maruza. avtomobilyoʼllarini obodonlashtirish va estetikasi tarixi

PPTX 20 pages 3.4 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.4 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

презентация powerpoint 1-maruza. аvtomobil yoʼllarini obodonlashtirish va estetikasi tarixi reja: аvtomobil yoʼllariga qoʼyiladigan arxitektura talablari. yoʼl yoʼnalishlari, belgilari va yodgorlik shakllari. yoʼl boʼyini koʼkalamzorlashtirish. yoʼl moddiy va maʼnaviy yodgorlik sifatida. аvtomobil yoʼllarini estetikasi va obodonlashtirish. аvtomobil yoʼllarini arxitektura-landshaft tashkil etish. inson faoliyatining qadimiy va nafis sohalaridan biri bu arxitekturadir. arxitekturaga ta’rif bermasdan avval "arxitektura" so‘zining kelib chiqishiga nazar tashlaylik. so‘z ildizi "tektura" qurilish san’ati ma’nosini berib, "arxi" qo‘shimchasi esa oliy, yuqori darajada degan ma’noni bildiradi. demak "arxitektura" — qurilishning yuqori bosqichi, ya’ni oliy darajadagi qurilish demakdir. aynan shu ma’noda ’’arxitektor” o‘zbek tilidagi "me’mor" so‘ziga yaqin turadi. shuning uchun ham arxitekturaga nisbatan me’morchilik atamasi keng ishlatiladi. arxitektura qurilish san’atining oliy darajasi, biroq har qanday qurilishni ham arxitekturaga tenglashtirish yoki o‘xshatish mumkin emas. chunki qurilish juda keng qamrovli so‘z bo‘lib, arxitekturaga mos bo‘lmagan ayrim sohalarni ham o‘z ichiga oladi arxitektura uning hozirgacha qabul qilingan ta’rifi shunday: arxitektura — inson va jamiyat faoliyati, …

2 / 20

buta, maysa, plita, tosh, yordamida rejalangan. arxitekturaning maqsadi va vazifalari. insonlarning yashashi, ishlashi va dam olishiga mo‘ljallanib tashkillashtirilgan makonni yoki muhitni shakllantirish arxitekturaning bosh vazifasidir. biroq, uning vazifasi bu bilan cheklanmaydi. ma’lumki, har qanday muhit odamlar ruhiyatiga, ongining shakllanishiga ta’sir ko‘rsatadi. chunki arxitekturada qo‘llaniladigan hajmiy shakllar, moddiy muhit biron bir jozibali ko‘rinishga yoki axborotga ega bo‘ladiki, ular odamlar didiga, ongiga ijobiy yoki salbiy ta’sir etishi mumkin. arxitekturaning vazifasiga ana shu muhitda insonlar uchun o‘ziga xos qulaylik va shinamlik yaratishgina emas, balki insonning go‘zallikka bo‘lgan ehtiyojini qondirish, u yashayotgan jamiyat madaniy hayoti, xalqchil milliy an’analari va ilg‘or estetik tuyg‘ularini o‘zida aks ettirish kabi vazifalar ham kiradi. arxitektura insonning moddiy va ma’naviy ehtiyojlarini qondiradi. u insoniyat jamiyati yashash va dam olish vositalarining qanchalik zaruriy qismlari (turarjoy uylari, jamoat binolari, bog‘ va parklar, xiyobonlar va boshqalar)dan tarkib topsa, xuddi shunchalik ishlab chiqarish vositalari (zavod va fabrikalar, elektr va issiqlik stansiyalari, ishlab chiqarish korxonalari)dan …

3 / 20

, assiro-vavilonda, qadimgi hindistonda, gretsiyada, xitoyda yuzaga kelgan mifologik manbalarda yo’lga tegishli bo’lgan «to’g’ri», «keng», «tog’li» atamalarni uchratish mumkin. shunday qilib qadimda yo’lning sifati to’g’risida texnik deb ataluvchi ideal-abstrakt tushunchalar tug’ilgan: ya’ni uning to’g’riligi, kengligi, qoplamaning ravonligi, yo’lda toshlar yoki boshqa buyumlarning bor yoki bo’lmasligi. ammo qadimda bunyod qilingan, ya’ni qurilgan yo’llarni hozirda «obodonlashtirish» deb ataluvchi atamasiz tafakkur qilib bo’lmaydi. eng qadimgi yozuvlarda yo’l to’g’risida, shuningdek yo’lni obodonlashtirish usullari, ularning darajasi haqida to’g’ridan-to’g’ri ma’lumotlar keltiriladi. bu ma’lumotlar bizning eragacha bo’lgan 1299 yilda yashab o’tgan misr fir’avni ramzes ii ga tegishli bo’lib, unda yo’lni obodonlashtirishga katta e’tibor berilgan. yo’lning amaliy va estetik sifati ko’p holatlarda uni texnik jihatdan ko’rilayotgan davr uchun transport turiga bog’liqdir. birlamchi yo’llar yoki yo’lovchi yo’lakchalari joyning relyefiga uzviy bog’liq, ular sun’iy shaklda bir biridan ajralib turmagan. ammo g’ildirakli transportning paydo bo’lishi bilan (shumer, 6000 yil avval) ayrim hududlarda bo’ylama qiyalikni ko’tarmalar, ya’ni sun’iy yo’l qurish bilan o’zgartirishga …

4 / 20

yo’llarining to’g’riligi faqat aloqani tezlashtirish bo’lib qolmasdan (harbiy-strateg, pochta aloqasi), rim transportining xususiyati bilan bog’liq bo’lgan. qadimgi rimliklarda g’ildirakli aravalarda buruvchi o’qlar bo’lmagan. tosh terilgan yo’llar faqat transport harakatini o’zgartirib qolmasdan unga, yangi estetik ko’rinish bergan. yo’llar yoki tosh terilgan ko’chalar umumiy holatda arxitekturali-tashkiliy muhitga aylangan, o’zining konstruktiv materiali bilan qadimgi shaharlarning binolariga yaqinlashib borgan. insoniyat tarixining qadimgi bosqichida maxsus yo’llar shakillana borgan. eng ko’p tarqalgan yo’l bu harbiy-strateg va savdo ahamiyatiga ega, shuningdek podshohlar va sarkardalar yo’llari bo’lgan. qadimgi podshoh yo’llariga misol tariqasida assiriy podshohi sinaxribning bizning eradan 700 yil avval vavilonda qurgan yo’lini ko’rsatish mumkin. bu amalda shahar yo’li bo’lib, relyefga moslashtirilgan va haykallar bilan bezatilgan. balkonlar va yo’lga chiqib turadigan birorta narsa qurishga ruxsat berilmagan. podishoh yo’llari juda yuqori darajada obodonlashtirilishi va ko’kalamzorlashtirilishi bilan boshqa yo’llardan ajralib turgan. insonlar yo’l chetida ko’kalamzorlashtirishning kerakligini erta tushunganlar. boshqa ko’p holatlar kabi bunda tabiatni o’zi ularga ishonchli o’qituvchi bo’lgan. orientirlash …

5 / 20

(persiya) dariya i ga tegishli qasr tashlandiqlaridan topilgan toshli relyeflarda daraxtlar alleya qatori ko’rinishida tasvirlangan. salamansara iii ga tegishli darvoza oldida ketayotgan harbiyning daraxtlar oldidan o’tishi tasvirlangan yo’l chetidagi daraxtlar. salamansara iii ga tegishli darvoza oldidagi daraxtlar qadimgi xitoy imperatori sin-shixuandi bizning eragacha iii asrda yo’l qurilish dasturini amalga oshirib, katta mashtabda yo’l chetiga daraxtlar ekishni buyurgan. bu dasturni keyinchalik chingiz xonning nabirasi xubalay (xiii asr) davom ettirgan. u xulaguid imperiyasi davrida yo’l chetiga daraxt ekishni buyurgan. daraxtlar faqat soya berib va uni bezatib qolmasdan, harakatning yo’nalishini ham belgilagan. ming yillar davomida quruqlikdagi yo’llar ko’kalamzorlashtirilgan. bunday ko’kalamzorlashtirishning odatdagi shakli to’g’ri bo’lib, boshqa shakllardan ajratib turgan, shuningdek ular yo’nalish olish imkonini bergan. daraxtlar yo’lda derenaj ro’lini ham o’ynagan, soya solib turgan, ayrim hollarda meva bergan. shu bilan birgalikda to’g’ri ekilgan daraxtlar tabiiy shakl bilan uyg’unlashib ketgan. yevropada alleyalarni doimiy ekish xvii asrdan yo’l qurilishi keng ko’lamda olib borilishi bilan boshlangan. ma’lumki …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "maruza. avtomobilyoʼllarini obodonlashtirish va estetikasi tarixi"

презентация powerpoint 1-maruza. аvtomobil yoʼllarini obodonlashtirish va estetikasi tarixi reja: аvtomobil yoʼllariga qoʼyiladigan arxitektura talablari. yoʼl yoʼnalishlari, belgilari va yodgorlik shakllari. yoʼl boʼyini koʼkalamzorlashtirish. yoʼl moddiy va maʼnaviy yodgorlik sifatida. аvtomobil yoʼllarini estetikasi va obodonlashtirish. аvtomobil yoʼllarini arxitektura-landshaft tashkil etish. inson faoliyatining qadimiy va nafis sohalaridan biri bu arxitekturadir. arxitekturaga ta’rif bermasdan avval "arxitektura" so‘zining kelib chiqishiga nazar tashlaylik. so‘z ildizi "tektura" qurilish san’ati ma’nosini berib, "arxi" qo‘shimchasi esa oliy, yuqori darajada degan ma’noni bildiradi. demak "arxitektura" — qurilishning yuqori bosqichi, ya’ni oliy darajadagi qurilish demakdir. aynan shu m...

This file contains 20 pages in PPTX format (3.4 MB). To download "maruza. avtomobilyoʼllarini obodonlashtirish va estetikasi tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: maruza. avtomobilyoʼllarini obo… PPTX 20 pages Free download Telegram