muhandislik grafikasi

PPTX 19 pages 1.0 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

слайд 1 “muhandislik grafikasi“ faniga kirish. fanning vazifalari proyeksialash usullari . kirish. . prоyeksiyalash usullari. . markaziy prоyeksiyalash. . parallel prоyeksiyalash. . to‘g‘ri burchakli (оrtоgоnal) prоyeksiyalash. tayanch ibоralar va tushunchalar prоyeksiya, geоmetrik figura, markaziy prоyeksiya, parallel prоyeksiya, prоyeksiyalar tekisligi, prоyeksiya markazi, prоyeksiya yo‘nalishi, prоyeksiyalоvchi nur, оrtоgоnal. „muhandislik grafikasi“ fanining maqsad va vazifalari fanining maqsadi: fazoviy jismlarning planimetrik tasviri (chizmasi)ga o‘tish qonuniyatlarini tadqiq qilish va o‘rganish hisoblanadi. fazoviy jismni tekislik ustida tasvirlash, ya’ni u to‘g‘risida planimetrik tasavvur hosil qilish uchun geometrik modellashtirish jarayoni qonuniyatlarini o’rganish. fazoviy jism elementlarining o‘zaro munosabatlarini uning planimetrik tasviridan fazoviy holatiga qayta ko‘chirib o‘tish qonuniyatlarini tadqiq qilish va o‘rganish. modeldan fazoga otish qonuniyatlarini o’rganish. fazoviy jismga taalluqli bo‘lgan geometrik masalalarni uning tekis tasviri ustida yechish usullarini tadqiq qilish va o‘rganish. fanining vazifalari: - talabani chizma geometriyaning kelib chiqishi, uning rivojlanish tarixi va amaliy ahamiyati bilan tanishtirish; - talabalarda konstruktiv–geometrik fikrlashni rivojlantirib, ularda loyihalash qobiliyatini shakllantirish; - talabalarda …

2 / 19

miy geometriyaning bir shoxobchasi bo‘lib: u narsalarni tasvirlash usullari yordamida ularning shakllari, o‘lchamlari va o‘zaro joylashishlariga tegishli pozitsion va metrik masalalarni yechishni o‘rganadi. u stereometrik obektlarning planometrik tasvirlarini yaratish va ular ustida pozitsion, metrik va konstruktiv masalalar yechish yo’llarini o’rganadi. shakllarning bizga ma’lum bo‘lgan barcha geometrik xossalarini ularning chizmalaridan olingan ma’lumotlardan ham aniqlasa bo‘ladi. shuning uchun ham buyumlarning chizmalarini ularning geometrik xususiyatlarini o‘zida aks ettiruvchi tekis geometrik modellar deb atash mumkin. ma’lumki, geometrik shaklning xossalarini analitik va grafik usullarda tekshirish mumkin. figuralarning grafik modeliga asosan ularning analitik usulda berilishini va aksincha, figuralarning analitik ko‘rinishidan ularning chizmalarini yasash usullarini chizma geometriyada ham ko‘rish mumkin. tasvir yasash usullari muhim geometrik tushunchalardan biri – shakllarni tasvirlashdir. geometrik tasvirlash bu biror ɵ shaklning nuqtalari bilan ikkinchi ɵ1 shaklning nuqtalari orasida bir qiymatli moslik o‘rnatishdir. chizma geometriyada uch o‘lchamli r3 fazoning har bir nuqtasini ikki o‘lchamli r2 fazoning (tekislikning) har bir nuqtasiga aniq grafik qoidalar …

3 / 19

p va s sistemasida fazodagi biror a nuqta berilgan bo‘lsin (yuqoriagi rasm). bu nuqtaning proyeksiyasini yasash uchun a nuqtadan s yo‘nalishga parallel qilib nur o‘tkaziladi. bu nurning proyeksiyalar tekisligi p bilan kesishgan nuqtasi ap bo‘ladi. ap nuqtani fazodagi a nuqtaning s yo‘nalish bo‘yicha p dagi parallel proyeksiyasi deb yuritiladi. proyeksiyalar tekisligining ostida joylashgan fazodagi ixtiyoriy biror b nuqtaning s yo‘nalish bo‘yicha parallel proyeksiyasi bp bo‘ladi. bunda b va a nuqtalarning proyeksiyalovchi nurlari o‘zaro parallel bo‘lib, faqat ularning yo‘nalishlari qarama-qarshidir. aap,bbp to‘g‘ri chiziqlar proyeksiyalovchi nurlar deb yuritiladi. proyeksiyalar tekisligi p ga tegishli c nuqtaning proyeksiyasi shu nuqtaning o‘zida bo‘ladi. fazodagi ixtiyoriy d to‘g‘ri chiziqni proyeksiyalar tekisligi p ga s yo‘nalish bo‘yicha proyeksiyalash uchun shu to‘g‘ri chiziq ustidagi istalgan ikki d va e nuqtalar proyeksiyalari yasalsa kifoyadir. bunda d to‘g‘ri chiziq nuqtalari orqali o‘tuvchi parallel nurlar to‘plami proyeksiyalovchi tekislikni hosil qiladi. markaziy proyeksiyalash usulining xossalari: nuqtaning markaziy proyeksiyasi nuqta bo‘ladi. sa nurda …

4 / 19

uqta bo‘ladi. proyeksiyalovchi nurda yotuvchi barcha nuqtalarning proyeksiyalari bitta nuqtada bo‘ladi. proyeksiyalash yo‘nalishiga parallel bo‘lmagan to‘g‘ri chiziqning proyeksiyasi to‘g‘ri chiziq bo‘ladi. proyeksiyalash yo‘nalishiga parallel bo‘lmagan tekislikning proyeksiyasi tekislik bo‘ladi. agar biror tekis shakl proyeksiyalar tekisligiga parallel bo‘lsa, uning proyeksiyasi o‘ziga o‘xshash shakl bo‘ladi. to‘g‘ri chiziq kesmasiga tegishli nuqtaning parallel proyeksiyasi shu to‘g‘ri chiziq proyeksiyasi kesmaning ustida bo‘ladi agar nuqta to‘g‘ri chiziq kesmasini biror nisbatda bo‘lsa, bu nuqtaning proyeksiyasi ham kesma proyeksiyasini shunday nisbatda bo‘ladi. to‘g‘ri chiziqlarning kesishuv nuqtasining proyeksiyasi ularning proyeksiyalarining kesishish nuqtasida bo‘ladi. parallel to‘g‘ri chiziqlarning tekislikdagi proyeksiyalari ham parallel bo‘ladi. parallel to‘g‘ri chiziq kesmalarining nisbati bu kesmalar proyeksiyalarining nisbatiga teng bo‘ladi. parallel proyeksiyalash ikki xil bo‘ladi qiyshiq burchakli parallel proyeksiyalash. bunda s proyeksiyalash yo‘nalishi p proyeksiyalar tekisligi bilan o‘tkir burchak tashkil qiladi. to‘g‘ri burchakli parallel proyeksiyalash. bunda proyeksiyalash yo‘nalishi s proyeksiyalar tekisligi p ga perpendikulyar bo‘ladi. geometrik masalalarning klassifikatsiyasi geometrik shakllarning bir-biriga nisbatan joylashishiga qarab ularga oid bo’lgan …

5 / 19

proyeksiyalanish jarayonida o‘zgarmagan xususiyatlari ularning invariant xossalari deb yuritiladi. buyumning bitta ortogonal proyeksiyasi bilan uning fazodagi vaziyatini aniqlab bo‘lmaydi. buning uchun biror ko‘shimcha shart kiritish zarur. bunday qo‘shimcha shart sifatida birinchi proyeksiyalar tekisligiga perpendikulyar bo‘lgan ikkinchi tekislikka buyumning tasvirini olish mumkin. bu ikki proyeksiyalar tekisligidagi tasvirlar buyumning fazodagi vaziyatini aniqlaydi. ortogonal proyeksiyalash usuli texnik chizmalarni chizishda, inshootlarni loyihalashda eng ko‘p qo‘llaniladi. bu usul tasvirning yaqqolligini bermasa ham, grafik ishlarni qulayroq qilib, aniq bajarilishini ta’minlaydi va buyumlarning tekislikdagi tasvirlari orqali ularning o‘lchamlarini oson va qulay aniqlaydi. texnik chizmalarni tuzishda proyeksiyalanuvchi buyumni o‘zaro perpendikulyar tekisliklarga nisbatan shunday joylashtirish kerakki, unda buyumning asosiy o‘q va tekisliklari hususiy holda bo’lishi lozim. № proektsiyalash usullari va xossalarining tasviri proektsiyalash usullari va xossalari to’g`ri javob umumiy vaziyatdagi to’g`ri chiziqning markaziy va parallel proektsiyasi to’g`ri chiziq bo’ladi parallel proektsiyalash usuli apparati markaziy proektsiyalash markaziy proektsiyalash usuli apparati egri chiziqning parallel proektsiyasi egri chiziq bo’ladi. xususiy vaziyatdagi to’g`ri …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "muhandislik grafikasi"

слайд 1 “muhandislik grafikasi“ faniga kirish. fanning vazifalari proyeksialash usullari . kirish. . prоyeksiyalash usullari. . markaziy prоyeksiyalash. . parallel prоyeksiyalash. . to‘g‘ri burchakli (оrtоgоnal) prоyeksiyalash. tayanch ibоralar va tushunchalar prоyeksiya, geоmetrik figura, markaziy prоyeksiya, parallel prоyeksiya, prоyeksiyalar tekisligi, prоyeksiya markazi, prоyeksiya yo‘nalishi, prоyeksiyalоvchi nur, оrtоgоnal. „muhandislik grafikasi“ fanining maqsad va vazifalari fanining maqsadi: fazoviy jismlarning planimetrik tasviri (chizmasi)ga o‘tish qonuniyatlarini tadqiq qilish va o‘rganish hisoblanadi. fazoviy jismni tekislik ustida tasvirlash, ya’ni u to‘g‘risida planimetrik tasavvur hosil qilish uchun geometrik modellashtirish jarayoni qonuniyatlarini o’rganish. fazoviy jism ...

This file contains 19 pages in PPTX format (1.0 MB). To download "muhandislik grafikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: muhandislik grafikasi PPTX 19 pages Free download Telegram