o‘smirlar psixikasi

PPT 135 стр. 421,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 135
шахс иқтисодий ижтимоийлашувига таъсир этувчи ижтимоий-психологик омиллар 19.00.05 – ижтимоий психология, этнопсихология mavzu: o‘smirlar psixikasi. 11-ma’ruza reja: 1.o‘smirlar to’g‘risida umumiy tushuncha. 2. o‘smirlarning biologik o‘sishi. 3. akseleratsiya nazariyalari. 12-ma’ruza (42-slayd) reja: 4. o‘smirlik yoshida shaxsning shakllanishi. 5. o‘smirning aqliy kamoloti. 6. tarbiyasi qiyin o‘smirlar. 7. o‘smirlar tafakkurining o'sishi. o‘quv mashg‘ulotining maqsadi: o‘quv fani bo‘yicha umumiy tasavvurlarini shakllantirish va fanning strukturaviy tuzilishi bilan tanishtirish. hozirgi davr ontogenez psixologiyasining nazariy va amaliy yutuqlarini, afzalliklarini, metodlarini auditoriyaga yetkazib berish. tushunchalar va tayanch iboralar: psixologiya, psixika, psixik hodisalar, psixik jarayonlar, psixik holatlar, psixologik xususiyatlar, ontogenez, ontogenez psixologiyasi, ilmiy tadqiqot metodlari, kuzatish metodi, suhbat metodi, faoliyat mahsulini tahlil qilish metodi, test metodi, tajriba (eksperiment) metodi, biograflya (tarjimai hol) metodi, anketa metodi, sotsiometrik metod. 1.o‘smirlar to’g‘risida umumiy tushuncha. hozirgi davrda o‘smirlarni voyaga yetkazishning o‘ziga xos xususiyatlari, qonuniyatlari, imkoniyatlari, xatti-harakat motivlarining ifodalanishi va vujudga kelishining murakkab mexanizmlari mavjud. shuni alohida ta’kidlash kerakki, o‘smirlarni kamol toptirishda ularning xususiyatlarini …
2 / 135
nazarning shakllanmaganligi, hissiyotliligi, mardligi, tantiligi bilan farqlanadi. shuning uchun tashqi ta’sirlarga beriluvchan o‘smir o‘g‘il-qizlarga alohida e’tibor berish zarur. o‘smirlar muammosiga e’tiborni kuchaytirish zarurligining asosiy sabablari: 1) fan va texnika rivojlanishi natijasida madaniyat, san’at va adabiyot, ijtimoiy-iqtisodiy shart-sharoitlarning o‘zgarayotgani; 2) ommaviy axborot tizimining kengayishi tufayli o‘smirlar ongliligi darajasining ko‘tarilgani; 3) o‘g‘il va qizlarning dunyo voqealaridan, tabiat va jamiyat qonunlaridan, tarixdan yetarli darajada xabardorligi; 4) ularning jismoniy va aqliy kamoloti jadallashgani; 5)o‘smirlar bilan ishlashda g‘oyaviy-siyosiy, vatanparvarlik va baynalmilal tarbiyaga alohida yondashish zarurligi; 6) oshkoralik, ijtimoiy adolat, demokratiya muammolarining ijtimoiy hayotga chuqur kirib borayotgani; 7) o‘quvchilar uchun mustaqil bilim olish, ijodiy fikr yuritish, o‘zini o‘zi boshqarish, anglash, baholash va nazorat qilishga keng imkoniyat yaratilgani. o‘smirlik yoshida bolalikdan kattalik holatiga ko‘chish jarayoni sodir bo’ladi. o‘smirda psixik jarayonlar keskin o‘zgarishi bilan aqliy faoliyatida ham burilishlar seziladi. shuning uchun shaxslararo munosabatda o‘quvchi bilan o‘qituvchining muloqotida, kattalar bilan o'smirlarning muomalasida qat’iy o‘zgarishlar vujudga keladi. bu o‘zgarishlar jarayonida …
3 / 135
tahsil oluvchi unga qarshilik ko’rsata boshlaydi. odobli, dilkash o‘smir kutilmaganda qaysar, intizomsiz, qo‘pol, serzarda bo‘iib qoladi. kattalarning yo‘l-yo‘riqlariga, talablariga muloyimlik bilan javob qaytarib yurgan o‘smir ularga tanqidiy munosabatda bo’ladi. uning fikricha, kattalarning talablari, ko'rsatmalari mantiqan ixcham, dalillarga asoslangan, yetarli ob’ektiv va sub’ektiv omillarga ega bo‘lishi kerak. o‘smirda shaxsiy nuqtai nazarning vujudga kelishi sababli u kattalarning, o‘qituvchining qayg‘urishi, koyishiga qaramay, o‘zining fikrini o‘tqazishga harakat qiladi. uning o‘z qadr-qimmati haqidagi tasavvuri, narsa va hodisalarga munosabati oqilonalikdan uzoqlasha boshlaydi, u ayrim ma’lumotlarni tushuntirib berishni yoqtirmaydigan bo'lib qoladi. serzardalik kundalik xatti-harakatning ajralmas qismiga aylanadi. o‘smir xulqidagi bunday o‘zgarishlar tajribasiz o'qituvchi yoki ota-onani qattiq tashvishga soladi, asabiylashtiradi va ularning o‘quvchiga munosabatini o‘zgartiradi. natijada kelishmovchiliklar, anglashilmovchiliklar, nizolar kelib chiqadi. ayrim pedagoglar o‘smirlik davri inqirozi to‘g‘risida kuyinib gapiradilar, ba’zi illatlarni tanqid qiladilar va ularning ijtimoiy-psixologik ildizini topishga intiladilar. aslida esa o‘smir!arga yondashishda metodologik kamchilikka yo‘l qo‘yadilar. mazkur illatlarning oldini olish chora va tadbirlari tizimini ishlab chiqa olmaydilar. …
4 / 135
aqliy hamda axloqiy imkoniyatlar bilan barqarorlashgan stereotipga aylangan tashqi olamni aks ettirishning shakllari o‘rtasida sodir bo‘ladi. vujudga kelgan ziddiyatlar va qarama-qarshiliklarni, psixologik kamolotni ta’minlash, faoliyat turlarini murakkablashtirish orqali o‘smir shaxsida yangi psixologik fazilatlarni tarkib toptirish bilan asta-sekin yo‘qotish mumkin. bu davr insonning kamoloti yuqoriroq bosqichiga ko‘tarilishi bilan yakunlanadi. kamol topish o’smirdan umumlashtirish, hukm va xulosa chiqarish, mavhumlashtirish, ob’ektlar o‘rtasidagi ichki munosabatlarni o‘rnatish, muhim qonun, qonuniyat, xossa, xususiyat, mexanizm va tushunchalarni anglash, ixtiyoriy diqqat, barqaror qiziqish, ongli motiv va mantiqiy eslab qolishni talab qiladi. bularning barchasi fanlarga doir bilimlar tizimini vujudga keltiradi, amaliy ko‘nikmalarni shakllantiradi, o‘zini o‘zi nazorat qilish, baholash, anglash singapi xususiyatlarni tarkib toptiradi. maktab va bilim yurtida oilada mustaqil faoliyatga keng imkoniyatlar bo‘lsa, o‘quvchi muayyan vazifa va topshiriqlarni, bajara boshlaydi. natijada o‘smirning ijtimoiy mavqei ortib, faoliyati takomillashib, psixikasi har tomonlama rivojlanib boradi. hozirgi o’smirlar o’tmishdoshlariga nisbatan jismoniy, aqliy va siyosiy jihatdan birmuncha ustunlikka ega. ularda jinsiy yetilish, ijtimoiylashuv jarayoni, …
5 / 135
gini ta’kidlab, o‘smirda imkoniyat bilan talabchanlik o‘rtasidagi kelishmovchilik, o‘zini ko‘rsatishga moyillik va o‘z ichki dunyosiga qiziqishning namoyon bo‘lishi bilan tavsiflanishini asoslab berdilar. ayrim psixologlar biogenetik o‘sishning biologik omillariga, ya’ni jinsiy yetilishga alohida ahamiyat beradilar. ularning fikricha, o‘smirning psixik jihatdan inqirozga yetaklovchi, hayajonga soluvchi sub’ektiv ichki kechinmalari o‘g‘il va qizlarni tanholik psixologiyasiga tortar emish. o‘smir uchun xarakterli norozilik, qo‘pollik, qaysarlik, shafqatsizlik, tajanglik, ginaxonlik, tajovuzkorlik kabi illatlar jinsiy yetilishning mahsuli yangi tuyg‘ular, mayllar, kechinmalar o‘smir xatti-harakatida hukmron bo‘lib, uning xulq-atvorini boshqaradi deb tushuntirilmoqda. o‘smirlikning psixologik qiyofasi, holati, imkoniyati yagona sof biologik omilga bog‘iiq emasligi hammaga ayondir. amerikalik psixolog r.kulen o‘smirlik davri haqidagi biogenegik nazariyani qattiq tanqid qilib, o‘smirlik davri ijtimoiy-axloqiy kategoriyadir, degan g‘oyani ilgari suradi. ammo noto‘g‘ri nuqtai nazardan o‘smirlikni biologik va psixologik kategoriyadan tashqari deb hisoblaydi. r.kulenning fikricha, o‘smirlik davrida uchta asosiy ijtimoiy-axloqiy tamoyil mavjud bo’lib, ular emansipatsiya (kattalar ta’siridan qutulish) va mustaqillikka erishish, hayot yo’li va kasb-hunar tanlashga jiddiy munosabatda …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 135 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘smirlar psixikasi"

шахс иқтисодий ижтимоийлашувига таъсир этувчи ижтимоий-психологик омиллар 19.00.05 – ижтимоий психология, этнопсихология mavzu: o‘smirlar psixikasi. 11-ma’ruza reja: 1.o‘smirlar to’g‘risida umumiy tushuncha. 2. o‘smirlarning biologik o‘sishi. 3. akseleratsiya nazariyalari. 12-ma’ruza (42-slayd) reja: 4. o‘smirlik yoshida shaxsning shakllanishi. 5. o‘smirning aqliy kamoloti. 6. tarbiyasi qiyin o‘smirlar. 7. o‘smirlar tafakkurining o'sishi. o‘quv mashg‘ulotining maqsadi: o‘quv fani bo‘yicha umumiy tasavvurlarini shakllantirish va fanning strukturaviy tuzilishi bilan tanishtirish. hozirgi davr ontogenez psixologiyasining nazariy va amaliy yutuqlarini, afzalliklarini, metodlarini auditoriyaga yetkazib berish. tushunchalar va tayanch iboralar: psixologiya, psixika, psixik hodisalar, psixik jara...

Этот файл содержит 135 стр. в формате PPT (421,5 КБ). Чтобы скачать "o‘smirlar psixikasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘smirlar psixikasi PPT 135 стр. Бесплатная загрузка Telegram