xonliklar davri tarixiy geografiyasi

DOC 54.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1483464372_67006.doc xonliklar davri tarixiy geografiyasi reja: 1.buxoro, xiva va qo`qon xonliklarining ma`muriy hududiy tuzilishi, axolisi. 2.xonliklar davrida xo`jalik. 3.ichki va tashqi savdo. 4.geografik bilimlar. o`rta osiyoni o`rganish. 1747 yili эron shohi nodirshohning o`ldirilishi эronda ichki kurashni boshlab berdi. bu esa buxoro mangitlariga ham qo`l kelib muhammad rahimbiy feodallarining qo`llab quvvatlashi bilan 1753 yili o`zini amir deb e`lon qildi. shu bilan buxoroda 1920 yilgacha xukumronlik qilgan o`zbeklar sulolasi xukumronligi boshlandi. buxoro erlari geografik jihatdan shimoldan janubga: sirdaryoning chap sohilida to amudaryoning (o`rta kismi) o`ng sohiligacha bo`lgan erlar kirib sharkdan qo`qon xonligi, g'arbdan xiva xonligi bilan chegaradosh bo`lgan. bundan tashqari amudaryoning chap sohilida xiva va buxoro o`rtasidagi jizzax, o`ratepa xududlaridagi buxoro va qo`qon o`rtasidagi baholi erlar mavjud edi. buxoroning umumiy er maydoni xix asr o`rtalarida 200 ming kvadrat km ni tashqil etgan. davlatni oliy hukumdor - amir idora etgan bo`lib mutloq manarhiya edi. mamlakat quyidagi bekliklarga bo`lib boshqarilgan: chorjo`y, karmana, ziyovuddin, nurota, …

ch, qo`shko`prik, pitnak, xazovot, kiyot, shoboz, shovot, toshxovuz, ambarmanok, urganch, xo`jayli, shumanay, qo`ng'irot, kabi beklik va viloyatlar yana beshariq, kiyotqo`ngiroq kabi noibliklar mavjud bo`lgan. xuddi buxorodagidek poytaxt shaxar xiva bosh vazir tomonidan boshqarilgan. 1709 yili popda avval chodak xojalarining so`ng min qabilasining taxtga chiqishi bilan qo`qon buxoro xonligidan mustaqil idora qilina boshlandi. qo`qonda xam boshqaruv mutloq xokimiyat xon qo`lida bo`lgan. ma`muriy-xududiy jixatdan esa beklarga bo`lib boshqarilgan. qo`qon, margilon, o`sh, andijon, shaxrixon, baliqchi, novkent, buloqboshi, aravon, koson, suxz maxram, bobodarxon, xo`jand, o`ratepa, namangan, turkiston va toshkent. nomlanishidan ko`rinib turibdiki, qo`qon erlari xozirgi toshkent, jizzax, farg'ona, andijon, namangan, qirg'izistonning o`sh va sheralobod, tojikistonning xo`jand (eski leninobod) viloyatlarini o`z ichiga olgan bo`lib yana tojikistonning qorategin, darboz, roshan, shugkon, vakon, erlariga rahbarlik qilgan. qirg'izistonning tolos, issiqko`l atrofidagi erlarni xam bosib olgan. xuddi erlaridek xonliklar axolisi xam rang-barang bo`lgan. buxoro amirligining umumiy axolisi 2 million kishi bo`lib ular asosan, qashqadaryo voxasida (500 ming), zarafshon vodiysida …

a yaqin tatarlar istiqomat qilgan. yana turk - qarluqlar, arablar, yaxudiylar, forslar, xindlar yashashgan bo`lib ular ozchilikni tashkil qilganlar. xiva axolisi xaqida gap ketganda buxoro xonligidagidek ko`p yoki qo`ramas emasdi. axolining ko`pchiligini o`zbeklar tashkil etgan bo`lib qo`ng'irot, naymon, qiyot, uyg'ur, nukuz, kangli, xitoy, qipchoq qabilari ustunlik qilar edi. xonlik axolisining ? qismini tashkil etuvchi, o`gizlar avlodidan bo`lmish turkmanlar amudaryoning chap soxilida yashashgan. amudaryoning quyi qismida, daryo atrofida yashagan o`zbek qabilalarining asosiy mashg'uloti dexqonchilik va xunarmandchilik bo`lsa, turkmanlar chorvachilik bilan shug'illanganlar. orol dengizining janubiy qismlari amudaryoning quyilish qismi bilan birga qoraqalpoklar eri bo`lgan. ularning asosiy mashg'ulotlari dexqonchilik, chorvachiliк, baliqchilik va ovchilik bo`lgan.qo`qon xonligi ham ko`p millatli davlat bo`lgan. umumiy axolisi 3 milion atrofida bo`lib ko`pchilikni o`zbeklar tashkil etgan. mamlakat xayotida etakchi o`rinda turuvchi o`zbeklar asosan vodiylardagi shaxar va qishloqlarda yashashgan. asosiy mashg'uloti xunarmandchilik va dexqonchilik. son jixatdan ikkinchi o`rinda turuvchi tojiklar xonlikning o`ratepa, xo`jand, qashbodom, isfara, qoratepa, sux, rishton, chust, kosonsoy, …

300 mingdan orti qirgizlar yashaganligi to`g'risida ma`lumot bor. xonlikning asosiy tarkibini tashkil qiluvchi yana bir xalq qoraqalpoklar bo`lib farg'ona vodiysining markaziy xududlarida, qo`qon, namangan, andijon, o`sh, marg'ilon xududlarida ko`pchilikni tashkil etganlar. tarixiy manbalarda ko`rsatilishicha bu xalq jungorlarning xviii asrdagi bosqini sababli o`z erlaridan ko`chib bir qismi sirdaryoning o`rta oqimiga, ikkinchi qismi esa shu er orqali farg'ona vodiysiga ko`chib ketganlar. xitoy fedoallarining 1756-1758 yillarda qashg'arga qilgan talonchilik yurishlari oqibatida 80 mingdan ortiq qashg'arlik uyg'urlar farg'ona vodiysiga ko`chib keldilar. uyg'urlar vodiyning o`sh, andijon, shaxrixon, yozyovon xududlarida o`z qishloqlarini tashkil qilganlar. qo`qon xonligi xududida rus va tatar millatiga mansub axoli xam yashagan. tarixiy manbalarda keltirilishicha, xix asrning o`rtalarida qo`qon shaxrining o`zida 100 mingdan ortiq rus va tatar axolisi yashagan. ularni yana toshkent shaxrida uchratish mumkin edi. bu millat vakillarining o`rta osiyogа ko`chib kelishi savdo bilan bog'liq. bundan tashqari tatarlar o`qish uchun xam kelganlar. o`rta osiyoning buxoro, toshkent, qo`qon kabi katta shaxarlarida yana yaxudiy …

aqsimoti bosh tarmoq - dexqonchilik rivojlanishini tezlashtirdi. dexqonchilikdagi mexnat taxsimoti o`sib borib maxsus maxsulot etishtiruvchi xududlaр vujudga keldi. sun`iy sug'orish inshootlari qurilishi jadallashdi. zarafshonda juy - qurama, juy -sarozi kanallari qazildi. xviii asrning 50 yillarida dargom kanalining tug'oni (zarafshonda) tiklandi. sheroз va urgutda ariqlar tozalandi, yangi ariqlar qazildi. kashkadaryo va oqdaryodan ariqlar chiqarildi. shoxmurod davrida zarafshondan urgut erlarini sug'oruvchi taymog' arig'i, surgut erlarini sug'oruvchi to`g'iz arig'i qazilgan. xviii asrda sharqiy va g'arbiy buxoroda ko`chmanchilarning o`troqlashuvи kuchaydi. zarafshonda suv ayirg'ich ko`prigi, tuyatortar kanali, oq chupsoy suv ombori, voxishdan o`nlab ariqlar qurildi. xiva xonligida sun`iy sug'orish inshoatlarining qurilishida xon va yirik amaldorlar tashabbus ko`rsatganlar. arab muxammadxon turk qal`asidan kuygun tomonga qazitgan kanal, abulg'ozi boxodirxon qazdirgan g'oziobod kanalining ta`mirlanishi, anushaxon davrida qurilgan shaxobod (uzunligi 14 km eni 30 metr, chuqurligi 3,5 metr), urmush (uzunligi 96 km, eni 17,5 m), kanallari, ali sulton qurdirgan toshli yormish kanali xamda mankitarna (xvii), эmish yaragan, omonquli, ingichka, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "xonliklar davri tarixiy geografiyasi"

1483464372_67006.doc xonliklar davri tarixiy geografiyasi reja: 1.buxoro, xiva va qo`qon xonliklarining ma`muriy hududiy tuzilishi, axolisi. 2.xonliklar davrida xo`jalik. 3.ichki va tashqi savdo. 4.geografik bilimlar. o`rta osiyoni o`rganish. 1747 yili эron shohi nodirshohning o`ldirilishi эronda ichki kurashni boshlab berdi. bu esa buxoro mangitlariga ham qo`l kelib muhammad rahimbiy feodallarining qo`llab quvvatlashi bilan 1753 yili o`zini amir deb e`lon qildi. shu bilan buxoroda 1920 yilgacha xukumronlik qilgan o`zbeklar sulolasi xukumronligi boshlandi. buxoro erlari geografik jihatdan shimoldan janubga: sirdaryoning chap sohilida to amudaryoning (o`rta kismi) o`ng sohiligacha bo`lgan erlar kirib sharkdan qo`qon xonligi, g'arbdan xiva xonligi bilan chegaradosh bo`lgan. bundan tashqari a...

DOC format, 54.5 KB. To download "xonliklar davri tarixiy geografiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: xonliklar davri tarixiy geograf… DOC Free download Telegram