dunyo tillar tasnifi

PDF 48 стр. 2,3 МБ Бесплатная загрузка

48 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,3 МБ

Тип файла PDF

Страницы 48

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 48

слайд 1 2 mavzu: dunyo tillari va tillar tasnifi reja: • 1. dunyo tillari. • 2. tillarning areal tasnifi. • 3. tillarning funksional tasnifi. • 4. tillarning geneologik tasnifi. • 5. tillarning morfologik tasnifi. 3 mashgʻulotning maqsadi va mazmuni tayanch tushunchalar turkiy tillar oilasi german tillari dunyo tillari xom-som tillari xitoy-tibet tillari agglyutinativ tillar flektiv tillar tavsiya etiladigan adabiyotlar roʻyxati  1. исламджанова х. путеводитель по языковедческим дисциплинам. – ташкент, 2009.  ирискулов м.т. tилшуносликка кириш. дарслик. – тошкент: янги аср авлоди, 2009.  амирова т.а., и другие. история языкознания. –м., 2005.  реформацкий а.а. введение в языкознание. учебное пособие. - м.: 2004.  xolmanova z.t. tilshunoslikka kirish. o‘quv qo‘llanma. - t.: 2007 5 dunyo tillari tilshunoslikka oid adabiyotlarda ko‘rsatilishicha, yer yuzida 7000 dan ortiq tillar mayjud bo‘lib, shundan 500 tasi o‘rganilgan. masalan, sudanda yashaydiganlar 117 tilda, hindistonda 1000 ga yaqin tilda gaplashishadi. dog‘istonda 100 dan ortiq til mavjud. kongoda …

2 / 48

‘p qirrali, unga 3 asosiy belgi tanlab olingan: - tilning o‘zi mansub bo‘lgan etnik jamiyat bilan aloqasi; - tilning jamiyatdagi vazifalari; - asosiy etnik hudud doirasida tilning tarqalganligi. tillаrning funksiоnаl tаsnifi tilning xalq tarixi bilan aloqasiga ko‘ra, asosan, tillar 3 turga ajratiladi: qabila tili, elat tili, milliy til tillardagi ijtimoiy vazifalarni tasniflash turli nutq uslublarining, tillar ixtisoslashuvining paydo bo‘lishiga olib keladi. tillаrning funksiоnаl tаsnifi hozirgi dunyo tillarining yarmidan 10 mingtagacha kishi foydalanadi. yoki mavjud tillar to‘rtdan bir qismining har birida gaplashuvchilar soni 1000 tadan oshmaydi. boshqacha aytganda, dunyo tillarining 96 foizida dunyo aholisining faqat 3 foizigina muloqot qiladi. 360 tilning har birida esa gaplashuvchilar soni 50 tadan oshmaydi. dunyodagi 46 ta tilning bittadan sohibi qolgan, xolos. tillarning geneologik tasnifi geneologik tasnifda tillar bir manbadan kelib chiqqanligi, qaysi tillar bir-biri bilan qardosh ekanligi asosida tasniflanadi, shu bilan birga, so‘z va qo‘shimchalarning grammatik xususiyatlarini nazarda tutib, tillar ayrim guruhlarga ajratiladi. geneologik tasnifda …

3 / 48

t dravid oltoy indonez hind- yevropa xom- som kavkaz- iberiy 16 geneologik tasnif til oilalari 17 hind-yevropa tillar oilasi kelt tili guruhi: irland, shotland (o‘lik) boltiq tillari guruhi: litv a,latviya german tili guruhi shimoliy: daniya, shved, norveg, island. sharqiy: vestg ot, ostgot (o‘lik tillar) g’arbiy: ingliz, golland, frits, nemis slavyan tillari guruhi sharqiy: ru s, ukrain, belorus janubiy: bo lgar, makedon, serb- xorvat, slovyan tili g’arbiy: chex, slovak, polyak, kashub, sorab hind tillari guruhi: jonli tillar:hind, urdu, bengal, panjob, maraxti, singal, nepal, bixar, oriy, assam, kashmir, lo‘lilar tili o‘lik til: sanskrit alban tili arman tili roman tili guruhi: fransuz, italyan, ispan, portugal, rumin, moldovan lotin grek tillari guruhi: grek hind-yevropa tillar oilasi 19 kavkaz tillari oilasi g’arbiy guruh abxaz, kabardin, cherkas, adigey nax tili guruhi chechen, ingush, batsbiy janubiy yoki kartvel tillari guruhi gruzin, zan, svan dog’iston tillari guruhi avar, darg’in, lezgi, lak, tabasarin (bularning yozuvi bor) va andiy, karatin, …

4 / 48

, oroch turkiy tillar 26 qardosh tillar ba’zi tillarning tuzilishi, grammatik xususiyatlari, shu tillardagi so‘zlarning paydo bo‘lish manbayi, so‘z shakllari va ma’nolari bir-biriga ancha yaqin bo‘ladi. bunday tillar bir umumiy o‘zakli tildan kelib chiqqan bo‘lib, qardosh tillar deyiladi. o‘zbek uyg‘ur qoraqalpoq qozoq qirg‘iz tatar turk chuvash boshqird ozarbayjon yoqut turkman bir-biri bilan qardosh ekanligi aniqlangan tillar oilasi. qardosh tillar 29 tillarni tabiiy yoki ijtimoiy belgilarini hisobga olgan holda guruhlarga ajratish tasnif deyiladi. dunyodagi tillar eng asosiy belgilariga ko‘ra ikki xil tasnif qilinadi: morfologik tasnif tillarning tuzilish tomonidan o‘xshashligiga asoslanadi. geneologik (kelib chiqish manbayiga ko‘ra) tasnif. bu tasnif tillar orasidagi fonetik, leksik, grammatik o‘xshashlikka asoslanadi. tillarning morfologik tasnifi tillarni qiyoslab o‘rganishga asoslansa-da, tamoyillari va maqsadlari turlichadir. morfologik tasnif tillarning kelib chiqishi, tarixi, ularning qarindoshlik munosabatlari bilan qiziqmaydi, bu tasnif tillarning grammatik xususiyatlarini, aniqrog’i, o‘zak va affikslarni qarama-qarshi qo‘yish asosida taqqoslab o‘rganishga asoslanadi. morfologik tasnif natijasida til tiplari ajratiladi. buning uchun til …

5 / 48

qo‘rib chiqildi. avgust shlegel o‘zining «provansal tili va adabiyoti haqida mulohazalar» (1818) nomli asarida tillarni uch tipga bo‘ladi: flektiv, agglyutinativ, amorf tillar. a.shlegel ham f.shlegel kabi xitoy tilini amorf tillarining tipik vakili deb hisoblaydi. flektiv tillarga som va hind-yevropa tillarini kiritadi. qolgan tillarni esa agglyutinativ tillarga mansub deb qaraydi. tillarning morfologik tasnifi mashhur nemis olimi vilgelm fon gumbold morfologik tasnif bilan qiziqib, o‘zigacha ma’lum bo‘lgan tillarni to‘rt tipga ajratgan: amorf, agglyutinativ, flektiv va polisintetik tillar. vilgelm fon gumbold morfologik tasnifi morfologik tasnifga ko‘ra tillar quyidagi turlarga ajratiladi: qo‘shimchali (affiksli) tillar agglyutinativ tillar flektiv tillar qo‘shimchasiz tillar amorf tillar polisintetik tillar 34 bu tip tillаr o‘zаk vа qo‘shimchаning erkin аlоqаsigа аsоslаnаdi. mаsаlаn, turkiy, fin- ugor, mo‘g‘ul, drаvid, bаntu, yapоn тиллари vа b. bundаgi аffikslаr bir mа’nоli: mаktаbimizgа so‘zidа [-imiz] – egаlik, [-gа] – jo‘nаlish; tаtаr tilidа аvel-оvul (bоsh kеl.), aveldа – o‘rin-pаyt; vеngеr tilidа hаz-uy, hаzbа – uydа, hаzаn – uylаr, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 48 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "dunyo tillar tasnifi"

слайд 1 2 mavzu: dunyo tillari va tillar tasnifi reja: • 1. dunyo tillari. • 2. tillarning areal tasnifi. • 3. tillarning funksional tasnifi. • 4. tillarning geneologik tasnifi. • 5. tillarning morfologik tasnifi. 3 mashgʻulotning maqsadi va mazmuni tayanch tushunchalar turkiy tillar oilasi german tillari dunyo tillari xom-som tillari xitoy-tibet tillari agglyutinativ tillar flektiv tillar tavsiya etiladigan adabiyotlar roʻyxati  1. исламджанова х. путеводитель по языковедческим дисциплинам. – ташкент, 2009.  ирискулов м.т. tилшуносликка кириш. дарслик. – тошкент: янги аср авлоди, 2009.  амирова т.а., и другие. история языкознания. –м., 2005.  реформацкий а.а. введение в языкознание. учебное пособие. - м.: 2004.  xolmanova z.t. tilshunoslikka kirish. o‘quv qo‘llanma. - t.: 2007 5 duny...

Этот файл содержит 48 стр. в формате PDF (2,3 МБ). Чтобы скачать "dunyo tillar tasnifi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: dunyo tillar tasnifi PDF 48 стр. Бесплатная загрузка Telegram