amir temur va temuriylar davridagi iqtisodiy g'oyalar va iqtisodiy siyosat

PPTX 26 стр. 1,1 МБ Бесплатная загрузка

26 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,1 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 26

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 26

презентация powerpoint mavzu: amir temur va temuriylar davridagi iqtisodiy g’oyalar va iqtisodiy siyosat 1. amir temurning iqtisodiy qarashlari 2. shoxruh mirzo va mirzo ulug’bek davridagi iqtisodiy islohotlar 3. zahiriddin muhammad bobur va boburiylar davri amir temur (1336-1405) iqtisodiyotni boshqarishda o’ziga xos maktab yaratdi. sohibqiron davlatida devoni buzurg (bosh vazir)dan tashqari, har bir viloyatda devon deyiluvchi boshqarma bo’lgan. u davlatning muhim ishlarini: soliq yig’ish, tartib saqlashni, ijtimoiy binolar – bozorlar, hammomlar, yo’llar, suv inshootlarining tarmoqlarini nazorat qilib turgan. uning xodimlari vaqti-vaqti bilan tekshirish va taftish ishlarini olib borgan. ayniqsa, toshu tarozi to’g’riligi, odil baho tekshirib turilgan, qallob va tovlamachilar qattiq jazolangan. mamlakatda ko’rilgan bunday va shu kabi boshqa chora-tadbirlar, birinchi navbatda, raiyatning qashshoqlikka, mamlakatning esa og’ir ahvolga tushib qolishining oldini olishga qaratilgan. negaki, a.temur: “raiyatni xonavayron qilish davlat xazinasining kambag’alashishiga olib keladi. xazinaning kamayib qolishi esa, sipohlarning tarqalib ketishiga sabab bo’ladi. sipohlarning tarqoqligi esa, o’z navbatida, saltanatning kuchsizlanishiga olib boradi”, – …

2 / 26

arlarga, ularning rahbarlariga beriladigan yerlar. kimda-kim biron sahroni obod qilsa yoki koriz (erosti suvlarini tortib chiqarish uchun qurilgan inshoot) qursa, biron bog’ ko’kartirsa yoxud birorta xarob bo’lib yotgan joyni obod qilsa, birinchi yili undan soliq olinmagan; ikkinchi yili raiyat o’z roziligi bilan berganini olgan; uchinchi yil xiroj yig’ilgan. mazkur muammoga bunday yondashuv qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishini rivojlantirishda muhim mavqega ega bo’ladi. amir temur barcha shahar va qishloqlarda langarxona (yo’lovchilar qo’nib o’tadigan, kambag’al etim-esirlarga ovqat beriladigan joy), g’aribxonalarni qurishni, kasallar uchun shifoxonalar bunyod etishni va ularda ishlash uchun tabiblar tayinlashni lozim deb bilgan va ularni amalga oshirish uchun ko’p ishlarni qilgan. amir temur angliya va frantsiya qirollariga murojaat qilib, xalqaro savdo aloqalarini rivojlantirishga harakat qilgan. mashriqdan mag’ribgacha bo’lgan savdo-sotiq ishlarini kuchaytirish uchun zarur bo’lgan shart-sharoitlar yaratib berilgan. masalan, bir kunlik karvon yo’lida barcha narsa muhayyo etilgan (karvonsaroyda doimo ot, yem-xashak, oziq-ovqat, suv bo’lgan, sardobalar qurilgan), qaroqchilar qattiq jazolangan. shu narsaga alohida …

3 / 26

ishmand, allomalar), tabiblar, munajjimlar, muhandislar (injenerlar). 5. sipoh va raiyat (soliq to’lovchi xalq). 2. aqlli, donishmand odamlar. 3. xudojo’y kishilar. 6. aqlli, tajribali, eng ishonchli kishilar. 9. hadis olimlari. 10. ahli hunar va san’atchilar. 11. kasbu hunar egalari. 12. savdogar va sayyohlar. davlat taqdirini esa podsho, xazina, askar hal qiladi deyilgan. qo’shin a’zolarining maoshi to’g’risida aniq ma’lumotlar keltirilgan. masalan, oddiy sipoh o’zi mingan ot bahosiga teng miqdorida maosh olishi, bahodirlar ikki ot bahosidan to’rt ot bahosigacha maosh olishi, o’nboshi o’z qaramog’idagi askarga nisbatan ikki barobar ko’p, yuzboshi o’nboshidan ikki marta ortiq maosh olishi tayinlangan. «tuzuklarda» a.temur davrida soliq va jarimalarni yig’ish va xarj (sarf) qilishga alohida e’tibor berishgan. «xirojni yig’ish vaqtida, – deb uqtiriladi «temur tuzuklari»da, – ikki vazir tayinlansin. biri to’plangan molni yozib, raiyat ahvolini tekshirib tursin, boj oluvchilar fuqaroga zulm qilib, ularning ahvoliga xaroblik etkazmasinlar. viloyatlarda yig’ilgan barcha mol-ashyoni kirim daftariga yozishlari lozim. ikkinchi vazir esa, chiqim daftariga …

4 / 26

otidan keyin shohruh va ulug’bek (1394-1449) podsholigi (1409-1449) davrida iqtisodiyot yaxshi rivojlandi. ayniqsa qo’shni mamlakatlar bilan savdo-sotiq munosabatlari o’sdi. bu movarounnahrda (arabcha «daryo ortidagi» (mamlakat) degani) 1428 yilda ulug’bek tomonidan o’tkazilgan pul islohoti bilan bog’liqdir. jamiyatda pulning ahamiyatini yaxshi tushungan holda uning qadr-qimmatini oshirish ucun harakat qilgan. o’sha davrda muomaladagi fulusiy chaqa pullar yengil vaznda bo’lib, savdo rivojiga to’siqlik qilgan. ulug’bek yengil vaznda zarb etilgan va muomalada yurgan barcha chaqa pullarni man etdi. eski chaqalarni yangisiga almashtirib, ichki savdoning mayda mis pullarga bo’lgan talabini qondirish uchun u bir vaqtning o’zida buxoro, samarqand, qarshi, termiz, toshkent, shohruhiya va andijon shaharlarida zarbxonalar tashkil etib, bir xil vazndagi salmoqli fuluslarni zarb ettirib, muomalaga kiritdi. eski chaqalar qisqa vaqt davomida yangi pullarga almashtirilib olingach, mis pullar zarbini markazlashtirish maqsadida boshqa shaharlardagi zarbxonalarga barham berildi. faqat buxoro zarbxonasi (poytaxt samarqandda emas) saqlab qolindi. ulug’bek (1394-1449) tarixda ko’proq davlat arbobi sifatida emas, bunyodkor inson, yuksak zehnli …

5 / 26

an, davlatning boshqaruv, mudofaa va boshqa maqsadlariga doimo to’g’ri kelavermaydi. masalan, ulug’bek hukmronligi davrida g’alla g’aram qilinmasdan avval soliq to’plash qat’iyan man’ etilgan, chunki dehqon hosil yig’ib olgachgina real soliq to’lash imkoniga ega bo’ladi. soliq aniq uch muddatda, dehqon hosili pishishiga qarab bo’lingan: 1) saraton (iyun-iyul); 2) sumbula mezon (avgust va sentyabr); 3) qavs (noyabr). ulug’bek davrida soliqlarni yig’ish paytida soliqchilar dehqon, chorvador yoki bog’bonga nisbatan zug’um o’tkazmasligi, jismoniy kuch ishlatmasligi va ishni urush-janjalgacha olib bormasligi zarur qilib qo’yilgan. bu bilan insonning haq-huquqi, yashashga bo’lgan daxlsizligi ta’minlangan. umuman, soliq bo’yicha qarzdorlarni bandi qilish va zanjir bilan kishanlab, ularga nisbatan qattiq choralar ko’rishga soliqchilarning haqqi yo’q edi. soliq miqdori va to’lov tartibini buzmaslikka, suiiste’mollikning oldini olishga harakat qilingan. tartibga amal qilmagan ayrim ma’murlar jazoga tortilgani ma’lum. alisher navoiy (1441–1501) buyuk shoir va davlat arbobi. u o’z davrining siyosiy va iqtisodiy ahvolini yaxshilash, mamlakatning iqtisodiy qudratini barqarorlashtirish uchun kishilarda vatanparvarlik his-tuyg’usini uyg’otish …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 26 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "amir temur va temuriylar davridagi iqtisodiy g'oyalar va iqtisodiy siyosat"

презентация powerpoint mavzu: amir temur va temuriylar davridagi iqtisodiy g’oyalar va iqtisodiy siyosat 1. amir temurning iqtisodiy qarashlari 2. shoxruh mirzo va mirzo ulug’bek davridagi iqtisodiy islohotlar 3. zahiriddin muhammad bobur va boburiylar davri amir temur (1336-1405) iqtisodiyotni boshqarishda o’ziga xos maktab yaratdi. sohibqiron davlatida devoni buzurg (bosh vazir)dan tashqari, har bir viloyatda devon deyiluvchi boshqarma bo’lgan. u davlatning muhim ishlarini: soliq yig’ish, tartib saqlashni, ijtimoiy binolar – bozorlar, hammomlar, yo’llar, suv inshootlarining tarmoqlarini nazorat qilib turgan. uning xodimlari vaqti-vaqti bilan tekshirish va taftish ishlarini olib borgan. ayniqsa, toshu tarozi to’g’riligi, odil baho tekshirib turilgan, qallob va tovlamachilar qattiq jazolan...

Этот файл содержит 26 стр. в формате PPTX (1,1 МБ). Чтобы скачать "amir temur va temuriylar davridagi iqtisodiy g'oyalar va iqtisodiy siyosat", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: amir temur va temuriylar davrid… PPTX 26 стр. Бесплатная загрузка Telegram

amir temur va temuriylar davridagi iqtisodiy g'oyalar va iqtisodiy siyosat

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "amir temur va temuriylar davridagi iqtisodiy g'oyalar va iqtisodiy siyosat"

Похожие файлы