amir temur davridagi iqtisodiy g`oyalar

PPTX 16 pages 2.8 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.8 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

prezentatsiya powerpoint amir temur davridagi iqtisodiy g`oyalar amir temur (1336-1405) davlat va iqtisodiyotni boshqarishda o`ziga xos maktab yaratgandi. sohibqiron davlatida devoni buzurg (bosh vazir) dan tashqari har bir viloyatda devon deyiluvchi boshqarma bo`lgan. u davlatning butkul ishlarini: soliq yig`ish, tartib saqlashni, ijtimoiy binolar - bozorlar, hammomlar, yo`llar, suv inshootlari tarmoqlarini nazorat qilardi. xalqning hulq-axloqi kuzatib turilardi. uning xodimlari vaqti-vaqti bilan so`roq, tekshirish, taftish va tergov ishlarini olib borishardi. ayniqsa, toshu-tarozi to`g`riligi, odil baho tekshirilgan, qallob va tovlamachilar qat'iy jazolangan, eng muhimi bu ish to`ppa-to`g`ri bozorda, xalq oldida amalga oshirilgan. savdogarlarga olib kelingan mol ustiga 10 foiz narx qo`yish mumkin bo`lgan. amir temur va uning avlodlari davrida markazlashgan davlat barpo etildi, iqtisodiyotning barcha sohalarida (hunarmandchilik, qurilish, qishloq xo`jaligi, ayniqsa savdoda) muhim yutuqlar qo`lga kiritildi. bunga to`g`ri tanlab olingan iqtisodiy g`oyalar va iqtisodiy siyosat yordam berdi. amir temur davridagi iqtisodiy g`oyalar iqtisodiy ta'limotlar tarixi 1 temur saltanatini idora qilish uchun turli vazirlar …

2 / 16

bo`lib borgan. vazirlar devonbegiga bo`ysungan. uchinchi vazir esa egasiz qolgan, o`lib ketgan va qochganlarga tegishli mollarni, kelib-ketayotganlar, savdogarlar mol-mulkidan olinadigan zakot va bojlarni, mamlakat chorvasini boshqarib, bularning barchasida to`plangan daromadlarni omonat tarzida saqlagan. agar g`oyib bo`lganlar va vafot etganlarning mol-mulki bo`lsa, ularni o`z merosxo`rlariga topshirgan. sohibqiron amir temur, jumladan, shunday degan edilar: "amr qildimki, sadrlar sadri (sadr, vaqf yerlar va vaqf etilgan boshqa mulkning hisob-kitobini olib boruvchi mansabdor) sayyidlar va boshqa arboblarga suyurg`ol tariqasida berilgan yerlar va vaqflarning ahvolini, ularning vazifalarini qay darajada ado etayotganliklarini tekshirib, menga arz qilib tursin... saltanatning har bir idorasida kirim-chiqimlarni, kundalik xarajatlarni yozib borish uchun bir kitob tayinlansin". amir temur davridagi iqtisodiy g`oyalar iqtisodiy ta'limotlar tarixi 3 sohibqiron davrida yerga egalikning beshta asosiy ko`rinishi bo`lgan: amir temur davridagi iqtisodiy g`oyalar iqtisodiy ta'limotlar tarixi 4 1. suyurg`ol yerlar. katta hajmdagi bu yerlar davlat tomonidan ajratib berilib, bir avloddan ikkinchisiga o`tgan. suyurg`ol egasi markaziy xazinaga to`lanadigan soliqdan …

3 / 16

yu kichik har bir shahar, har bir qishloqda masjid, madrasa va xonaqohlar bino qilishni, faqiru miskinlarga langarxona (yo`lovchilar qo`nib o`tadigan, kambag`al yetim-yesirlarga ovqat beriladigan joy), g`aribxona qurishni, kasallar uchun shifoxona bunyod etishni va ularda ishlash uchun tabiblar tayinlashni buyurgan edi. amir temur angliya va farangiston qirollariga murojaat qilib, xalqaro savdo aloqalarini rivojlantirdi. markaziy osiyo orqali o`tadigan buyuk ipak yo`lida karvonlarning xavfsizligini ta'minladi. mashriqdan mag`ribgacha bo`lgan savdo-sotiq ishlarini kuchaytirib, turli ravotlar, karvonsaroylar, savdo rastalari qurdirdi. kimdakim biron sahroni obod qilsa yoki qoriz (er osti suvlarini tortib chiqarish uchun qurilgan inshoot) qursa, biron bog` ko`kartirsa yohud birorta xarob bo`lib yotgan joyni obod qilsa, birinchi yili undan hech narsa olmaganlar. ikkinchi yili raiyat o`z roziligi bilan berganini olgan. uchinchi yildagina soliq qonun-qoidasiga muvofiq xiroj yig`ilgan. amir temur davridagi iqtisodiy g`oyalar iqtisodiy ta'limotlar tarixi 5 sohibqiron 1365-1366 yilning qishida qarshi shahrining atrofini, 1370 yili samarqandni devor bilan o`rab, qo`rg`on bunyod ettirgan. 1380 yilda shahrisabzda …

4 / 16

gan yot kishilar, har mamlakatdan kelgan karvonlar va hukmdorlik haqidagi xabarlar qo`shni podsholar, ularning gaplari, ishlari uzoq o`lkalardan bo`lib, mening dargohimda yuzlangan ulamo, fuzalo haqidagi batafsil xabarlarni (xabarnavislar) rostlik, to`g`rilik bilan menga yozib tursinlar. xabarlarni kunma-kun, haftama-hafta, oymaoy mening arzimga yetkazib tursinlar", degan edi. mazkur vazifalarni bajarmoq uchun har bir shahar va qishloqda qutvol (qal'a boshlig`i) tayinlanib, ular sipoh va raiyatga soqchilik qilganlar va yana yo`l ustiga kuzatuvchilar, zobit (idora etuvchi, boshqaruvchi, qo`shin boshlig`i)lar tayinlanib, ular yo`llarni qo`riqlab, o`tkinchilar, savdogarlar, musofirlarni kuzatib, mol-mulki va boshqa narsalarini manzildan-manzilga yetkazib qo`yganlar. yo`l ustida bironta odamning biror narsasi yo`qolsa, o`zi o`ldirilsa yoki boshqa kor-hol yuz bersa, buning uchun javob berish ularning zimmasida bo`lgan. amir temur davridagi iqtisodiy g`oyalar iqtisodiy ta'limotlar tarixi 6 buyuk jahongirning mana bu so`zlari yanada qimmatliroqdir: "har mamlakat va diyor sayohatchilari musofirlarining boshini siladimki, turli mamlakatlardan menga xabar keltirib turdilar. har bir mamlakat va diyorga savdogarlar va karvonboshilar tayinladimki, ular …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "amir temur davridagi iqtisodiy g`oyalar"

prezentatsiya powerpoint amir temur davridagi iqtisodiy g`oyalar amir temur (1336-1405) davlat va iqtisodiyotni boshqarishda o`ziga xos maktab yaratgandi. sohibqiron davlatida devoni buzurg (bosh vazir) dan tashqari har bir viloyatda devon deyiluvchi boshqarma bo`lgan. u davlatning butkul ishlarini: soliq yig`ish, tartib saqlashni, ijtimoiy binolar - bozorlar, hammomlar, yo`llar, suv inshootlari tarmoqlarini nazorat qilardi. xalqning hulq-axloqi kuzatib turilardi. uning xodimlari vaqti-vaqti bilan so`roq, tekshirish, taftish va tergov ishlarini olib borishardi. ayniqsa, toshu-tarozi to`g`riligi, odil baho tekshirilgan, qallob va tovlamachilar qat'iy jazolangan, eng muhimi bu ish to`ppa-to`g`ri bozorda, xalq oldida amalga oshirilgan. savdogarlarga olib kelingan mol ustiga 10 foiz narx qo`yi...

This file contains 16 pages in PPTX format (2.8 MB). To download "amir temur davridagi iqtisodiy g`oyalar", click the Telegram button on the left.

Tags: amir temur davridagi iqtisodiy … PPTX 16 pages Free download Telegram