халqаро савдо назариялари

PPTX 22 pages 265.9 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 265.9 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

презентация powerpoint 14-мавзу: халқаро савдо назариялари. ташқи савдо сиёсати жаҳон савдоси - ташқи иқтисодий алоқаларнинг асосий шакли. унинг кенгайиши ва чуқурлашуви натижасида капитални четга чиқариш имкониятлари юзага келди ва унга боғлиқ равишда халқаро молия-валюта, кредит муносабатлари ривожланди. шу сабабли ҳам халқаро савдо ривожланишининг зарурлигини белгиловчи омиллар табиий ва хом ашё ресурсларининг мамлакатлар ўртасида нотекис тақсимланган. энг катта ҳудудга эга бўлган ёки ривожланган давлатлар ҳам барча ресурслар билан ўзини тўлиқ таъминлай олмайди ҳамма мамлакатлар ҳам барча турдаги маҳсулотни бир хил самарадорлик билан ишлаб чиқара олмайди. бир товар японияда арзон ишлаб чиқарилса, иккинчи товар ўзбекистонда арзон ишлаб чиқарилиши мумкин. ресурслардан самарали фойдаланиш мақсадида мамлакатлар ихтисослашади-лар ва ўзаро савдо-сотиқни йўлга қўядилар. улар ўзларида ортиқча бўлган ресурсларни экспорт қилишга ва мамлакатда тақчил бўлган ресурсларни импорт қилишга мажбурлар маҳсулотларни айирбошлаш: ёқилғи-хом ашё маҳсулотлари, қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари, саноат маҳсулотлари; хизматларни айирбошлаш: муҳандислик-маслаҳат хизматлари, транспорт хизматлари, сайёҳлик ва бошқа хизматлари; халқаро савдонинг шакллари янги илмий-техник маълумотларни айирбошлаш: …

2 / 22

қилади, мутлақ устунликка эга бўлмаган маҳсулотни эса импорт қилади мамлакатлар ишлаб чиқариш самарадорлигини таъминлашда ёки кўпроқ устунликка эга бўлган ёхуд камроқ заифликка эга бўлган маҳсулот ишлаб чиқариш ва сотишга ихтисослашсалар мақсадга мувофиқ бўлади. бундай вазиятларда икки мамлакат ўртасидаги савдо кўпроқ имкониятлар олиб келади. нисбий устунлик устунлик назариясига кўра: нисбий устунлик назариясининг шарҳи юқоридаги мисолдан кўриниб турибдики португалия барча турдаги маҳсулотларни ишлаб чиқаришда мутлақ устунликка эга. яъни бир дона мовут ишлаб чиқариш учун 90 меҳнат бирлиги, бир баррел вино ишлаб чиқариш учун эса 80 меҳнат бирлигини сарфлайди. аммо, д. рикардо португалияда мовут ишлаб чиқаришга нисбатан вино ишлаб чиқариш савдосини йўлга қўйиш кўпроқ фойда олиб келишини таъкидлайди. чунки, бир дона мовутга нисбатан бир баррель вино ишлаб чиқариш арзонга тушмоқда. бунда нисбий устунликдаги фарқ ҳар бир миллат учун халқаро савдода ютуққа олиб келади. яъни, португалия бир баррель винони (80 бирликда) 120 бирликда англияга сотса ва ўз навбатида, англиядан (100 бирликда) ушбу бирликда 1,2 …

3 / 22

ун эса ҳар бир баррель винога 5/6 дона мовут алмашганда савдо фойдали ҳисобланади. индекснинг ўсиши (масалан, 100 дан 105 гача) савдо шароитларининг яхшиланаётганлигини кўрсатади. яъни, ушбу миқдордаги импортга ҳисоб-китоб қилиш учун ундан кам миқдорда экспорт талаб этилади. савдо шароити индекси экспорт нархлар индекси савдо шароити = ---------------------------------------- 100 индекси импорт нархлар индекси савдо шароити, биринчидан, товарлар баҳоси ўзгариши ҳисобига, унга бўлган талабнинг ошиши ёки камайишига боғлиқ. айрим маҳсулот ишлаб чиқарувчилар (масалан, нефть ва нефть маҳсулотлари ишлаб чиқарувчилар) нархларда бўлаётган ўзгаришларга қарамай, катта ютуқларга эришадилар. иккинчидан, савдо шароити ишлаб чиқарувчилар ёки етказиб берувчиларнинг бозорга мослашишига (эгилувчанлигига) боғлиқ бўлади. учинчидан, савдо шароити ишлаб чиқариш шароитлари ёки маҳсулотлар истеъмолидаги ўзгаришларга қараб ўзгаради. хекшер – олиннинг неоклассик концепция-сида келтирилган уч вазият мамлакатлар ўзларида ортиқча бўлган ишлаб чиқариш омилини кўп талаб қиладиган маҳсулотларни экспорт қилишади ва аксинча, ўзларида тақчил бўлган ишлаб чиқариш омилларини кўп талаб қиладиган маҳсулотларни импорт қиладилар. халқаро савдо йўлидаги чеклашлар бекор қилинса …

4 / 22

ртёри бўлиб чиқди. 1948 йил америкалик иқтисодчилар п. самуэльсон ва в.столперлар хекшер-олин концепциясини такомиллаштиришди. уларнинг назарияси бўйича халқаро савдо – ишлаб чиқариш омиллари билан таъминланганлик даражасидан нотекислик, технологияларининг бир-бирига мослиги, рақобатнинг ривожланиши ва маҳсулотларнинг ҳаракатчанлиги каби шароитларда мамлакатлар ўртасидаги ишлаб чиқариш омиллари нархлари тенглашади. д. рикардо моделида ишлаб чиқилган ва э. хекшер, б. олин, п.самуэльсон ҳамда в.столперлар томонидан тўлдирилган савдо концепциясига нафақат мамлакатлар ўртасидаги ўзаро фойдали савдони йўлга қўйиш, балки мамлакатлар ривожланиши ўртасидаги фарқларни камайтириш воситаси сифатида ҳам қаралади. м. портерга кўра мамлакат тармоқлари ва фирмаларининг рақобат устунлигини белгиловчи омиллар қўшимча омиллар зарур сифатга эга ва етарлича миқдордаги ишлаб чиқариш омиллариниг мавжуд бўлиши мамлакат ичида мазкур тармоқ маҳсулотига бўлган талабнинг хусусиятлари, унинг сифат ва миқдор характеристикалари асосий омиллар тасодифий ҳодисалар ташқи иқтисодий фаолият юритувчи корхоналарни қўллаб-қувватлаш бўйича ҳукумат фаолияти мамлакатда ушбу тармоққа йўлдош ва уни таъминлаб турувчи, жаҳон бозорида рақобатбардош бўлган тармоқларнинг мавжудлиги фирманинг стратегияси ва таркиби, шунингдек ички бозордаги …

5 / 22

илаётган ҳар қандай чора-тадбирлар қисқа муддатли самара беради. ўзоқ даврда эса, фақат эркин савдогина иқтисодий ресурсларни самарали жойлаштириш имконини беради. шунинг учун ҳам кўпгина мутахассис-иқтисодчилар мамлакат иқтисодиёти ва аҳолиси турмуш даражани яхшилаш учун эркин ташқи савдо сиёсати фойдалироқ, чунки, ташқи савдони чеклашга нисбатан уни эркинлаштириш иқтисодий ресурслардан самарали фойдаланишга кўпроқ имконият яратади, деб ҳисоблашади. ташқи савдо сиёсати тариф усули нотариф усули импорт божлари экспорт божлари экспортерлар ва ишлаб чиқарувчиларга субсидиялар бериш квоталаш лицензиялаш ташқи савдони тартибга солиш усуллари импорт божлари давлат бюджетини тўлдириш мақсадида ва ички бозорларга тушадиган чет эл товарлари оқимини тартибга солиш учун белгиланади. экспорт божлари мамлакат ичида талаб кўп бўлган маҳсулотлар тақчиллигининг олдини олиш мақсадида белгиланади. бож олинадиган маҳсулотлар, бож олинмайдиган маҳсулотлар, олиб келиш ва олиб кетиш тақиқланган маҳсулотлар, шунингдек, божхона божлари ставкаси, яъни, уларнинг тартибга солинган рўйхати божхона тарифлари деб аталади. халқаро савдони тартибга солишда энг кўп қўлланиладиган усул бўлиб тариф, яъни импортга солинадиган божхона божи …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "халqаро савдо назариялари"

презентация powerpoint 14-мавзу: халқаро савдо назариялари. ташқи савдо сиёсати жаҳон савдоси - ташқи иқтисодий алоқаларнинг асосий шакли. унинг кенгайиши ва чуқурлашуви натижасида капитални четга чиқариш имкониятлари юзага келди ва унга боғлиқ равишда халқаро молия-валюта, кредит муносабатлари ривожланди. шу сабабли ҳам халқаро савдо ривожланишининг зарурлигини белгиловчи омиллар табиий ва хом ашё ресурсларининг мамлакатлар ўртасида нотекис тақсимланган. энг катта ҳудудга эга бўлган ёки ривожланган давлатлар ҳам барча ресурслар билан ўзини тўлиқ таъминлай олмайди ҳамма мамлакатлар ҳам барча турдаги маҳсулотни бир хил самарадорлик билан ишлаб чиқара олмайди. бир товар японияда арзон ишлаб чиқарилса, иккинчи товар ўзбекистонда арзон ишлаб чиқарилиши мумкин. ресурслардан самарали фойдаланиш ...

This file contains 22 pages in PPTX format (265.9 KB). To download "халqаро савдо назариялари", click the Telegram button on the left.

Tags: халqаро савдо назариялари PPTX 22 pages Free download Telegram