqtisodiy jarayonga to‘liq jalb qilingan bo‘lishi, balki juda samarali ishlatiliish xam zarur. resurslarniig o‘sib boruvchi hajmidan real foydalanish va ularni keraqli mahsulotning mutloq miqdorini oladigan qilib taqsimlash …

5 / 9

mkin: 1) resurslarning ko‘proq hajmini jalb etilishi; 2) ulardan ancha unumli foydalanish yo‘li bilan. mamlakatning iqtisodiy o‘sish sur’atini xarakterlaydigan ko‘rsatkichlar (real yamm va aholi jon boshiga real yammning o‘sishi) miqdoriy ko‘rsatkichlar bo‘lib, ular · birinchidan mahsulot sifatining oshishini to‘liq hisobga olmaydi va shu sababli farovonlikniig haqiqiy o‘sishini to‘liq, xarakterlab berolmaydi; · ikkinchidan, real yamm va axoli jon boshiga yammning o‘sishi bo‘sh vaqtning sezilarli ko‘payishini aks ettirmaydi va farovonlik real darajasining pasaytirib ko‘rsatilishiga olib keladi, uchinchidan, iqtisodiy o‘sishni miqdoriy hisoblash boshqa tomondan uning atrof muxitga va insonning xayotiga salbiy ta’sirini xisobga olmaydi. foydalangan adabiyotlar i.a. karimov. “o’zbekiston siyosiy, ijtimoiy va iqtisodiy istiqbolining asosiy tamoyillari”. t:”o’zbekiston”, 1995. i.a. karimov. “o’zbekiston buyuk kelajak sari”. t:” o’zbekiston”.1998. o’zbekiston respublikasi oliy majlisi i chaqiriq vii sessiyasi ma’lumotlari. toshkent oqshomi ro’znomasi. 7 dekabr 2001. “makroiqtisodiy tahlil va prognozash” n.m.maxmudov, m.t.asqadov, i.yu.umarov. toshkent -2014 “makroiqtisodiyot” a.e.ishmuhammedov, z.a.djumayev, q.x.jumayev. toshkent -2005. “makroiqtisodiyot amaliy qo’llanma” makkonnell.k.r, bryu.s.l (masalamar, testlar …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy o‘sish va prognozlash"

iqtisodiy o'sish mavzu: iqtisodiy o‘sish va prognozlash reja: 1. iqtisodiy o‘sishning mazmuni, turlari va ko‘rsatkichlari. 2. iqtisodiy o‘sishning omillari. 3. milliy boylik tushunchasi va uning tarkibiy tuzilishi. 4. foydalangan adabiyotlar iqtisodiy o‘sishning mazmuni, turlari va ko‘rsatkichlari mamlakatlarning iqtisodiy rivojlanishi ko‘p omilli va shu bilan birga ziddiyatli jarayon hisoblanadi. iqtisodiy rivojlanish xech qachon bir tekis, yuqorilab boruvchi chiziq bo‘yicha ro‘y bermaydi. iqtisodiy rivojlanish o‘z ichiga yuksalish va inqiroz davrlarini, iqtisodiyotdagi miqdor va sifat o‘zgarishlarni, ijobiy va salbiy tamonlarni olib notekis boradi. milliy iqtisodiytda iqtisodiy rivojlanish qiyin aniqlanadigan jarayon bo‘lgalligi sababli, uning mezonlaridan biri bo‘lgan iqtisodiy o‘sish k...

This file contains 9 pages in DOC format (81.5 KB). To download "iqtisodiy o‘sish va prognozlash", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy o‘sish va prognozlash DOC 9 pages Free download Telegram