o`zbekiston ichki suvlari

DOC 105,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1350981625_20697.doc узбекистон ички сувлари |o`zbekiston ichki suvlari reja: 1. o`zbekiston ichki suvlari 2. o`zbekiston daryolari. daryolarning to`yinishi. 3. qashqadaryo 4. sirdaryo 5. surxondaryo 6. daryolarning xujalik axamiyati va suvini toza saqlash o`zbekiston ichki suvlariga daryolar, ko`llar, yyer osti suvlari, muzliklardagi suvlar, suv omborlari, kanal va ariqlardagi suvlar kiradi. ichki suvlar faqat jumhuriyat iqlim xususiyatlariga emas, balki uning tabiatining boshqa unsurlariga, xususan relefiga ham bog`liqdir. relef ichki suvlarga, shu jumladan oqim hosil bo`lish jarayoniga bevosita hamda tabiiy-geografik omillar, ayniqsa iqlimiy omillar orqali bilvosita ta`sir etadi. chunki tor yonbag`irlarining ko`pincha tik bo`lganligi tufayli yoqkan yomg`ir, erigan qor va muz suvlari tezda pastga oqib tushib, soy va daryolarni hosil qiladi. buning ustiga tog`larda mutlaq balandlikning ortib borishi tufayli yog`in ko`proq tushadi, haroratning pastligi oqibatida qalin qor qoplami hosil bo`ladi, muzliklarni to`yintirib turadi. qor va muz suvlarining erishi natijasida yyer osti suvlarining hosil bo`lishiga, daryolarni to`yintirib turishiga qulay sharoit yaratadi. jumhuriyatimiz yyer maydonining 71% …

gartiradi, tuproq hosil bo`lishida, o`simliklarning rivojlanishida ishtirok etadi. ichki suvlar jumhuriyat xalq xo`jaligi va maishiy turmushida muhim ahamiyatga ega. jumhuriyat ichki suvlari, xususan daryo oqimining o`zgarishida xishilarning xo`jalik faoliyati ham muhim omillardan biriga aylaiib qoldi. chunki o`zbekistonning tekislik qismida unumdor, lekin qurroqchil yyerlarning mavjudligi ularni sugorishni taqozo etadi. buning uchun esa daryolardan ko`plab sug`orishga suv olinadi, okibatda ularning oqimiga ta`sir etib, ba`zilari ma`lum havzaga yyetib bormasdan togdan tekislikka chiqqach suvi juda kamayib, qurub qoladi. shuningdek, kishilar yyerlarni sug`orish uchun sersuvli daryo havzasidan kanallar qurib kamsuvli daryo havzasiga uning bir qismi suvini burib yuborib, daryolarshshg suv oqimini qayta o`zgartiradi. bunga zarafshon suvining bir qismi eski tuyatortar kanali orqali sangzor daryosiga, amu-buxoro magistral kanali orqali amudaryo suvining bir qismini quyi zarafshonga burib yuborilganligi yaqqol misoldir. shunday qilib, yuqorida keltirilgan ma`lumotlardan ko`rinib turibdiki, o`zbekistonning torli qismi bilan tekislik qismining gidrologik xususiyati bir-biriga butunlay qarama-qarshidir. chunki uning tog`li qismida namlik to`planib, uning bir qismi …

dalalarini sug`orish davrida yoki tuproq sho`rini yuvish vaqtida yyer osti suvining tabiiy drenaji sekin bo`ladigan joylarda uning sathi ko`tarilib, tuproqning qayta sho`rlanishiga olib kelmoqda,. bunday joylarga quyi amudaryo, quyi zarafshon, mirzacho`l, qarshi cho`lini misol qilib keltirish mumkin. o`sha yyer osti suvining tabiiy siljishi sekin bo`lgan, qayta sho`rlashgan joylarda zovur-drenajlar qurib, yyer osti suvini sug`oriladigan mintaqadan tashqariga chiqarib tashlash oqibatida esa bir qancha sho`r ko`llar vujudga kelmokda. bularga jumhuriyatimizdagi aydor, tuzkan, arnasoy, sudochhe, sari.qamish, sho`rko`l. somonko`l, ulug`sho`rko`l, oqko`l va boshqalar yaqqol misoldir. shunday qilib, so`nggi yillarda jumhuriyatimiz ichki suvlarining gidrologik xususiyatlaridagi o`zgarishlar kishilarning xo`jalik faoliyatiga ham sezilarli darajada ta`sir etmoqdaki ularni hisobga olmaslik mumkin emas. jumhuriyat ichki suvlari ichida tirik organizm va ayniqsa insonlarning hayoti va xo`jalik faoliyati uchun zng muximi daryolardir. daryolar. o`zbekiston turkistonning markazida, materikning ichki qismida joylashganligi tufayli uning daryolari okean va dengizlarga quyilmaydi, binobarin berk havzaga qaraydi. jumxuriyatimiz daryolari hudud bo`yicha notekis joylashgan bo`lib, o`ziga xos gidrologik …

ar kv. km. maydonga o`rtacha 140—150 m. uzunlikdagi daryo tarmoqlari to`g`ri keladi. jumhuriyatimiz xududida daryo tarmoqlarining zichligi bir xil emasligi eng avvalo uning relefiga, iqlimiy xususiyatlariga bog`liq. shu sababli relefi baland, sernam, yog`inga nisbatan (haroratning pastligi tufayli) bug`lanish kam bo`lgan (poteno`ial bug`lanish) torli qismida yoqqan yog`inning ko`p qismi oqimga aylanib, soy va daryolarni hosil qiladi. ma`lumotlarga ko`ra jumhuriyat torlarining g`arbiy qismida yiliga 1000—1500 mm gacha yog`in tushadi. bu esa torlarning g`arbiy yonbag`ridai boshlanuvchi norin. zarafshon. chirchiq, koradaryo kabi daryolarning •sersuv bo`lishiga sababchi bo`lgan. jumhuriyatimiz tekislik qismida esa, aksincha, yoz issiq, quruq, seroftob bo`lib, yillik yog`in miqdori 80—200 mm atrofida, lekin mumkin bo`lgan bug`lanish esa 1500—2000 mm ga yyetadi. bunday iqlimiy sharoitda oqimning vujudga kelishi juda qiyin. shu tufayli jumhuriyatimiz tekislik qismida daryo tarmoqlari juda siyrak. shunday qilib, jumhuriyatimiz tog`li qismi bu qor-muz, yomg`ir suvi yig`iladigan, yyer usti va yyer osti suvlari vujudga keladigan mintaqa bo`lsa, aksincha, uning tekislik qismi esa …

og`larning orografik tuzilishiga, balandligiga, yog`inlarning miqdoriga borliq. haqiqatan xam tog` tizmalarining nam havo oqimiga ochiq va ularning yunalishiga ro`para bo`lgan tog`larning janubi-g`arbiy va g`arbiy yog`in ko`proq tushadigan yonbag`irlarida suv yig`adigan maydonlari suvga eng serob hisoblanadi. shu sababli hisor tog`ining janubi-g`arbiy yonbag`ridan, g`arbiy tyanshanning janubi-g`arbidan suv oluvchi daryolar (pskom, ugom, ko`ksuv, surxondaryo va qashqadaryoning ayrim irmoqlari)ning oqim moduli (suv yig`ilish maydonlarining nisbiy sersuvligi) katta. bu joylarda tog`larning 3000 m balandliklarida bir kv. km maydondan sekundiga 30—50 litr oqim vujudga keladi. aksincha, jumhuriyatimiz tog`larining shimoliy, sharqiy yonbag`irlarida, xususan, oloy, turkiston, zarafshon, hisor tog`larining shimoliy, sharqiy yonbag`irlarining 3000 m. baland qismlarida bir kv. km. maydonda sekundiga 7—12 litr oqim to`planadi. o`zbekiston tog`li qismida oqim moduli yana uning mutlaq balandligiga ham bog`liq. tog`larning quyi qismida 1000—1500 m. balandliklarida oqim modulining miqdori bir km2 yuzadan sekundiga 0,5—1,0 oqim vujudga keladi, 1500—2000 m. balandlikda 7—10 litr, 2000—2500 m balandliklarda—10—17 litr, 2500— 3500 m. balandliklarda esa 20 …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o`zbekiston ichki suvlari" haqida

1350981625_20697.doc узбекистон ички сувлари |o`zbekiston ichki suvlari reja: 1. o`zbekiston ichki suvlari 2. o`zbekiston daryolari. daryolarning to`yinishi. 3. qashqadaryo 4. sirdaryo 5. surxondaryo 6. daryolarning xujalik axamiyati va suvini toza saqlash o`zbekiston ichki suvlariga daryolar, ko`llar, yyer osti suvlari, muzliklardagi suvlar, suv omborlari, kanal va ariqlardagi suvlar kiradi. ichki suvlar faqat jumhuriyat iqlim xususiyatlariga emas, balki uning tabiatining boshqa unsurlariga, xususan relefiga ham bog`liqdir. relef ichki suvlarga, shu jumladan oqim hosil bo`lish jarayoniga bevosita hamda tabiiy-geografik omillar, ayniqsa iqlimiy omillar orqali bilvosita ta`sir etadi. chunki tor yonbag`irlarining ko`pincha tik bo`lganligi tufayli yoqkan yomg`ir, erigan qor va muz suvlari tez...

DOC format, 105,5 KB. "o`zbekiston ichki suvlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o`zbekiston ichki suvlari DOC Bepul yuklash Telegram