genomika tuşunchasi va uning tarixi

PPT 30 sahifa 8,9 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 30
презентация powerpoint ўзбекистон республикаси олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги термиз давлат университети биология йўналиши талабалари учун геномика фанидан “геномика тушунчаси ва унинг тарихи” мавзусида тайёрланган тақдимот биология фанлари бўйича phd, доц.: ш.к.абдулазизова геном нима? геном - организм ҳужайрасида тўпланган ирсий материалнинг йиғиндисидир. геном организмни қуриш ва сақлаб туриш учун керак бўлган биологик ахборотни сақлайди. барча геномлар, шу жумладан инсон геноми ва бошқа қолган барча ҳужайрали ҳаёт формасига эга бўлган геномлар днк дан тузилган, лекин баъзи бир вируслар геноми рнк дан иборат. шу билан бирга, “геном” терминининг бошқача талқини ҳам мавжуд. бунда геном деганда маълум турнинг генетик материаллари хромосомаларни гаплоид наборида йиғилганига тушунилади. эукариотларнинг геном ўлчами ҳақида гапирилганда, айнан геномнинг мана шу талқини тушунилади. * геном – термини 1920 йилда немис ботаниги ганс винклер томонидан хромосоманинг тўлиқ (гаплоид) тўпламини ташкил этувчи генлар коллекциясини тавсифлаш мақсадида киритилди геномика – термини эса 1986 йилда генетик томас родерик томонидан геномларни карталаштириш, секвенслаш ва …
2 / 30
ага келиш тарихи 1956 йил- а.корнберг днк-полимераза ферментини синтез қилди ва унинг ёрдамида биологик фаол днк молекуласини синтез қилди. 1959 йилда с.очоа билан бирга нобель мукофоти лауреати бўлди. 1958 йил-м.мезельсон ва ф.сталь днк репликациясининг ярим консерватив механизмини исботлади. а.леван ва д.тийо одам хромосомасининг сони ва структураси ҳақидаги аниқ маълумотларни олди. 1959 йил - вейс, гурвич ва стивенслар томонидан рнк-полимераза ферменти қайд қилинди. 1961 йил - ф.жакоб ва ж.моно лар оперон моделини ишлаб чиқдилар ҳамда 1965 йилда а.львов билан ҳамкорликда нобель мукофотига лойиқ деб топилдилар. 1965-1967 йиллар - р.холли аланин, а.а.баев эса ачитқида валин аминокислотасининг т-рнк сини аниқладилар. 1966 йил – а.маккьюсик 1500 дан ортиқ ирсий касалликлар тавсифи келтирилган “одамда мендель ирсияти” номли каталогни нашр қилди. м.ниренберг генетик кодни шифрлаш бўйича фуедаменталь ишлар олиб бориб, генетик коднинг 64 та триплетининг барчасини синтезлади ва синовдан ўтказди. (г.корона ва с.очоа ларнинг қисман иштирокида). 1968 йилда р.холли ва г.короналар билан биргаликда нобель мукофотига сазовор …
3 / 30
аш амалга оширилди ва 1978 йилда нобель мукофотига номзод бўлди. 1972-1973 йиллар- х.бойер, с.коэн ва п.берг днк ни клонлаш технологиясини ривожлантирдилар. берг биринчи бўлиб маймуннинг sv-40 вируси ва бактериянинг лямбда вирусидан рекомбинант днк молекуласини олди. 1976 йил- в.а.гвоздев ва д.хогнесс дрозофилада кўчиб юрувчи генетик элементларни очдилар. 1975-1977 йиллар- ф.сэнжер, а.максим, у.гилберт узун днк молекуласи нуклеотидлари кетма-кетлигини тез аниқлаш усулларини ишлаб чиқдилар ва 1980 йилда нобель мукофотига номзод бўлдилар. ушбу муаллифлар генда мозаикли экзон-интрон тузилишини ҳам аниқлаб, бу барча эукариотлар генларининг тузилишидаги умумий хусусият эканлигини таъкидладилар. 1977 йил- ф.сэнжер ҳаммуаллифлари билан биргаликда tpx 174 (фи-ўн-174- ўлчами 5386 ж.н. дан ташкил топган бир занжирли халқасимон днк молекуласи) кичик фаг геномининг нуклеотидлар кетма-кетлиги секвенсланди. фаг геномида ёпиқ генлар ва “ген ичидаги генлар” борлиги ҳам аниқланиб, ушбу тадқиқотлар бир қатор цистронлар бошқа цистронлар ёки уларнинг интронлари ичида локализацияланганлиги, қисман бошқа цистронлар билан ёпилганлигини кўрсатди. бу ютуқ сэнжерга иккинчи нобель мукофотини олиб келди, шу билан …
4 / 30
тидлар кетма-кетлиги аниқланди. 1982 йил- 48502 ж.н. ўлчамдаги лямбда бактериофаги геноми тўлиқ секвенсланди. 1984 йил- в.макгинис, м.скотт ва а.вейнер днк -гомеобокс ёки гомейотик генларни кашф қилдилар. гомеобокс ачитқилардан то одамгача бўлган барча эукариотларда топилган бўлиб, бу генлар организмлар ривожланишида шакллантирувчи роль ўйнайди ва ҳайвон танасининг умумий режасини тузиш учун жавобгардир. 1985-1988 йиллар- к.муллис ва р.сайки пзр методи ёрдамида in vitro усулида нуклеин кислота фрагментларини амплификациялаш (нусхаларини кўпайтириш) методини яратдилар. ушбу усул “аср ихтироси” деб номланди, нобель мукофотига сазовор бўлди (1993), “одам геноми” дастурини амалга ошишини тезлаштирди, шунингдек, кўплаб касалликларни клиник ташхислашда диагностик тўпламларнинг юқори самарали янги авлоди сифатида қўлланилди. 1987 йил- қадимги миср мумиёсидан ажратиб олинган днк клонланди ва нуклеотидлар кетма-кетлиги аниқланди. биринчи сунъий ачитқи хромосомаси- yac (yeast artificial hromosomes) яратилди. бу сунъий хромосома геномнинг катта бўлакларини клонлашда вектор сифатида муҳим роль ўйнайди. 1990 йил- одам геномини секвенслаш бўйича халқаро консорциум ташкил этилди. в.андерсон ирсий иммунодефицит билан касалланган беморга ген …
5 / 30
genomika tuşunchasi va uning tarixi - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 30 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"genomika tuşunchasi va uning tarixi" haqida

презентация powerpoint ўзбекистон республикаси олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги термиз давлат университети биология йўналиши талабалари учун геномика фанидан “геномика тушунчаси ва унинг тарихи” мавзусида тайёрланган тақдимот биология фанлари бўйича phd, доц.: ш.к.абдулазизова геном нима? геном - организм ҳужайрасида тўпланган ирсий материалнинг йиғиндисидир. геном организмни қуриш ва сақлаб туриш учун керак бўлган биологик ахборотни сақлайди. барча геномлар, шу жумладан инсон геноми ва бошқа қолган барча ҳужайрали ҳаёт формасига эга бўлган геномлар днк дан тузилган, лекин баъзи бир вируслар геноми рнк дан иборат. шу билан бирга, “геном” терминининг бошқача талқини ҳам мавжуд. бунда геном деганда маълум турнинг генетик материаллари хромосомаларни гаплоид наборида йиғилганига тушу...

Bu fayl PPT formatida 30 sahifadan iborat (8,9 MB). "genomika tuşunchasi va uning tarixi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: genomika tuşunchasi va uning ta… PPT 30 sahifa Bepul yuklash Telegram