temir yo‘llar haqida umumiy tushunchalar

PPTX 35 стр. 696,7 КБ Бесплатная загрузка

35 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 696,7 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 35

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 35

слайд 1 temir yo‘llar haqida umumiy tushunchalar transportning xalq xo‘jaligida tutgan o‘rni beqiyos . temir yo‘l muhandislari institutini bitiruvchi mutaxassislar temir yo‘l transporti haqida yetarlicha nazariy bilim va amaliyot ko‘nikmalariga ega bo‘lishlari, transport turlari, ularning xususiyatlari va tasnifi, uzviy bog‘liqligi va o‘zaro hamkorlikda ishlashi haqida aniq tushinchaga ega bo‘lishlari kerak. shu nuqtai nazardan ushbu fanni o‘qitishdan maqsad talabalarda chet el tajribalaridan foydalangan holda transport haqida bir butun tasavvur hosil qilish, temir yo’l trasnportining texnik imkoniyatlari va ularni ishlatish, inshootlar va harakat tizimi, tashish jarayonini tashkil qilish haqida bilimga ega bo‘lishlarini ta’minlashdan iborat. talabalarga yagona transport tizimi haqida va unda temir yo‘l transportining o‘rni, mavqei haqida, temir yo‘l transportining aniq ishlaydigan, tashkiliy imkoniyatlari, katta transport sohasi ekanligi haqida ma’lumot berish ushbu fanning maqsadlaridan biridir. fanni o‘qitishda transportning mustaqil respublikamizning o‘zi belgilagan yo‘ldan rivojlanishida tutgan o‘rni, bozor iqtisodiyotiga o‘tish davrida ishlash xususiyatlariga va kelajak taraqqiyot yo‘nalishlariga e’tibor qaratiladi. talabalarni o‘qitishda temir yo‘l …

2 / 35

n asosiy turlardan biri temir yo‘l transportidir. temir yo‘llar mamlakatning barcha viloyat va nohiyalarini birlashtiradi, aholining tashish ehtiyojlarini, sanoat va qishloq xo‘jalik mahsulotlarining aylanishini ta’minlaydi va shuning uchun ham xalq xo‘jaligida katta ahamiyat kashf etadi. 1.1-rasm. yuklarni tashish jarayonlarining ketma-ketligi temir yo‘l transportining yangi nohiyalarni va ulardagi tabiiy boyliklarni o‘zlashtirishdagi ahamiyati katta, odamlarning moddiy va ma’naviy ehtiyojlarini qondiradi, o‘zga mamlakatlar bilan aloqalarni rivojlantirishga xizmat qiladi. temir yo‘llarning mamlakat hududlarini himoya qilishda ham ahamiyati beqiyosidir. barcha transport turlari o‘zaro hamkorlikda ishlab, tashish jarayonida bir-birini to‘ldiradi. transport mahsuloti bir qator ko‘rsatkichlar bilan belgilanadi. tashish ishlarining asosiy ko‘rsatkichlari quyidagilardan iborat: p – tashish (jo‘natish) hajmi, odatda, yil bo‘yicha tonna miqdorida o‘lchanadi. ushbu ko‘rsatkich ishlab chiqarish hajmini tashish hajmi bilan bog‘lash imkonini beradi; pl – yuk aylanmasi (oboroti) tonna-kilometrda (tkm) belgilanib, tashilgan yuk miqdorini tashish masofasiga (l) ko‘paytirib topiladi. yuk aylanmasi tashish jarayonining barcha bosqichlarida ham asosiy ko‘rsatkich bo‘lib, uning yordamida harakat vositalariga, ta’mirlash …

3 / 35

g asosiy iqtisodiy ko‘rsatkichlari mehnat unumdorligi, tashish tannarxi va daromad kabilardan iborat bo‘ladi. transport turlari va ularning xususiyatlari. yo‘lovchi va yuklarni tashish yagona maqsad yo‘lida birlashib, o‘zaro hamkorlikda faoliyat ko‘rsatadigan turli xil transport turlari bilan amalga oshiriladi. o‘zbekistonda chuqur va keng ko‘lamli iqtisodiy islohotlar amalga oshirilayotgan xozirgi davrda transport sohalari alohida ahamiyat kasb etib kelmoqda. 1.2-rasm. transport vositalari tizimi transport, ayniqsa, temir yo‘l transportining har qanday jamiyat hayotidagi o‘rni juda katta bo‘lib, uning davlat chegaralarini, ichki va tashqi bozorini shakllantirishda asosiy omillardan biri bo‘lib qoladi. transport xalq xo‘jaligining barcha tarmoqlarini, ishlab chiqarish va iqtisodiy masxablarini birlashtiradi. transportning asosiy vazifasi aholining va xalq xo‘jaligi sub’ektlarining tashishga bo‘lgan barcha ehtiyojlarini to‘liq qondirish, tashishni o‘z vaqtida va sifatli bajarish, transport tizimining samarali va muntazam ishlashini ta’minlashdir ishlab chiqarish jarayonidagi o‘rniga qarab transport ikki xil bo‘lishi mumkin: ishlab chiqarish ichidagi transport (sanoat transporti), asosan ishlab chiqarish sohalarining ichki texnologik tashishlari uchun xizmat qiladi (korxona …

4 / 35

t turlari orasida taqsimlanishi juda ko‘p omillarga, ushbu transport turining nohiya va hududlarda mavjudligi va ularning texnikiqtisodiy samaradorligiga bog‘liq bo‘ladi. bunda tashish tannarxi, kapital mablag‘larga ehtiyoj, tashish sifati, tezligi, muntazamligi, qulayligi, yuklar holatining saqlanishi, tashish qobiliyati, mehnat unumdorligi, metall va yoqilg‘i sarfi kabilarning ahamiyati katta. temir yo‘l transporti. ushbu transport turi ommaviy tashishlar uchun qulay, iqlimiy sharoitlar va yil fasllaridan qat’i nazar kechayu-kunduz birday ishlaydi. temir yo‘llarning tabiiy boyliklarni o‘zlashtirishdagi o‘rni katta. yuk aylanishi bo‘yicha temir yo‘l transportiga mamlakatdagi barcha yuk aylanmasining 55% dan ortiqrog‘i to‘g‘ri keladi. respublikamizning tashqi iqtisodiy aloqalaridagi o‘rni katta bo‘lib, eksport-import yuklarni tashishning 70% dan ortiqrog‘i temir yo‘llar orqali bajariladi. temir yo‘llar neft va neft mahsulotlarini, ko‘mir, qora va rangli metallar, kimyoviy va mineral o‘g‘itlar, paxta tolasi, don va boshqa qishloq xo‘jalik mahsulotlari, sanoat qurilishi va boshqa ommaviy yuklarni tashishda muhim o‘rin egallaydi. temir yo‘llarda tashish tannarxi arzon bo‘lib, avtomobil transportiga nisbatan 3-5 barobar, havo transportiga …

5 / 35

sobidagi hajmi bo‘yicha transport turlari orasida avtomobil transporti birinchi o‘rinni egallaydi. avtomobil transportining bir qator o‘ziga xos xususiyatlari ulardan foydalanish qulayligi va samaradorligini belgilaydi. avtomobillar o‘ta harakatchan bo‘lib, zarur hollarda kerakli joylarda etarlicha transport vositalarini jamlash imkonini beradi. avtomobil transporti yuklarni ishlab chiqarilgan joyidan olib to‘g‘ridanto‘g‘ri iste’molchi omborxonasigacha yetkazishi mumkin. avtomobillarda yuklarni qisqa masofalarga tashish tezligi temir yo‘l va suv yo‘llari orqali tashishga nisbatan ancha yuqori bo‘ladi. 1.3-rasm. avtomobil transporti yo‘lovchi va yuklar oqimi kam bo‘lganda, avtomobil transportida kapital xarajatlar temir yo‘llarga nisbatan kam talab etiladi. avtomobillarning boshqa transport turlariga qaraganda, doimiy yo‘l tarmoqlariga bog‘liqligi kam, avtomobil yo‘llari nisbatan to‘g‘ri va qisqa masofali bo‘ladi. qisqa masofalarga tashishdagi avtomobil transportining afzalligi masofa uzoqlashgani sari tashish tannarxining qimmatlashishi hisobiga kamaya boradi. avtomobillarning atrof-muhit ekologik holatiga salbiy ta’siri sezilarli, ko‘p miqdorda neft mahsulotlari va tabiiy kauchuk sarflanadi. atomobil transportida xodimlar soni ko‘p bo‘lib, ularning asosiy qismini haydovchilar tashkil etadi. suv transporti. suv transporti …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 35 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "temir yo‘llar haqida umumiy tushunchalar"

слайд 1 temir yo‘llar haqida umumiy tushunchalar transportning xalq xo‘jaligida tutgan o‘rni beqiyos . temir yo‘l muhandislari institutini bitiruvchi mutaxassislar temir yo‘l transporti haqida yetarlicha nazariy bilim va amaliyot ko‘nikmalariga ega bo‘lishlari, transport turlari, ularning xususiyatlari va tasnifi, uzviy bog‘liqligi va o‘zaro hamkorlikda ishlashi haqida aniq tushinchaga ega bo‘lishlari kerak. shu nuqtai nazardan ushbu fanni o‘qitishdan maqsad talabalarda chet el tajribalaridan foydalangan holda transport haqida bir butun tasavvur hosil qilish, temir yo’l trasnportining texnik imkoniyatlari va ularni ishlatish, inshootlar va harakat tizimi, tashish jarayonini tashkil qilish haqida bilimga ega bo‘lishlarini ta’minlashdan iborat. talabalarga yagona transport tizimi haqida va u...

Этот файл содержит 35 стр. в формате PPTX (696,7 КБ). Чтобы скачать "temir yo‘llar haqida umumiy tushunchalar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: temir yo‘llar haqida umumiy tus… PPTX 35 стр. Бесплатная загрузка Telegram