abdurauf fitrat abulfayzxon 11 - sinf

PPT 5.9 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1643310360.ppt abdurauf fitrat «abulfayzxon» fojiasi haqida 11-sinf adabiyot darsligi asosida 19-mavzu: abdurauf fitrat ijodining ma’lum bir qismini dramatik asarlar tashkil etadi. ular orasida 1924-yilda chop etilgan «abulfayzxon» fojiasi alohida o‘rin tutadi. abdurauf fitratning «abulfayzxon» fojiasi birmuncha keskin voqealarni tasvir doirasiga olgan asarlar sirasiga kiradi. asarni mudhish bir ta’kid, ya’ni asarda ulfat obrazi tilidan aytilgan «podshohlik – qon bilan sug‘orilaturg‘on bir og‘ochdir» asosiga qurilgan desak ham bo‘ladi. chunki toj-u taxt orzusi ko‘zlarni ko‘r, qalblarni nochor qilishi mumkin. bunga asardagi bir qancha voqealar ham dalil bo‘la oladi. xususan, tarixiy dalillarga ko‘ra, abulfayzxon taxtga o‘tirish uchun akasining bahridan o‘tgan edi. xon yon-atrofidagi ikkiyuzlamachi xoinlar dastidan, qolaversa, o‘zining nihoyatda kaltabinligi tufayli mag‘lubiyatga uchraydi. asarning bosh g‘oyasi ham zulm asosiga qurilgan tuzumning oxir-oqibat inqirozga yuz tutishini ta’kidlashga yo‘naltirilgan. ma’lumki, drama mir vafo va qozi nizomning shaxmat o‘yinlari bilan boshlanadi. yozuvchi bu o‘yinni bejiz tanlamagan, shaxmat o‘yini zamirida qaysidir ma’noda fojiada qatnashadigan obrazlarning o‘zaro ziddiyati, qaysi …

ncha til biriktirishi, oxir-oqibat eron shohining buxoroni egallab olishi – bul arning barchasi millatparvarlik, vatanparvarlik nuqtayi nazaridan oqlab ham, yoqlab ham bo‘ladigan hodisalar emas. hakimbiy obrazida abulfayzxon bilan birlashmagan, o‘z yurtini dushmanga emin-erkin topshirgan bir kimsa namoyon bo‘ladi. hakimbiyni ulfat orqali abulfayzxon o‘z huzuriga chaqiradi. hakimbiy borishdan bosh tortadi va «jo‘yborga borib xo‘ja kalonning uylariga qo‘nsinlar, elning kattalarini chaqirsinlar», deb muzokara uchun joy tanlaydi. buning sababini ham hakimbiy nutqidan bilib olish mumkin: «xonning buyrug‘i arkdan mirarabgacha yurmaydir». bu gap abulfayzxonning ijtimoiy-siyosiy mavqeyi naqadar zaifligini anglatadi. uchinchi parda nodirshoh va o‘g‘li rizoqulixon suhbati bilan boshlanadi. nodirshoh: «har o‘lkani urushib olmoq siyosat emas. urush choralarning eng so‘nggisi. bir o‘lkani olmoq uchun eng yaxshi chora – shul o‘lkan ing o‘zida do‘stlar topmoq, shularni ishlatmakdir», deya hakimbiy va uning o‘g‘li rahimbiyga ishora qiladi. chunki hakimbiy nodirshohdan o‘g‘lini taxtga o‘tqizish va’dasini olib ulgurgan edi. fojianing keyingi sahifalarida xonning afsus-nadomatlari, yig‘lash-siqtashlari – umuman, nochor ahvoli beriladi. …

r ichib» yotgan abulfayzxon siyosatini ham, ish boshiga kelgan rahimbiyni ham qo‘llab-quvvatlamaydi. fitrat o‘z orzu-istaklarini uning tilidan bergandek taassurot qoldiradi. ko‘zi ojiz bo‘lib qolgan ibrohimbiy rahimbiy o‘n besh yoshli abdulmo‘minni xon qilib ko‘targanida esa «men bo‘lg‘onda, abulfayzxonni tushirgach, qurultoy chaqirar edim. yangi xon bilan uning otalig‘ini el boshliqlarining kengashlari bilan belgilar edim», deydi. qolaversa, rahimbiyga qarata shunday bir gapni aytishdan toymaydi: «jiyanim, men abulfayzxon bilan urushdim, chunki haqsizlik qilg‘an edi. siz bu kun undan ortiq haqsizlik qila turibsiz. ko‘zim bo‘lsa edi, ertadan boshlab, siz bilan ham urushar edim. nima qilaykim, ko‘zim yo‘q. hay, siz-ku buxoro taxtini olarsiz. abdulmo‘minni o‘ldirarsiz. balkim, meni ham o‘ldirarsiz. biroq shuni bilib qo‘yingizkim, bu taxt sizning bolalaringizg‘a yuqmag‘usidir». adolatning qaror topishini har qanday inson xohlaydi. toj-u taxt bevafo va o‘tkinchi. fitrat ibrohimbiy tilidan shu haqiqatni bayon qiladi. darhaqiqat, oxirgi sahnada rahimbiy oldida ramziy obraz – xayol paydo bo‘ladi. fitrat o‘zi anglab yetgan va anglatmoqchi bo‘lgan haqiqat …

fitrat «abulfayzxon» fojiasida ma’lum bir tarixiy davr fojialarini badiiy talqin qilish bilan birga o‘zi yashab turgan ziddiyatlarga to‘la muhit – zulm, zo‘ravonlik va bosqinchilikka asoslangan tuzumning mohiyatini ham qaysidir ma’noda ochib berishga muvaffaq bo‘ldi.

abdurauf fitrat abulfayzxon 11 - sinf - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "abdurauf fitrat abulfayzxon 11 - sinf"

1643310360.ppt abdurauf fitrat «abulfayzxon» fojiasi haqida 11-sinf adabiyot darsligi asosida 19-mavzu: abdurauf fitrat ijodining ma’lum bir qismini dramatik asarlar tashkil etadi. ular orasida 1924-yilda chop etilgan «abulfayzxon» fojiasi alohida o‘rin tutadi. abdurauf fitratning «abulfayzxon» fojiasi birmuncha keskin voqealarni tasvir doirasiga olgan asarlar sirasiga kiradi. asarni mudhish bir ta’kid, ya’ni asarda ulfat obrazi tilidan aytilgan «podshohlik – qon bilan sug‘orilaturg‘on bir og‘ochdir» asosiga qurilgan desak ham bo‘ladi. chunki toj-u taxt orzusi ko‘zlarni ko‘r, qalblarni nochor qilishi mumkin. bunga asardagi bir qancha voqealar ham dalil bo‘la oladi. xususan, tarixiy dalillarga ko‘ra, abulfayzxon taxtga o‘tirish uchun akasining bahridan o‘tgan edi. xon yon-atrofidagi ikkiyuz...

PPT format, 5.9 MB. To download "abdurauf fitrat abulfayzxon 11 - sinf", click the Telegram button on the left.

Tags: abdurauf fitrat abulfayzxon 11 … PPT Free download Telegram