irsiyatning xromosoma nazariyasi

PPTX 36 стр. 142,9 КБ Бесплатная загрузка

36 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 142,9 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 36

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 36

презентация powerpoint irsiyatning xromosoma nazariyasi. genlarning xromosomada joylashishi. genetik xarita. jins genetikasi. jinsni boshqarish. reja: 1. hozirgi zamon gen ta’limoti. 2. irsiyatning xromosoma nazariyasi 3. jinsni irsiylanishi va xromosomalar. 4. jins bilan birikkan holda irsiylanish. 5. genlarni birikishi va krossingover. 6. genlarning bir tekislikda joylashishi. genetik xaritalar. 7. odamning xromosoma xaritalarini tuzish usullari. 8. prokariotlarning xromosoma xaritalari 9. irsiyatning xromosoma nazariyasini asosiy xulosalari. odamlarda qon guruhlarning nasldan – naslga o’tishi va kodominantlik. odamda 14 xil qon sistemasi (m, n, rezus – sistema va boshqa) va 100 xil qon guruh bo’ladi. abo – sistemani 1901 yil avstryaliyalik olim k.landshteyner, va chex olimi ya.yanskiy 1907 yilda aniqladilar. bu sistema ko’p allellikka misol bo’lishi mumkin. qon guruhlarining nasldan – naslga o’tishi ham ko’p allel genlar bilan boshqariladi. odamda to’rt xil qon guruhi ma’lum: i(o), ii(a), iii(b), iv(ab). agar a, b yoki ab guruhga ega bo’lgan qonni o guruh qoni bo’lgan kishiga quyilsa, bu …

2 / 36

chiqadi. allel io (i) retsessiv bo’lib, unga nisbatan ia (ii gurux) ib (iii gurux) ia va ib allel birgalikda (ia va ib) iv gurux qonini belgilaydi, ya’ni bu genlarning ta’siri kodominantlik bilan yuzaga chiqadi. demak i gurux qonning genotipli ioio , ii guruhniki ia ia yoki ia io (ia), iii guruhniki ib ib yoki ib io (ib ), iv gurux genotipi esa ia va ib. qon guruhlari nasldan – naslga o’tadi. shuning uchun sud tibbiyoti ekspertizasida ayrim muammolarni yechishda bundan foydalaniladi. masalan, bolaning qon guruhi asosan uning otasining qon guruhini aniqlash mumkin. lekin doim ham bolaning qon guruhiga qarab uning otasining qon guruhini aniqlash birmuncha keyin, ammo shu kishi bolaning otasi bo’la olishi yoki bo’la olmasligini aytish mumkin (jadval 3). odamlarda qon guruhlarning nasldan – naslga o’tishi va kodominantlik. qon guruhlari eritrotsitlarda maxsus oqsillarning sintez qilishini belgilovchi genlar hosil bo’lishi mumkin bo’lgan genotiplar i (o) io yoki io io ii …

3 / 36

n bo’lgan eng kichik qismi. rekon esa genning qayta (rekombinatsiya) mumkin gen qismi, genni har tomonlama o’rganish natijasida gen to’g’risidagi ta’limot yaratildi. bu ta’limotga ko’ra: 1- har bir gen xromosomani ma’lum bir joyi (lokus) da joylashadi. 1- gen nukleotidlari ma’lum tartibda joylashgan dnk molekulasining bir qismi gen tarkibiga kiruvchi nukleotidlarning soni har bir gen uchun har xildir. 3- struktura va funktsional genlar mavjud bo’lib, struktura genlari ishtirokida ma’lum xossaga ega bo’lgan oqsil qilinsa, funktsional genlar ma’lum xossaga ega bo’lgan oqsil sintez qilinsa, funktsional genlar ta’sirida esa struktura genlarining ishi boshqarilib turiladi. 4- gen ichidagi nukleotidlarda qayta qurilish bo’lishi mumkin. hozirgi zamon gen ta’limoti. bu ta’limotga ko’ra: 1- har bir gen xromosomani ma’lum bir joyi (lokus) da joylashadi. 2- gen nukleotidlari ma’lum tartibda joylashgan dnk molekulasining bir qismi gen tarkibiga kiruvchi nukleotidlarning soni har bir gen uchun har xildir. 3- struktura va funktsional genlar mavjud bo’lib, struktura genlari ishtirokida ma’lum xossaga …

4 / 36

a genning ikki va undan ortiq belgining rivojlanishiga korsatadigan ta’sirini shu genning pleyotrop ta’siri va bu hodisani pleyotropiya deyiladi (grekcha pleyo- ko’p, tropiya –ta’sirining yo’nalishi demakdir). genlarning pleyotrop ta’siri, xususiyatlari yaxshi o’rganilgan. bitta gen ishtirokida hosil bo’lgan ferment faqat bitta belgini aniqlab qolmasdan ikkilamchi belgilarning hosil bo’lishiga ham o’z ta’sirini ko’rsatib ularning o’zgarishiga olib keladi. pleyotropiya hodisasi tabiatda keng tarqalgan. genlarning pleyotrop ta’siri birinchi marta mendel tomonidan aniqlangandi. mendelning kuzatishicha, to’q qizil gulli o’simliklar bargining asosida qizil dog’lar bo’lib, urug’ining po’sti esa kulrang yoki qo’ng’ir bo’ladi. bu uchta belgi bitta irsiy omil bilan yuzaga chiqishini tushintiradi. drozofila pashshalarni kozining oq rangda bo’lishini belgilovchi gen bir vaqtning o’zida tananing o’zida tananing rangiga, qanotining uzunligiga, jinsiy organining tuzilishiga o’z ta’sirini ko’rsatib, uning serpushtligini susaytiradi, yashash muddatini qisqartiradi. pleyotropiya. odamlarda uchraydigan albinizm bitta genning mutatsiyaga uchrashi natijasida sodir bo’ladi. albinos odamlarda terida melanin bo’lmaganligi tufayli terisi rangsiz (oq sariq) bo’ladi, shuning uchun quyosh …

5 / 36

tasining bo’lishi ikkita belgi bo’lib bitta gen ta’sirida yuzaga chiqadi. pleyotropiya. fenilketonuriya kasalligida ham shunga o’xshash jarayonni kuzatish mumkin. bitta genning mutatsiyaga uchrashi natijasida fenilalanin kislotasining normada parchalanishi buziladi, bu esa teri rangini o’zgartiradi (pigment kamayadi), aqliy zaiflikni keltirib chiqaradi va siydikda fenilpirovinograd kislotasi miqdorining oshib ketishiga olib keladi. marfan kasalligida qo’l oyoq barmoqlarining ingichka va uzun bo’lishi (araxnodaktiliya), skelet, ko’z va yurak tuzilishining buzilishi bilan birga yuzaga chikadi. bu belgilarning barchasi ham bitta genning o’zgarishi natijasida sodir bo’ladi. genlarning pleyotrop ta’siri birlamchi va ikkilamchi bo’lishi mumkin. genlarning birlamchi pleyotrop ta’sirida bitta o’zgargan genning ko’pchilik belgilariga ko’rsatgan ta’siri bir vaqtning o’zida yuzaga chiqadi. natijada shunday pleyotrop gen bo’lgan organizmda bir vaqtning o’zida bir qancha fenotipik belgilarni kuzatish mumkin. pleyotropiya. genlarning birlamchi pleyotrop ta’siriga xartnepa kasalligini misol qilib olsak bo’ladi. bu kasallikda bitta genning o’zgarishi triptofan aminokislotasining ichak va buyrak kanalchalarida so’rilishining (reabsorbtsiyasi) buzilishiga olib keladi. shu bilan bir qatorda, ichak …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 36 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "irsiyatning xromosoma nazariyasi"

презентация powerpoint irsiyatning xromosoma nazariyasi. genlarning xromosomada joylashishi. genetik xarita. jins genetikasi. jinsni boshqarish. reja: 1. hozirgi zamon gen ta’limoti. 2. irsiyatning xromosoma nazariyasi 3. jinsni irsiylanishi va xromosomalar. 4. jins bilan birikkan holda irsiylanish. 5. genlarni birikishi va krossingover. 6. genlarning bir tekislikda joylashishi. genetik xaritalar. 7. odamning xromosoma xaritalarini tuzish usullari. 8. prokariotlarning xromosoma xaritalari 9. irsiyatning xromosoma nazariyasini asosiy xulosalari. odamlarda qon guruhlarning nasldan – naslga o’tishi va kodominantlik. odamda 14 xil qon sistemasi (m, n, rezus – sistema va boshqa) va 100 xil qon guruh bo’ladi. abo – sistemani 1901 yil avstryaliyalik olim k.landshteyner, va chex olimi ya.yanskiy 1...

Этот файл содержит 36 стр. в формате PPTX (142,9 КБ). Чтобы скачать "irsiyatning xromosoma nazariyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: irsiyatning xromosoma nazariyasi PPTX 36 стр. Бесплатная загрузка Telegram