didaktika – ta’lim nazariyasi, predmeti va vazifalari

DOCX 32 pages 339.4 KB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 339.4 KB

File type DOCX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

tayanch tushunchalar: didaktika, ta’lim nazariyasi, didaktikaning obyekti, predmeti, maqsadi va vazifalari, pedagogik jarayon, didaktik kategoriyalar, tizim, g‘oyalar, bilim, ko‘nikma va malaka.reja: 1. didaktika – ta’lim nazariyasi, predmeti va vazifalari 2. didaktikaning asosiy kategoriyalari 3. pedagogik jarayon tizimining xususiyatlari 4. sharq va g‘arb mutafakkirlarining didaktik g‘oyalari 5. ta’lim qonuniyatlari va tamoyillari a- mavzuning qisqacha bayoni: didaktika (ta’lim nazariyasi, yunoncha “didaktikos” – “o‘rgatuvchi”, “didasko” – “o‘rganuvchi”) – ta’limning nazariy jihatlari, ta’lim jarayonining mohiyati, tamoyillari, qonuniyatlari, o‘quvchi – o‘qituvchi faoliyati, ta’limning maqsadi, mazmuni, shakllari, metodlari, vositalari, natijasi, ta’lim jarayonini takomillashtirish yo‘llari va hokazo muammolarni tadqiq etadi. didaktika-ta’lim nazariyasi, predmeti va vazifalari pedagog – olimlar yillar davomida “nega o‘qitamiz?”, “nimani o‘qitamiz?”, “qanday o‘qitamiz?”, “qayerda o‘qitamiz?” kabi savollarga javob izladilar. didaktika bo‘limi bu kabi savollarga javob beradi. men o‘z hamkasblarimga qarata o‘zida “qanday o‘qitish” kabi savollarga javob topish imkoniyatiga ega bo‘lgan qo‘llanmalar avval ham, hozir ham ta’lim jarayonida asosiy ustun bo‘lib kelgan va talabalar, izlanuvchilarga …

2 / 32

jarayonini tezlashtiradi, uni zarur ko‘nikma va malakalar bilan qurollantiradi. didaktikaning rivojlanish tarixi: didaktika so‘zi ilk bor nemis pedagogi volfgan ratke (ratixiya) (1571 – 1635) asarlarida o‘qitish san’ati sifatida ifodalanadi. didaktikaning asosiy ilmiy ishlanmasini birinchi marta chex pedagogi yan amos komenskiy amalga oshirgan. u 1632 yilda chex tilida “buyuk didaktika” asarini yozadi, 1633 – 1638 yillarda asarni lotin tiliga tarjima qiladi va 1657 yilda amsterdamda nashr qilinadi. didaktika tushunchasini y. a. komenskiy: “hammani barcha narsaga o‘qitishning universal san’ati” shaklida ifodaladi. yan amos komenskiy pedagogika fani shaxsni rivojlantirishning ikki muhim jihati, uni o‘qitish va tarbiyalashga e’tiborni qaratadi. shu bois didaktika (ta’lim nazariyasi) va tarbiya nazariyasi pedagogika fanining muhim tarkibiy qismlari hisoblanadi. ushbu mavzuda shaxs tomonidan ijtimoiy tajriba o‘z ichiga bilimlar, amaliy ko‘nikmalar va mahoratni hamda ijodiy faoliyat usullarini olishi muhim jihat ekanligi ko‘rsatilgan. ko‘rsatilgan ushbu vazifa o‘qitish jarayonida hal qilinadi. didaktikaning ta’lim nazariyasi sifatidagi taraqqiyoti. didaktika – pedagogikaning ta’lim, bilim berish jarayoni …

3 / 32

‘quvchi-talabalar ijtimoiy taraqqiyotining hozirgi talablariga muvofiq darajada bilimga ega bo‘lishlarini ta’minlaydigan faoliyatdir. didaktikaning predmeti, vazifasi va funksiyalarididaktika (ta’lim nazariyasi, yunoncha “didaktikos” – “o‘rgatuvchi”, “didasko” – “o‘rganuvchi”) – ta’limning nazariy jihatlari, ta’lim jarayonining mohiyati, tamoyillari, qonuniyatlari, o‘quvchi-o‘qituvchi faoliyati, ta’limning maqsadi, mazmuni, shakllari, metodlari, vositalari, natijasi, ta’lim jarayonini takomillashtirish yo‘llari va hokazo muammolarni tadqiq etadi. didaktika predmetini aniqlash bo‘yicha turli qarashlar ilgari surilgan. ko‘pchilik olimlar ta’lim obyekti deb o‘qitish jarayonining maqsadi, mazmuni, qonuniyatlari, metodlari va tamoyillarini ko‘rsatadilar. didaktika ta’limni ijtimoiy tajribani berish vositasi sifatida e’tirof etiladi. ta’limiy faoliyatni tashkil etishda o‘qituvchi-o‘quvchi yoki talaba, o‘quvchi-o‘quv materiali, o‘quvchi-boshqa o‘quvchilar o‘rtasidagi munosabatlar yuzaga keladi. o‘qish, o‘rganish ta’lim jarayonining ajralmas xususiyatidir. ijtimoiy tajribani o‘rgatish jarayoni sifatida ta’lim ikki shaxs (o‘quvchi va o‘qituvchi) o‘rtasidagi munosabatlarga asoslanadi. didaktikaga ta’limning mazmunli va jarayonli jihatlarini birgalikda o‘rganish xosdir. amaliyotni qayta tashkil etish va takomillashtirish masalalarini nazarda tutgan holda didaktika ta’limni faqatgina o‘rganish obyekti sifatidagina emas, balki ilmiy asoslangan loyihalashtirish obyekti …

4 / 32

lim-tarbiya beruvchi”, “o‘quv dasturi, darslik va boshqa didaktik materiallar”, “o‘qitishning usul va uslublari” hamda “o‘qitishning texnik vositalari” orasidagi funksional aloqadorlikdan iboratdir.didaktika (ta’lim nazariyasi)ning predmeti o‘qitish (o‘qituvchi faoliyati) va bilim olish (o‘quvchi yoki talabaning o‘rganish faoliyati)ning o‘zaro bog‘liqligi va aloqadorligi jihatlarini o‘rganishdan iborat. didaktikaning maqsadi – shu funksional aloqadorlikning mavjudligi ta’lim-tarbiya jarayonining ichki qonuniyatidan kelib chiqqanligini isbotlash va ularni bir-biriga mutanosib ravishda taraqqiy ettirishdir. bu degani ta’lim-tarbiya jarayonida qatnashuvchi biron – bir elementi o‘zgarsa, uning boshqa qismlarining ham shunga moslashtirish zarur ekanini isbotlab berishdir. masalan, ta’lim-tarbiya jarayoni kechadigan sinf yoki auditoriyadagi pedagog o‘zgarsa, ta’lim-tarbiya jarayonini shakllantiruvchi o‘qitishni usul va uslublari, texnik vositalardan foydalanish usullari ham o‘zgarishi mumkin. yoki, o‘qitishning dasturi o‘zgarsa, darslik va boshqa didaktik materiallar hamda o‘qituvchi o‘zini va dars berish usullarini bir oz bo‘lsa – da o‘zgartirishga majbur. chunki ular o‘zaro funksional bog‘liqdir. didaktikaning maqsadi mana shu o‘zgarishlarni asoslab, ta’lim-tarbiya jarayonining muayyan qonuniyatlar asosida kechishini nazariy tomonidan asoslab berishdan …

5 / 32

va tushuntirish didaktikaning asosiy vazifalari ta’lim jarayonini yanada mukammal tashkil etish, ta’lim tizimlari va texnologiyalarini ishlab chiqish ta’lim jarayoni uchun xos bo‘lgan umumiy qonuniyatlarni aniqlash, omillarini tahlil qilish va ta’riflash yaxlit ta’lim-tarbiya jarayonida didaktika fanining vazifalari: birinchi vazifasi – bilim egallash va ularni ko‘nikma va malakaga aylantirish qonuniyatlarini aniqlab berish. bu borada didaktika ancha yutuqlarga erishgan bo‘lib, ta’lim-tarbiya jarayonini amalga oshirishning quyidagi qonuniyatlarini, ya’ni tamoyillarini aniqlagan. bularga: bilimni uzatishda ilmiy asoslab berish, ta’lim oluvchilar imkoniyati va yosh xususiyatlaridan kelib chiqish, ko‘rgazmalilik, muntazamlik, ta’lim va amaliyot birligi, onglilik va faollik, tizimlik va izchillik, ta’lim va tarbiyaning birligi tamoyillari kiradi. bular keyingi o‘rinlardalarida batafsil yoritiladi. ikkinchi vazifasi – ta’lim mazmunining tuzilishi va hajmini belgilash. uchinchi vazifasi – ta’lim-tarbiya berishning shakllari va usullarini takomillashtirish. to‘rtinchi vazifasi – yaxlit ta’lim-tarbiya jarayonining o‘quvchi va talabalarning tarbiyalanganlik holatiga ijobiy ta’sirni ta’minlash. beshinchi vazifasi – insoniyat hozirgacha erishgan ilmiy bilimlar va fan – texnikaning yutuqlari bilan yosh …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "didaktika – ta’lim nazariyasi, predmeti va vazifalari"

tayanch tushunchalar: didaktika, ta’lim nazariyasi, didaktikaning obyekti, predmeti, maqsadi va vazifalari, pedagogik jarayon, didaktik kategoriyalar, tizim, g‘oyalar, bilim, ko‘nikma va malaka.reja: 1. didaktika – ta’lim nazariyasi, predmeti va vazifalari 2. didaktikaning asosiy kategoriyalari 3. pedagogik jarayon tizimining xususiyatlari 4. sharq va g‘arb mutafakkirlarining didaktik g‘oyalari 5. ta’lim qonuniyatlari va tamoyillari a- mavzuning qisqacha bayoni: didaktika (ta’lim nazariyasi, yunoncha “didaktikos” – “o‘rgatuvchi”, “didasko” – “o‘rganuvchi”) – ta’limning nazariy jihatlari, ta’lim jarayonining mohiyati, tamoyillari, qonuniyatlari, o‘quvchi – o‘qituvchi faoliyati, ta’limning maqsadi, mazmuni, shakllari, metodlari, vositalari, natijasi, ta’lim jarayonini takomillashtirish yo‘ll...

This file contains 32 pages in DOCX format (339.4 KB). To download "didaktika – ta’lim nazariyasi, predmeti va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: didaktika – ta’lim nazariyasi, … DOCX 32 pages Free download Telegram