bilishfalsafasi(gnoseologiya)

PPTX 56 pages 3.8 MB Free download

56 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.8 MB

File type PPTX

Pages 56

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 56

гносеология – билиш фалсафаси 6-mavzu. bilish falsafasi (gnoseologiya) bilish jarayonining mohiyati va asosiy mezonlari reja: 1. bilish va bilim — falsafiy tahlil mavzui. 2. bilishning obyekti va subyekti. inson bilishining asosiy bosqichlari. 3. ilmiy bilishning mohiyati va usullari, nazariya va metodologiya. 4. haqiqat tushunchasi. uning shakllari. 5. o‘zlikni anglash va axborot omili 6. hozirgi davrda yuksak bilimli yoshlarni tarbiyalash masalalari. 3 ong – bu yuksak darajada tashkil topgan materiya – inson miyasining xossasi. bilish nima? bilish insonning tabiat, jamiyat va o‘zi to‘g‘risida bilimlar hosil qilishga qaratilgan aqliy, ma’naviy faoliyat turidir. inson o‘zini qurshab turgan atrof-muhit to‘g‘risida bilim va tasavvurga ega bo‘lmay turib, faoliyatning biron-bir turi bilan muvaffaqiyatli shug`ullana olmaydi. bilishning mahsuli, natijasi ilm bo‘lib, har qanday kasb-korni egallash faqat ilm orqali ro‘y beradi. bilish insongagina xos bo‘lgan ma’naviy ehtiyoj, hayotiy zaruriyatdir. 7 homo sapiens taraqqiyotining siri “tug`ma” qiziquvchanlik “yaxshi shogirdlik” ichki ijtimoiy kommunikatsiya – til bilimlarni saqlash, avloddan avlodga o`tkazish …

2 / 56

кин-ми? оптимистлар дунёни билиш мумкинлигини таъкидлайдилар скептиклар билимнинг ҳақиқийлигига шубҳа қиладилар 13 гносеологиянинг асосий муаммоси бизнинг барча билимларимиз тажрибада синалганми? деган «оддий» масалани ечишдан иборат 14 рационализм эмпиризм гносеология инсонда туғма ғоялар, адолат, инсонийлик, уйғунлик ғоялари ва тажрибадан олиниши мумкин бўлмаган бошқа ғоялар мавжудлигидан келиб чиқади инсон, инсоният шахсий ёки и ижтимоий тажрибага эга бўлгунга қадар бирон-бир ғоя мавжуд бўлинишни инкор этадилар 15 билиш инсон қўлга киритадиган ахборотнинг энг олий даражаси изчил ва ижодий фаолиятининг ижтимоий жараёни ителлектуал манбага таянишни талаб қилади билиш жараёнини тил ёрдамида амалга оширилади инсон қўлга киритадиган ахборотнинг энг олий даражаси янги, илгари номаълум бўлган нарсани яратишга йўналгандир 16 билиш – одам онгида ҳаёт ҳақиқатининг фаол мақсадли акс этиш жараёни. билиш жараёнида маиший ҳаётнинг ҳар хил қирралари кўринади, нарсаларнинг ички ва ташқи моҳияти очилади. ташқи олам кўринишлари, шунингдек, билиш фаолияти субъекти одам одамни, яъни ўзини-ўзи тадқиқ қилади. замонавий гносеология гностицизм тамойилларига асосланади. одамнинг билиш турлари одам …

3 / 56

ҳисоблаганлар. bilishning ikki shakli: 17 kundalik (empirik) bilish nazariy (ilmiy) bilish 18 etnometodo-logiya kundalik (empirik) bilish gnoseologiya nazariy (ilmiy) bilish bilish obyekti 19 tadqiqotchi-olim, faylasuf, san’atkor va boshqalarning, umuman insonning bilimlar hosil qilish uchun ilmiy faoliyati qaratilgan narsa, hodisa, jarayon, munosabatlar bilish obyektlari hisoblanadi. bilish obyektlari moddiy, ma’naviy, konkret, mavhum, tabiiy va ijtimoiy bo‘lishi mumkin. bilish obyektlari eng kichik zarralardan tortib ulkan galaktikagacha bo‘lgan borliqni qamrab oladi. bilish subyekti 20 bilish bilan shug‘ullanuvchi kishilar va butun insoniyat bilish subyekti hisoblanadi. ayrim olingan tadqiqotchi-olimlar, ilmiy jamoalar, ilmiy tadqiqot institutlari ham alohida bilish subyektlaridir. inson va butun insoniyat ayni bir vaqtda ham bilish obyekti, ham bilish subyekti sifatida namoyon bo‘ladi. bilish obyektlariga asoslanib, bilim sohalari quyidagi fanlar tizimiga ajratiladi 21 tabiiy ijtimoiy-gumanitar texnik 22 bilishning maqsadi ilmiy bilimlar hosil qilishdangina iborat emas, balki bilish jarayonida hosil qilingan bilimlar vositasida insonning barkamolligiga intilish, tabiat va jamiyatni insoniylashtirish, tabiiy va ijtimoiy garmoniyaga erishishdir. fan …

4 / 56

imkon beradigan muhim belgidir. 23 24 фалсафада идрок этиш перцепция (лот.«perception» - идрок этиш) ўзини қуршаган дунёдаги нарсалар ва ҳодисаларни сезгилар орқали идрок этиш апперцепция борлиқни ақл билан англаш, билиш, уларни ғояларда ифодалаш 25 билим – бу ҳақиқатга мос ва асосланган ишончдир ҳақиқийлик (мувофиқлик) шарти – «агар p ҳақиқий бўлса, у ҳолда s p ни билади» ишончлилик (эътиқод, мақбуллик) шарти – «агар s p ни билса, у ҳолда s p га ишонади (унинг мавжудлигига эътиқоди комил бўлади) асослилик шарти «s p ни билади, башарти у ўзининг p га бўлган ишончини асослаб бера олса» гносеологияда билим талқини s - субъект - p - предмет 26 оламни англаш, ўзлаштириш усуллари моддий-техникавий – тирикчилик воситаларини ишлаб чиқариш, меҳнат, амалиёт маънавий (идеал) – субъект ва объектнинг билишга доир муносабатлари улар ўртасидаги кўп сонли муносабатларнинг биридир 27 билиш дунёнинг иккига бўлинишини назарда тутади билиш қобилиятига эга бўлган индивид микрогуруҳ, ижтимоий гуруҳ синф, жамият ҳамдир бу …

5 / 56

na bilishdir. 30 ilmiy bilishning metodlari 31 ilmiy bilish fakt va dalillarga, ularni qayta ishlash, umumlashtirishga asoslanadi. ilmiy fakt va dalillar to‘plashning o‘ziga xos usullari mavjud bo‘lib, ularni ilmiy bilish metodlari deyiladi. ilmiy bilishning metodlari mavjud va ularni o‘rganadigan maxsus soha — metodologiya deb ataladi. ilmiy bilish metodlari o‘z harakteriga ko‘ra quyidagi turlarga bo‘linadi. 32 eng umumiy ilmiy metodlar; umumiy ilmiy metodlar; xususiy ilmiy metodlar. 33 eng umumiy ilmiy metodlar analiz va sintez umumiy ilmiy metodlar tabiatshunoslik fanlari - kuzatish, eksperiment, taqqoslash xususiy ilmiy metodlar sotsiologiya- suhbatlashish, anketa so‘rovi, hujjatlarni o‘rganish umumlashtirish va mavhumlashtirish induksiya va deduksiya qiyoslash va modellashtirish ijtimoiy fanlarda tarixiylik va mantiqiylik 34 ilmiy bilish metodlari va ilmiy nazariya bir-biri bilan uzviy bog‘liqdir. ilg‘or ilmiy nazariya fanning butun taraqqiyoti davomida erishilgan muhim yutuq bo‘lib, u ilgarigi ilmiy qarashlarni ijodiy rivojlantirish, o‘sha yutuqlarga tanqidiy nuqtai nazardan qarash orqali vujudga keladi. fan mohiyatan o‘zi erishgan yutuqlarga shubha bilan qarashni …

Want to read more?

Download all 56 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bilishfalsafasi(gnoseologiya)"

гносеология – билиш фалсафаси 6-mavzu. bilish falsafasi (gnoseologiya) bilish jarayonining mohiyati va asosiy mezonlari reja: 1. bilish va bilim — falsafiy tahlil mavzui. 2. bilishning obyekti va subyekti. inson bilishining asosiy bosqichlari. 3. ilmiy bilishning mohiyati va usullari, nazariya va metodologiya. 4. haqiqat tushunchasi. uning shakllari. 5. o‘zlikni anglash va axborot omili 6. hozirgi davrda yuksak bilimli yoshlarni tarbiyalash masalalari. 3 ong – bu yuksak darajada tashkil topgan materiya – inson miyasining xossasi. bilish nima? bilish insonning tabiat, jamiyat va o‘zi to‘g‘risida bilimlar hosil qilishga qaratilgan aqliy, ma’naviy faoliyat turidir. inson o‘zini qurshab turgan atrof-muhit to‘g‘risida bilim va tasavvurga ega bo‘lmay turib, faoliyatning biron-bir turi bilan muva...

This file contains 56 pages in PPTX format (3.8 MB). To download "bilishfalsafasi(gnoseologiya)", click the Telegram button on the left.

Tags: bilishfalsafasi(gnoseologiya) PPTX 56 pages Free download Telegram