odamanatomiyasi va fiziologiyasi fanidan katta va kichik qonaylanish doiralari (1-qism)

PPTX 15 pages 183.9 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 183.9 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

odam anatomiyasi va fiziologiyasi fanidan katta va kichik qon aylanish doiralari mavzusidagi taqdimoti odam anatomiyasi va fiziologiyasi fanidan katta va kichik qon aylanish doiralari (1-qism) mavzusidagi taqdimoti katta o’qituvchi: z.b.xosilova reja: 1. yurakning tuzilishi, vazifasi. 2. katta qon aylanish doirasi va uning organizmdagi ahamiyati haqida. 3. kichik qon aylanish doirasi va organizmdagi o’rni. yurak - cor yurak ko’krak qafasining markazida joylashgan bo’lib, 3/2 qismi chap simmetriyada joylashgan. yurakning massasi erkak va ayollarda farq qilib, erkaklarda 220-300 gr, ayollarda esa 180-220 gr ni tashkil etadi. odamda yurak 4 qavatdan tashkil topgan, tashqi tarafdan hisoblanganda, perikard, epikard, miokard va endokard kabi farqlanadi. har bir qavatning o’ziga xos funksiyalari mavjud. 3 endokard – yurakning ichki qavati bo’lib, miokardga yopishib turadi, hamda bevosita klapanlar bilan birikib ketgan. miokard – asosiy yurak qavati bo’lib, yurakning qisqarib-bo’shashishi shu guruh muskullari hisobidan amalga oshadi. epikard – yurak muskuliga yopishgan qavat bo’lib, perikard oralig’ida sinovial suyuqlik ushlab turuvchi …

2 / 15

klapan (qopqoq) bo‘lib, chap bo‘lmacha bilan qorincha o‘rtasida ikki tavaqali klapan, o‘ng bo‘lmacha bilan o‘ng qorincha o‘rtasida uch tavaqali klapan, chap qorincha bilan aorta qon tomiri o‘rtasida hamda o‘ng qorincha bilan o‘pka arteriyasi o‘rtasida yarimoysimon klapanlar joylashg‘an. yurak klapanlari shunday tuzilganki, ular orqali qon faqat bir tomonga harakatlanadi, ya'ni qon bo‘lmachalardan qorinchalarga, ulardan esa aorta va o‘pka arteriyalariga tomon harakatlanadi. yurakning ishlashi yurakning asosiy ishi nasos singari vena qon tomirlaridagi qonni so‘rib, arteriya qon tomirlariga o‘tkazishdan iborat. yurakning bu ishi uning bu bo‘lmacha va qorinchalari devoridagi muskullarning ritmik ravishda qisqarish va kengayishi orqali amalga oshadi. bo‘lmacha va qorinchalar muskullarning qisqarishi sistola, kengayishi diastola deb ataladi. yurakning bo‘lmacha va qorinchalarining bir marta qisqarib bo‘shashishi yurakning bir ish sikli deb ataladi. yurakning ishlashi katta odam tinch holatida yuragi bir minutda 70-72 marta qisqaradi va kengayadi, uning har bir qisqarib kengayishidan bitta puls hosil bo‘ladi. shunday qilib, yurak bir minutda 70-72 marta ish …

3 / 15

nat, sport mashqlari bajarganda yurakning qisqarib-kengayish soni mashg‘ulotning sekin yoki tez bajarilishiga ko‘ra bir minutda 100 martadan 200 martagacha ko‘paynsh mumkin. demak, uning minutlik hajmi ham tinch holdagiga nisbatan 1,5-3 marta ortishi mumkin. jismoniy mehnatda chiniqqan sportchilarda mashq bajargan vaqtda yurakning sistolik hajmi 65-70 ml o‘rniga 100-150 ml gacha ortadi va bir minutda yurakning qisqarib-kengayishi soni 150-200 martaga yetadi, ya'ni ularda yurakning minutlik hajmi 15-30 l gacha ortishi mumkin. chang‘i sportida 8 soat davomida 100 km masofani o‘tgan sportchining yuragi 35 t qonni arteriya tomirlariga chiqaradi. yurak avtomatiyasi agar baqa yoki boshqa biron hayvonning yuragini tanasidan ajratib olib, fiziologik eritmaga solib quyilsa, u tanadan va nerv tizimidan ajratilganligiga qaramay, ma'lum vaqt davomida qisqarib kengayib ishlab turadi. yurakning o‘z-o‘zidan bunday ishlash xususiyati yurak avtomatiyasi deb ataladi. odam tanasidagi boshqa a'zolarning birortasi bunday xususiyatga ega emas. yurak avtomatiyasini uning muskullari orasida joylashgan maxsus nerv-muskul tuzilmalari (tugunlari) taminlaydi. yurak o‘ng bo‘lmachasining kovak venalari …

4 / 15

rammaning 5 ta tishi hosil bo‘ladi va ular quyidagi harflar bilan belgilanadi: pqrst. elektrokardiogrammaning p tishi bo‘lmachalar muskulining qo‘zg‘alishidan, qolgan qrst tishlari qorinchalar muskulining qo‘zg‘alishidan hosil bo‘ladi. patologiya jismoniy chiniqqan kishilarning elektrokardiogrammasida tishlar yirikroq bo‘ladi va bu yurak muskullarining qisqarish kuchini ko‘rsatadi. aksincha, jismoniy chiniqmagan kishilarda tishlar mayda bo‘ladi. bundan tashqari, yurak kasalliklarida ham elektrokardiogramma tishlarining hajmi, shakli va ular orasidagi masofa kasallikning turiga va yurak muskullarining qaysi qismi zararlanganligiga qarab turlicha o‘zgaradi. agar qorincha muskullari zararlangan bo‘lsa, qrst tishlar o‘zgaradi. shunga qarab, kasallikka tashxis qo‘yiladi. e’tiboringiz uchun rahmat! image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 15

odamanatomiyasi va fiziologiyasi fanidan katta va kichik qonaylanish doiralari (1-qism) - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "odamanatomiyasi va fiziologiyasi fanidan katta va kichik qonaylanish doiralari (1-qism)"

odam anatomiyasi va fiziologiyasi fanidan katta va kichik qon aylanish doiralari mavzusidagi taqdimoti odam anatomiyasi va fiziologiyasi fanidan katta va kichik qon aylanish doiralari (1-qism) mavzusidagi taqdimoti katta o’qituvchi: z.b.xosilova reja: 1. yurakning tuzilishi, vazifasi. 2. katta qon aylanish doirasi va uning organizmdagi ahamiyati haqida. 3. kichik qon aylanish doirasi va organizmdagi o’rni. yurak - cor yurak ko’krak qafasining markazida joylashgan bo’lib, 3/2 qismi chap simmetriyada joylashgan. yurakning massasi erkak va ayollarda farq qilib, erkaklarda 220-300 gr, ayollarda esa 180-220 gr ni tashkil etadi. odamda yurak 4 qavatdan tashkil topgan, tashqi tarafdan hisoblanganda, perikard, epikard, miokard va endokard kabi farqlanadi. har bir qavatning o’ziga xos funksiyalari ...

This file contains 15 pages in PPTX format (183.9 KB). To download "odamanatomiyasi va fiziologiyasi fanidan katta va kichik qonaylanish doiralari (1-qism)", click the Telegram button on the left.

Tags: odamanatomiyasi va fiziologiyas… PPTX 15 pages Free download Telegram