shayboniylar va ashtarxoniylar davri tarixiy geografiyasi

DOC 58.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1483464328_67005.doc shayboniylar va ashtarxoniylar davri tarixiy geografiyasi reja: 1.ko`chmanchi o`zbeklar istilosi. shayboniylar davlatining ma`muriy tuzilishi. 2.ashtarhtarhoniylar davri tarixiy geografiyasi. 3.shayboniylar va ashtarhoniylar davrida xo`jalik. 4.shayboniylar va ashtarhoniylar davrida geografik bilimlar. sirdaryoning quyi oqimi va balxash ko`lidan tortib to dnepr daryosining quyi oqimigacha bo`lgan erlaр xi asrdan boshlab dashti qipchoq deb atala boshlagan. bu terminni birinchi bo`lib xusrav (1003-1088) qo`llagan. bu atama keyinroq arab va fors manbalarida uchraydi. rus sharqshunos olimi v.v.bartol'dning so`zlariga ko`ra dashti qipchoq aholisi sharq manbalarida qipchoqlar, rus solnomachilari polovetslar va vizantiya manbalarida kumanlar deb atalib xorazmga qo`shni bo`lgaн (1030 y), tez-tez rus erlariga bostirib kirishgan. xiii asrning 20-yillarida dashti qipchoqning bir qismi jebe noyon va subatay bahodir tomonidan bosib olingan. 1236 yildan dashti qipchoq botuxonga tegishli bo`ladi va jo`ji ulusi nomi bilan atalgan. (chingizxon o`z erlarini uluslarga ajratganida dashti qipchoq jo`jiga berilgan). dashti qipchoq ikki qismga ajraladi: yoyiq (ural) daryosi va sirdaryoning quyi oqimidan to balxash ko`ligacha …

lar davlati shuhratini tikladi. 1499 yil movarounnahrni zabt etishni boshladi. 1500 y samarqand, 1503 yili toshkent va shohruxiya, 1504 yili farg'ona, 1505 yili urganch, 1506 yili balx egallanib 1507-1509 yillar xuroson egallandi. shayboniy movarounnahr, xorazm va xurosonni egallagan ulkan davlatga asos soldi. shayboniyxon o`z davlati hududlarini udel (syurg'ol) tizimiga bo`lib boshqardi. xonning harbiy yurishlariga katta yordam bergan qabila boshliqlari - sultonlar sovg'a sifatida erlar olgan (syurg'ol). hirot - jonvafbiyga, hisor - madhi va xamza sultonlarga, marv - qo`biz, naymanga, balx - sultonshohga, qunduz - ahmad sultonga, toshkent - sultonhojaga, turkiston - ko`chkunjixonga, andijon - mahmud sultonga, xorazm - kepakbiy qushchiga, buxoro va qorako`l - mahmud sultonga, samarqand va kesh - muhammad temurga syurg'ol qilib berilgan edi. bunday er egalari yurish paytida xon atrofida birlashgan bo`lsalarda aslida mustaqil siyosat olib borilar edi. keyinroq ular markazga bo`ysunishdan bosh torta boshladilar. markazlashtirish uchun xon kuchkinchi sultondan turkistonni, ubaydullodan buxoroni, madhi sulton va hamza …

larning xo`jalik rivojlanishiga hissasi ham etarli darajada bo`ldi. masalan, shayboniyxon og'ir soliqlar va feodallar zulmidan er-suvini tashlab ketgan xo`jaliklar erlarini ishga tushirish masalasini ko`rib chiqdi. 1502 yili zarafshonning oqdaryo va qoradaryoga ayriladigan joyida suv ayirg'ichi qurdirdi. uning avlodlari davrida keshda 10 lab kanallar, abdullaxon ii davrida zarafshon daryosida karmana, mehtar qosim, choharmikor, jondor suvayirg'ichlari, nurota tog'ida oqchob, murg'ob vohasida xovuzixon suv omborlari qurildi (1556-1585). yana zarafshon daryosidan jizzax vohasiga tuyatortar kanali, somonjuq dashtini o`zlashtirish uchun xoja ka`ab, afshona kanallari, amudaryodan chorjuyga, murg'obdan marvga, vaxshdan uning atrof vohalariga kanallar qazildi. o`sha davr manbalarining ma`lumot berishicha zarafshon va farg'ona vodiylari asosiy dehqonchilik hududlari bo`lgan. termiz, atrofi esa bug'doy ekishga qulay edi. xorazmga ham g'alla amudaryo orqali shu erdan olib kelingan. don ekinlaridan bug'doy, arpa, tariq, qo`qonda makkajuxori ko`p ekilgan. ma`lum bir tumanlarda sholi, dukkakli ekin (mosh, no`xot, loviya) ekilgan. texnika ekinlaridan paxta faqat xo`jalikdagina emas, davlat miqyosida ham, tashqi savdoda ham muhim …

tdor otlar juda qimmat turgan. yilqichilikdan tashqari qoramol, mayda shoxli hayvonlar boqilgan. qishloq xo`jaligi, savdo karvonlari uchun xo`kiz vа tuyalar boqilgan. soliqlarning asosiy turlari hiroj, ushr edi. lekin uning katta qismi mahalliy feodallar qo`lida qolar edi. davlat byudjeti asosan zarbxona daromadi va bojxona hisobiga qoplanar edi. hunarmandchilikning asosiy tarmoqlaridan birito`qimachilik bo`lib, xom-ashyosi paxta, pilla va jun edi. buxoro, samarqand va shahrisabzda yuqori sifatli olacha (buxoro olachasi) to`qilardi. bu mahsulot rossiyaga ham eksport qilinar edi. эng ko`p to`qiladigan gazlama bu bo`z (karbaz) edi. u ham o`z navbatida mayin, dag'alkabi turlarga bo`linardi. bo`zga gul bosish yo`li bilan chit tayyorlanardi. yana futa, tafta singari yupqa gazlamalar to`qilardi. samarqand chiti, zandana gazmoli mashhur edi. shoyi farg'onada muhim edi. xvi asrdan boshlab samarqandda yuqori sifatli qog'oz chiqarila boshlandi. ipak, paxta qo`shib tayyorlangan va ipak qog'oz nomini olgan qog'ozlar keng tarqaldi. shunday qog'ozlardan biri usta nomi bilan "miri ibrohimiy" deb nomlangan. samarqand qog'ozini tayyorlash siri faqat …

`zg'or buyumlaridan tortib silliq g'isht, koshin va tandirgacha bo`lgan buyumlar yasalgan. samarqand atrofida kulolchilik uchuн yaroqli tuproq bo`lganligi uchun shu erda bu tarmoq kengroq avj oldi. "g'ijduvon" kabi usullar vujudga keldi. duradgorlik, yog'och o`ymakorligi ham keng rivojlandi. ro`zg'or buyumlari, deraza, eshik, ustunlar, murakkab tasvirli darvozalar yasaldi. savat to`qish keng tarqaldi. davlatni markazlashtirish, xo`jalikni tartibga solish va ichki-tashqi savdoni rivojlantirish maqsadida 1507, 1515, 1529-1530, 1583, 1598 yillarda pul islohotlari o`tkazildi. dastlabki islohotni 1507 yili shayboniyxon o`tkazgan bo`lib barcha shaharlarda vazni bir xil - 5,2 gramga teng bo`lgan kumush tanga va mis chaqalarni zarb qilib muomalaga kiritdi. 1515 yili pul islohotini o`tkazdi. islohotga 1527 yilga kelgandagina o`z natijalarini ko`rsatdi. эng muhim pul islohotini abdullaxon ii davrida o`tkazildi. u oltin pul zarb etishni yo`lga qo`ydi va uning tarkibini qattiq nazorat qildi. bu islohot markazlashuvda ham, xo`jalik hayotida ham, savdoda ham muhim yutuqlarkeltirdi. xvi asrlarda o`rta osiyo tabiiy geografiyasiga ozmi-ko`pmi hissa qo`sha olgan olim …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "shayboniylar va ashtarxoniylar davri tarixiy geografiyasi"

1483464328_67005.doc shayboniylar va ashtarxoniylar davri tarixiy geografiyasi reja: 1.ko`chmanchi o`zbeklar istilosi. shayboniylar davlatining ma`muriy tuzilishi. 2.ashtarhtarhoniylar davri tarixiy geografiyasi. 3.shayboniylar va ashtarhoniylar davrida xo`jalik. 4.shayboniylar va ashtarhoniylar davrida geografik bilimlar. sirdaryoning quyi oqimi va balxash ko`lidan tortib to dnepr daryosining quyi oqimigacha bo`lgan erlaр xi asrdan boshlab dashti qipchoq deb atala boshlagan. bu terminni birinchi bo`lib xusrav (1003-1088) qo`llagan. bu atama keyinroq arab va fors manbalarida uchraydi. rus sharqshunos olimi v.v.bartol'dning so`zlariga ko`ra dashti qipchoq aholisi sharq manbalarida qipchoqlar, rus solnomachilari polovetslar va vizantiya manbalarida kumanlar deb atalib xorazmga qo`shni bo`lga...

DOC format, 58.0 KB. To download "shayboniylar va ashtarxoniylar davri tarixiy geografiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: shayboniylar va ashtarxoniylar … DOC Free download Telegram