nerv tizimi va sinapslar

PPT 40 pages 10.9 MB Free download

40 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 10.9 MB

File type PPT

Pages 40

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 40

тема :физиология нервных волокон. маъруза №4 мавзу: нерв толаси ва синапслар. режа: 1. нерв толаси морфофункционал характеристикаси. 2. нерв толасидан қўзғалишни ўтказилиши. 3. синапснинг тузилиши. 4. синапсдан қўзғалишни ўтказилиши. организмнинг аъзолари орасидаги ўзаро ва ташқи муҳит билан алоқа (мослашиш) нерв тизимида (нт) нерв импулси хп (қўзғалиш) ҳосил бўлиш ва уни нейронларда ўтказилиши орқали амалга оширилади. нейрон – нт морфофункционал бирлигидир. нейрон танаси узун ва қисқа ўсимталари (нерв толалари)дан иборат бўлиб, ахборотни (қўзғалиш) қабул қилиш, қайта ишлаш ва ўтказишдан иборат. нейроннинг узун ўсимтаси аксон охирида 10 000 тагача тармоқларга бўлинади, нейрон танасидан қўзғалишни периферияга аъзоларга ўтказади, аксон охири қалинлашган ва медиатор сақлайди. дендритлар қисқа ўсимталар бўлиб, қўзғалишни нейрон танасига ўтказади. нейрон танасида 10 000 тагача бошқа нейронлардан келган алоқа контакти (синапслар) бўлиши мумкин. нейрон мембранаси ва нейрон толаси кабелга ўхшаш хоссага эга, уларда потенциаллар (декрементли) градуал (суммацияланади) ва хп (декрементсиз) хосил бўлади. нейронларда ва нерв толаларида хп ҳосил бўлиши қуйидаги ўзига …

2 / 40

нерв толаси суткасига 5 мм валлер ўзгаришига (ўсиш) учрайди. нерв толасида қўзғалишни ўтказилиш қонунлари: анатомик ва физиологик бир бутунлик. икки томонлама ўтказиш. ажратиб ўтказиш. нисбий чарчамаслик. сальтатор ва узукликсиз. декрементсиз. нт да қўзғалиш (хп) қўзғалган (-) жойдан қўзғалмаган жойга (+) икки томонлама (хп)ни тола бўйлаб электротоник тарқалиши орқали амалга оширилади. бунда қўзғалган жойда хп 120 мв га тенг бўлиб, қўшни сохалар бўсағасидан 5-6 маротаба катта. бу хусусият хп / дкд (деполяризациянинг критик даражаси) ўтказишни ишонч фактори деб аталади. нт дан қўзғалишнинг ўтиш тезлиги қуйидагиларга боғлиқ: хп ни ўсиш тезлиги. нт узунлигига. нт диаметрига. нт қобиғига. миелинсиз нт да қўзғалиш (хп) узлуксиз, декрементли (сўнувчи) ўтказилади. миелинли нт да қўзғалиш сакраб –сакраб ўтказилади (айрим пайтларда 5-6 ранвье бўғиқлари орқали). нт диаметри қанча катта бўлса унинг бўғиқлари орасидаги масофа шунча катта бўлади ва қўзғалиш ўтиш тезлиги юқори бўлади. нт да хп амплитудаси таъсир кучига боғлиқ бўлмасдан мембрананинг биологик хусусиятларига боғлиқ. нервдаги хп амплитудаси …

3 / 40

зилиш динамикаси ўзгариши кузатилади. парабиоз механизми асосида – химявий модда таъсирида нт қисмининг рефрактерлик хоссаси ётади. парабиоз фазалари : тенглаштирувчи – таъсирот кучидан қатъий назар жавобнинг бир хиллиги. пародоксал – жавоб реакцияларининг қарама қаршилиги (кучликка-кучсиз, …) тормозловчи – ҳар қандай таъсирга жавоб бўлмайди. синапс тузилиши (ст) синaпс (с) – нейрон ва бошқа қўзғалувчан тўқималар ўртасидаги қўзғалишни ўтказувчи махсус тузилма. с ёрдамида нерв хужайралари тўрига айланади ва ахборотни қайта ишлайди. нерв тизими аъзолар ва тўқималар ўртасидаги ўзаро алоқа с орқали амалга оширилади. "синапс" термини ч. шеррингтон томонидан киритилган бўлиб, «хабар", «уланиш", «илгак" маъноларини англатади. . синапслар синфланиши морфологик принцип асосида: • нейро-мускул • нейро-секретор • нейро-нейронал • аксо-соматик • аксо-аксонал • аксо-дендритик 2. қўзғалишни ўтказиш йўлига қараб: • электрик • химик (медиаторлар) 3. медиаторига қараб: • адренергик • холинергик • пептидергик, no -ергик, пуринергик ва б. • серотонинергик, глицинергик ва б. 4. физиологик эффектига қараб: • қўзғатувчи • тормозловчи синапслар ультраструктураси …

4 / 40

ик синаплар хоссалари хоссалари электрик синапслар химик синапслар хп ўтказилиши икки томонлама бир томонлама чарчаш секин юқори лабиллик юқори паст синаптик ушлаб қолиш қисқа узоқ хп ритми трансформацияси бўлмайди бўлади таъсирига сезгир электромагнит нурланиш химик агент ўтказиш тезлиги тез секин мионеврал синапс мионеврал синапс — эффектор нервнинг скелет мускулида тугаши; харакат нейрони охири ва мускул толаси ўртасидаги контакт. ҳар бир мускул толаси харакат нейрон аксони толаси билан иннервацияланади. аксон толаси харакатлантирувчи охирги пластинкани ҳосил қилади. медиаторлар медиатор (воситачи) – химик синапсда қўзғалишни бир томонлама ўтишини таъминловчи химиявий модда. химиявий таркибига қараб медиаторлар бўлинади: моноаминлар (адреналин, норадреналин, ацетилхолин ва б.); аминокислоталар (гамма - аминомой кислотаси (гамк), глутамат, глицин, таурин); пептидлар (эндорфин, нейротензин, бомбезин, энкефалин ва б.); бошқа медиаторлар (no , атф). медиаторлар (ацетилхолин) цитоплазмада синаптик охирида синтезланиши ва синаптик пуфакда депо сифатида сақланиши мумкин. медиаторларни синтезида иштирок этувчи ферментлар нейронлар танасида ҳосил бўлади ва аксон орқали унинг оҳирига ташиб келтирилади (1–3 …

5 / 40

(қпсп). 1 – пресинаптик мембрана, 2 – синаптик ёриқ, 3 – постсинаптик мембрана медиатор таъсири медиатор молекуласи синаптик ёриқ орқали постсинаптик мембранага таъсир қилади ва у ерда na+ -каналининг хемо сезгир рецепторлари билан бирикади ва na+ -каналлари очилишини чақиради, натижада na+ иони хужайрага киради. мусбат зарядли ионни хужайрага кириши постсинаптик мембранани қўзғатувчи постсинаптик деполяризация (қпсп) деб аталувчи махаллий деполяризациясини чақиради.

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nerv tizimi va sinapslar"

тема :физиология нервных волокон. маъруза №4 мавзу: нерв толаси ва синапслар. режа: 1. нерв толаси морфофункционал характеристикаси. 2. нерв толасидан қўзғалишни ўтказилиши. 3. синапснинг тузилиши. 4. синапсдан қўзғалишни ўтказилиши. организмнинг аъзолари орасидаги ўзаро ва ташқи муҳит билан алоқа (мослашиш) нерв тизимида (нт) нерв импулси хп (қўзғалиш) ҳосил бўлиш ва уни нейронларда ўтказилиши орқали амалга оширилади. нейрон – нт морфофункционал бирлигидир. нейрон танаси узун ва қисқа ўсимталари (нерв толалари)дан иборат бўлиб, ахборотни (қўзғалиш) қабул қилиш, қайта ишлаш ва ўтказишдан иборат. нейроннинг узун ўсимтаси аксон охирида 10 000 тагача тармоқларга бўлинади, нейрон танасидан қўзғалишни периферияга аъзоларга ўтказади, аксон охири қалинлашган ва медиатор сақлайди. дендритлар қисқа...

This file contains 40 pages in PPT format (10.9 MB). To download "nerv tizimi va sinapslar", click the Telegram button on the left.

Tags: nerv tizimi va sinapslar PPT 40 pages Free download Telegram