қоракалпоғистон республикаси

DOC 109.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

$1493306542_68013.doc қоракалпоғистон республикаси қорақалпоғистон республикаси (қр) ўзбекистон республикаси таркибида суверен давлат сифатида 1992-йил 9-январда эълон қилинган. пойтахти - нукус шахри. унинг таркибига 14 та кишлок туманлари, 12 та шаҳар ва 26 та шаҳарча, 139 та қфи ва 1128 та кишлоқ ахоли пунктлари киради. майдони - 166,6 минг км2, аҳолиси - 1736,2 минг киши. майдони, ўзбекистон республикасига нисбатан олганда, 37,1 фоизга тенг. мамлакат ичидаги меҳнат тақсимотида минтақа асосан деҳқончилик, хусусан, пахта ва шоли етиштириш, жун-гўшт чорвачилиги хамда қисман озиқ-овқат ва енгил саноатнинг баъзи тармоқлари билан ажралиб туради. шунингдек, нефть-газ, кимё саноати хам сўнгти йилларда ривожланиб бормокда. қр ўзбекистон республикаси ахолисининг 5,8 фоизини ташкил этган холда, унинг ҳиссасига мамлакатда ишлаб чикарилган яимнинг 2,5 фоизи, саноат ма\сулотининг 1,6 фоизи, қишлок хўжалиги ишлаб чиқаришининг 3,0, пуллик хизмат хажмининг - 3,8, чакана савдонинг - 3,6, экспортнинг - 0,7 фоизи ва импортнинг 0,8 фоизи тўғри келади (2013 й). географик ўрни ва табиий бойликлари. қр узбекистоннинг чекка …$

$а катта бўлмаган мазкур худудда рангли ва кора металлар, курилиш ва бошка саноат тармоклари хом ашёси кўп. улар жумласига мармар, охактош, гипс, мергель, фосфорит, олтин, темир рудаси, мис, қимматбахо тошлар, барит, талк, абразив материаллар ва бошқалар киради. бироқ, бу бойликларнинг захираси ва техник иктисодий жихатлари саноат ишлаб чикиришини ташкил килиш учун ҳали мукаммал ўрганилмаган. баъзилари эса, масалан, тебинбулок темир рудаси кони аникланган захиралар камлиги ва унинг сифат кўрсаткичларининг юкори эмаслиги сабабли (рудадаги темирнинг улуши 20 фоизга хам етмайди) \озирча саноат ахамиятига эга эмас. қр тоғ-кон кимёси захираларига ҳам бой: чимбой якинидаги кўшканоттов ва қўнғирот атрофидаги борса-келмас ҳамда қораумбет каби конларда сульфат-магний, тош ва ош тузларининг жуда катта захиралари мавжуд. коракалпоғистоннинг устюрт кисмини табиий газ (сургил) ва, айникса, нефть конларига бой эканлиги башорат қилинмоқда. ҳозирги вактда окшолоқ, шоҳпахта, қувониш конларидан табиий газ казиб олинади. келажакда эса, ушбу ёқилғи турининг янги йирик конлари топилиши шубхасиз. шу мақсадда олиб борилаётган геологик қидирув ишларига …$

денгиз сўнгги 48-50 йил давомида мунтазам равишда қуриб бормокда ва унинг куриган қисмида катта майдонда оролқум пайдо бўлган. агар 1964-йилда орол денгизининг майдони 66,0 минг кв.км.ни ташкил этган бўлса (қозоғистон қисми билан бирга), 2001-йилда бу ракам деярли 3 марта қискариб, 21,1 минг кв. км.га тушиб қолган. ҳозирги вактда эса денгизнинг майдони атиги 8,0 минг кв. км.га ёки 1964-йилги кўрсаткичга нисбатан бор-йўғи 13,5 фоизни ташкил қилади. шунга мое холда, бу даврда денгизнинг сув ҳажми ҳам 1083 куб км дан 84 куб км гача камайган. ахолией ва мехнат ресурелари. ахоли сони 1989-2014-йилларда 1211 минг кишидан 1736 мингта етган ёки шу даврда у 143,3 фоизга ўсган; жами ахоли сонининг 49,7 фоизи шахдр жойларда яшайди, қолган кисми 1128 та овул ва қишлоқларга тўғри келади. аҳоли зичлиги - 1 км" га атиги 10,4 киши. табиийки, бу "ўртача" кўрсаткич нукус шахри атрофида хамда интенсив деҳқончилик ривожланган ҳудудларда анча юкори (57-жадвалга қаранг). кейинги йилларда ахоли сониниг ўсиши …

унча катта эмас: нисбатан энг юқори туғилиш коэффициента нукус туманида, энг пасти -шуманайда (улар орасидаги фарқ 6,2 %о). ўлим коэффициента кўрилаётган йилда шуманай туманидаги 3,9 промилледан кегейли туманида 5,4 промиллегача фарқланади. шунингдек, бундай жойларда оналар ва болалар каеалланиши, уларнинг ўлим курсаткичлари юқорироқ. тахлиллар ўлим кўрсаткичининг бирмунча юқорилигини кегейли, тахтакўпир ва чимбой, яъни қорақалпоғистоннинг шарқий қисмида жоилашган туманларига тегишли эканлигидан далолат беради. қоракалпоғистон пойтахти - нукусда туғилиш 20,8, ўлим 4,6 промилле. умуман олганда, бу минтақадаги ўлим курсаткичлари, айниқса болалар (гўдаклар) ўлими мамлакатимизнинг бошқа худудларига қараганда анча катта. экологик вазиятнинг ноқулайлиги сабабли ахолининг миграция харакатлари бу ерда мунтазам салбий натижаларга эга. жумладан, биргина 1998-йилда қрнинг шаҳар жойларида миграция колдиғи, яъни келганлар билан кетганлар нисбати минус 3 минг, кишлок жойларда эса минус 1750 кишига баробар бўлган. 1997-йилда бу ракамлар, юқоридагиларга мое ҳолда, минус 3168 ва 1729 кишини ташкил қилган. минтақада кейинги йилларда ушбу жараённинг асосий кўрсаткичлари хам бироз ўзгариб бормокда. масалан, ҳар минг …

ўлганлиги сабабли, бу ерда ахоли миграцияси анча фаол. хусусан, қоракалпоғистон республикасида кетувчилар (асосан козок миллати вакиллари) кўпчиликни ташкил килади. қолаверса, бу минтака узбекистон поитахти — тошкент шахри билан бир каторда мамлакатимиздаги умумий миграцион вазиятни шакллантириб боради. мўйнок, хўжайли, қораўзак, қўнғирот, тахтакўпир каби кишлок туманларда сўнгги йиллардаги миграция колдиғи жами ахоли сонининг тахминан 1,0-1,7 фоизини ташкил килади. бу эса мазкур ҳудудлардаги ахолининг табиий кўпайишига деярли тенг. шу сабабдан хам, қорақалпогистоннинг катор туманларида аҳоли сонининг ўсиши ўта паст. эьтиборлиси шундаки, нукус ва тахиатош шаҳарларида ҳам ахолининг миграцион йўкотиши олдинги йилларда анча катта бўлган. жами аҳоли дан 852 минг киши 12 та шаҳар ва 26 та шаҳарчаларда яшайди. энг катта шаҳар қр поитахти - нукус бўлиб, унда 295 минг ахоли истикомат килади (2014 й.). хўжайли, беруний, тўрткўл ва чимбой ўрта шаҳарлар каторига киради; тахиаташ, манғит ва кўнғирот шаҳарларининг ҳар бирига 30-50 минг кишидан иборат ахоли тўғри келади. қолган шаҳарларда ахоли сони бундан кам. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "қоракалпоғистон республикаси"

1493306542_68013.doc қоракалпоғистон республикаси қорақалпоғистон республикаси (қр) ўзбекистон республикаси таркибида суверен давлат сифатида 1992-йил 9-январда эълон қилинган. пойтахти - нукус шахри. унинг таркибига 14 та кишлок туманлари, 12 та шаҳар ва 26 та шаҳарча, 139 та қфи ва 1128 та кишлоқ ахоли пунктлари киради. майдони - 166,6 минг км2, аҳолиси - 1736,2 минг киши. майдони, ўзбекистон республикасига нисбатан олганда, 37,1 фоизга тенг. мамлакат ичидаги меҳнат тақсимотида минтақа асосан деҳқончилик, хусусан, пахта ва шоли етиштириш, жун-гўшт чорвачилиги хамда қисман озиқ-овқат ва енгил саноатнинг баъзи тармоқлари билан ажралиб туради. шунингдек, нефть-газ, кимё саноати хам сўнгти йилларда ривожланиб бормокда. қр ўзбекистон республикаси ахолисининг 5,8 фоизини ташкил этган холда, ун...

DOC format, 109.0 KB. To download "қоракалпоғистон республикаси", click the Telegram button on the left.

Tags: қоракалпоғистон республикаси DOC Free download Telegram