imkoniyati

PPTX 12 стр. 670,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 12
презентация powerpoint “avesto”da tugʻilgan va tugʻilmagan bolalar huquqlari qat’iy muhofaza qilinganligiga guvoh boʻlamiz. voyaga yetmagan bolalarni ota-onalardan judo qilish, vasiysiz qoldirish ogʻir jinoyat hisoblanadi. bolalarni yoshligidan fanlarga oʻqitish, harbiy ishlarga va kasb-hunarga oʻrgatish tavsiya etilgan. oʻrta osiyo xalqlari ilgʻor mutafakkirlarining siyosiy-falsafiy qarashlarida odil hukmdor gʻoyasi markaziy oʻrinni egallaydi. ular davlat tepasida turgan hukmdor adolatli, xulq atvori pok, fuqarolarga rahm-shafqatli, gʻamxoʻr boʻlsa, davlat qudratli, jamiyat faravon boʻladi, deb tushunadilar. shundan kelib chiqqan holda ular insonni ma’naviy kamolotga erishishga chaqiradilar va shu orqali adolatsizlik, xulqiy buzuqliklarni bartaraf qilish mumkin, deb hisoblaydilar sharq mutafakkirlari tomonidan xi–xii asrlardayoq milliy pedagogikaning ilmiy didaktik asoslari yaratildi, shaxsning biologik va ijtimoiy mavjudot ekanligining mohiyati tadqiq etildi hamda asoslab berildi. bunga ayniqsa oʻrta asrning buyuk mutafakkirlari abu rayon beruniy, abu nasr farobiy, abu ali ibn sino, alisher navoiyning ilmiy ijodiy faoliyatlarining ijodiy ta’siri tufayli erishildi. sharqning buyuk mutafakkir bobokalonlari ilm rivojining hech bir tomonini chetlab oʻtmaganlar. jumladan ularning …
2 / 12
ab vosita va imkoniyatlarga ega. bular: sezgi, xotira, tasavvur va ayniqsa matiqiy fikrlash, aql bilan nutq boʻlib, mazkur vositalar yordamida u ilmni yaratadi. abu ali ibn sino (980-1037) ibn sino platon, aristotel, farobiyning ideal davlat haqidagi gʻoyalarini rivojlantirib, oʻz asarlarida uning ideal xususiyatlarini koʻrsatdi: mehnat organizm chiniqishining zarur shartidir, bu – inson qobiliyati, iste’dodi namoyon boʻlishining muhim yoʻlidir. uning uchun ideal davlatda hamma oʻz foydasini hisobga olib mehnat qilishi shart; bu davlatda barcha moddiy boyliklar bab-baravar taqsimlanishi kerak, misli koʻrilmagan katta boylik ham, qashshoq ham boʻlmasin; qachonki hamma odamlar halol mehnat va savdo bilan shugʻullanar ekanlar urush qilish hech kimga kerak boʻlmaydi; urushlar yoʻqoladi, davlatlar oʻrtasidagi ixtiloflar esa tinch yoʻl bilan hal etiladi; ideal davlatdagi odamlar jamiyatdagi tartiblar va tarbiya vositasida oʻzlarining axloqiy tabiatlarini oʻzgartirib va uzoq umr koʻradilar: hozir muhtojlik va boylik boʻlganligi uchun gʻazabnok odamlar bir-birlariga qarshi harakat qilmoqdalar. ideal davlatda esa odamlar hamma narsa bilan ta’minlanadilar, shuning …
3 / 12
dikda qand moddasi boʻlishini 1775 yilda ingliz olimi dobson aniqlagan. tabobat tarixida birinchi boʻlib ibn sino vabo bilan oʻlatni farqlagan, yuqumli kasalliklar bilan ogʻrigan bemorlarni boshqalardan ajratgan holda saqlash kerakligini ta’kidlagan, meningit, oshqozon yarasi, sariq kasalligi, plevrit moxov, zaxm, qizamiq, suvchechak, kuydirgi kabi kasalliklarning belgilari va kechihs jarayonini toʻgʻri tasvirlab bergan. quturish kasalligining koʻrinishlari, uning yuqumli xarakteri, bemorning bu kasallikdagi holatlarini juda toʻgʻri aniqlagan. 1804 yilda yevropalik olim tsinke quturgan hayvonlarning soʻlagi yuqumliligini tasdiqlagan. psixik va asab kasalliklarini tavsiflash va davolashhga ham olim koʻp yangiliklarni kiritgan. bu kasalliklarni davolashhda u atrof muhitning, iqlimning, parhez va jismoniy mashqlarning ta’siriga hamda bemor kayfiyatini yaxshilashga qaratilgan tadbirlarga katta ahamiyat beradi.bemorlarni davolashhda olim 3 narsaga — tartib (parhez), dorilar bilan davolashh va turli tibbiy tadbirlarni qoʻllash (qon olish, banka qoʻyish, zuluk solish, uqna va.hk.)ga ahamiyat berish kerakligini aytadi. kasallikni davolashhda ovqatlanish, ya’ni parhezni muhim omillardan deb hisoblaydi va har bir kasallik uchun oʻz ovqatlanish …
4 / 12
ilgan yogʻoch moslama yordamida tuzatgan. bu usulni 15-asrda fransuz tabibi kalo qayta kashf etgan. suyaklarni gipslash usuli ham ibn sino tomonidan keng qoʻllangan, lekin u ham keyinchalik unutilib, yevropalik tabiblar tomonidan 1852 yilda amaliyotga yangi ixtiro sifatida qaytarilgan. hozir koʻz jarrohligida qoʻllanayotgan usullarning qariyb barchasi ibn sinoga ma’lum boʻlgan. ibn sino birinchi boʻlib psixik funktsiyalar miyadagi ma’lum markazlar faoliyatiga bogʻliq degan fikrni ilgari surdi va uni isbotlashga urindi. ibn sino “tib qonunlari” asarining 3–kitobida tafakkurga yetkaziladigan zararli ta’sirlar, uning natijasida kelib chiqadigan kasalliklar xususida keng toʻxtalib oʻtadi. u tafakkurning zararlanishiga miya shishlari sabab boʻladi, deb hisoblaydi. allomaning bu ta’limotlari hozirgi kunda bolalarning imkoniyati cheklanganlik sabablari, uning oldini olish va davolashh, korrektsiyalash yoʻllari, yechimlarini topishda katta ahamiyat kasb etmoqda. uning inson temperamentining psixologik asoslari haqidagi mulohazalari qiziqarli boʻlib, u insonning ruhiy holati, koʻp kasalliklarning keltirib chiqaruvchi sabablarini uning temperamenti bilan bogʻlaydi. olim insonning ruhiy faoliyatini uning moddiy ildizlari va buzilishhining sabablarini …
5 / 12
orrektsiya pedagogikasi­ning nazariy jihatdan shakllanishida katta ahamiyatga ega boʻldi. ular aqliy jihatdan qoloq bolalar ruhiy rivojlanishi qonuniyatlarini notoʻgʻri tushunishga qarshi chiqib, «rivojlanishning toʻxtash nazariyasi», «chegara» degeneratsiya nazariyasi», «ma’naviy de­fektli» kabi gʻayri ilmiy va reaktsion nazariyalarni fos etuvchi dalillar keltirdilar. olimlar me’yordagi (sogʻlom) va anomal (nosogʻlom) bolalar rivojlanishining qiyo­siy tahlili bilan shugʻullanuvchi zamonaviy ilmiy tadqiqotlar asosida biron-bir organ yoki butun organizmning sogʻlom yoki nosogʻlom rivojlanishiga qaramasdan ular, bir xilda faoliyat koʻrsatadi, hayotiy faoliyatga oid qonunlar asosan oʻzgarmaydi, normal va anomal rivojlanayotgan bolalarning rivojlanishini umumiy qonuniyatlar boshqaradi, degan umumiy qoidalarni aniqladilar. qiyosiy psixologiyaning vazifasi bolaning me’yordagi va anomal rivojlanishining ta’iflariga muvofiq holda bola rivojlanishi haqidagi sohani qamrab olgan umumiy qonunlarni topishdan iborat. bola rivojlanishi haqidagi qiyosiy tadqiqotning asosini sogʻlom va patologik ho­latlarda ham rivojlanish bir xil, umumiy qonunlar asosida kechishini e’tirof etish tashkil etadi. biroq, bu ayniyatlar har bir muayyan holatda oʻzining har xil ifodasini to­padi. sogʻlom rivojlanish holatlarida ushbu qonuniyatlar bir …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "imkoniyati"

презентация powerpoint “avesto”da tugʻilgan va tugʻilmagan bolalar huquqlari qat’iy muhofaza qilinganligiga guvoh boʻlamiz. voyaga yetmagan bolalarni ota-onalardan judo qilish, vasiysiz qoldirish ogʻir jinoyat hisoblanadi. bolalarni yoshligidan fanlarga oʻqitish, harbiy ishlarga va kasb-hunarga oʻrgatish tavsiya etilgan. oʻrta osiyo xalqlari ilgʻor mutafakkirlarining siyosiy-falsafiy qarashlarida odil hukmdor gʻoyasi markaziy oʻrinni egallaydi. ular davlat tepasida turgan hukmdor adolatli, xulq atvori pok, fuqarolarga rahm-shafqatli, gʻamxoʻr boʻlsa, davlat qudratli, jamiyat faravon boʻladi, deb tushunadilar. shundan kelib chiqqan holda ular insonni ma’naviy kamolotga erishishga chaqiradilar va shu orqali adolatsizlik, xulqiy buzuqliklarni bartaraf qilish mumkin, deb hisoblaydilar sharq mu...

Этот файл содержит 12 стр. в формате PPTX (670,2 КБ). Чтобы скачать "imkoniyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: imkoniyati PPTX 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram