inson faoliyati taʼsirida o'zbekiston adirlari tabiatining o'zgarishi.

DOCX 42 pages 51.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 42
inson faoliyati taʼsirida o'zbekiston adirlari tabiatining o'zgarishi. mundarija: kirish............................................................................................................... 3 i.bob. oʻzbekiston adir hududlarining tabiiy geografik xususiyatlari 1.1. adir zonalarining geografik joylashuvi va tabiiy chegaralari...................... 5 1.2. adirlarning iqlimi, relyefi va geologik tuzilishi........................................... 11 ii.bob. adir hududlarida ekologik muammolarni kamaytirish va tiklash choralari 2.1. adir ekotizimlarini muhofaza qilish va tiklash bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlar............................................................................................ 18 2.2. barqaror rivojlanish tamoyillari asosida adir hududlarining ekologik boshqaruvi............................................................................................ 33 xulosa............................................................................................................. 40 foydalanilgan adabiyotlar.......................................................... 41 kirish mavzuning dolzarbligi.tabiat inson hayoti va faoliyati uchun eng muhim omillardan biridir. inson yashashi, mehnat qilishi, oziq-ovqat, xom ashyo va energiya manbalarini olishi bevosita tabiiy muhit bilan chambarchas bog‘liqdir. shu bilan birga, insonning xo‘jalik faoliyati, ishlab chiqarish jarayonlari, aholining o‘sishi va urbanizatsiya kabi omillar tabiatning tabiiy muvozanatini o‘zgartirib, ekologik muammolarning yuzaga kelishiga sabab bo‘lmoqda. ayniqsa, bu holat o‘zbekiston hududidagi adir zonalarida yaqqol namoyon bo‘lmoqda. o‘zbekiston adirlari mamlakatning tog‘ oldi mintaqalarida joylashgan bo‘lib, ular o‘zining tabiiy resurslari, o‘simlik va hayvonot dunyosi, …
2 / 42
, konchilik va sanoat faoliyatining ortishi natijasida tabiiy landshaftlar jiddiy o‘zgarishga uchramoqda. bu esa tuproq eroziyasi, o‘simlik qoplamining kamayishi, suv resurslarining tanqisligi hamda biologik xilma-xillikning qisqarishiga olib kelmoqda. mazkur kurs ishining dolzarbligi shundan iboratki, inson faoliyati oqibatida adir hududlarining ekologik holati tobora yomonlashib borayotgan bir paytda, bu jarayonlarning mohiyatini chuqur o‘rganish, ularning sabab va oqibatlarini tahlil qilish hamda barqaror rivojlanish tamoyillariga asoslangan yechimlarni ishlab chiqish muhim ahamiyat kasb etadi. inson va tabiat o‘rtasidagi munosabatlar tarixan uzluksiz ravishda shakllanib kelgan jarayondir. insoniyat taraqqiyotining barcha bosqichlarida tabiat asosiy yashash manbai, ishlab chiqarish omili hamda hayot uchun zarur resurslarni ta’minlovchi muhit bo‘lib xizmat qilgan. shu bilan birga, insonning xo‘jalik faoliyati tobora kengayib borishi natijasida tabiiy muhitda salbiy o‘zgarishlar, ekologik muammolar va biologik tizimlarning izdan chiqishi jarayonlari kuchaygan. o‘zbekiston hududida joylashgan adir zonalari o‘zining o‘ziga xos tabiiy sharoiti, tuproq-iqlim omillari, o‘simlik va hayvonot dunyosi bilan ajralib turadi. kurs ishining maqsadi:mazkur kurs ishining maqsadi insonning …
3 / 42
ablarni belgilash. tabiatni muhofaza qilish va ekologik muvozanatni saqlash bo‘yicha ilmiy asoslangan taklif va tavsiyalar ishlab chiqish. kurs ishining ob’ekti:kurs ishining ob’ekti — o‘zbekistonning adir zonalari, ularning tabiiy muhit tizimi, landshaft tuzilishi va inson faoliyati natijasida o‘zgarayotgan ekologik holatidir. kurs ishining predmeti:kurs ishining predmeti — inson faoliyati (qishloq xo‘jaligi, chorvachilik, sanoat, transport va aholining yashash faoliyati) natijasida o‘zbekiston adirlarida yuzaga kelayotgan ekologik o‘zgarishlar, ularning oqibatlari hamda muhofaza qilish masalalaridir. kurs ishining amaliy ahamiyati:ushbu kurs ishining amaliy ahamiyati shundaki, tadqiqot natijalari adir hududlarida ekologik muvozanatni saqlash, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, eroziya va cho‘llanish jarayonlarini kamaytirish, shuningdek, ekologik ta’lim va tarbiyani rivojlantirishda foydali bo‘lishi mumkin. olingan natijalar geografiya, ekologiya, tabiiy resurslarni boshqarish sohalarida o‘quv jarayonida va amaliy tadbirlarni ishlab chiqishda qo‘llanilishi mumkin. kurs ishining tarkibiy tuzilishi va hajmi: ii.bob 4 paragrf 40 sahifa xulosa va foydalanilgan adabiyotlardan tashkil topgan. i.bob. oʻzbekiston adir hududlarining tabiiy geografik xususiyatlari 1.1. adir zonalarining geografik joylashuvi va …
4 / 42
yatlarining janubiy qismlarini qamrab oladi.[footnoteref:1] [1: xoldarov x.m. o‘zbekiston hududidagi ekologik muammolar va ularni bartaraf etish masalalari. tashkent, 2005.] adir zonalari balandlik jihatidan 200–1200 metr oraligʻida joylashgan boʻlib, ularning yuqori qismi togʻ mintaqasiga, pastki qismi esa tekisliklarga tutashadi. bu hududlarda relyefning qiyaligi 5–15° atrofida boʻlib, eroziya jarayonlari faol kechadi. shuningdek, adirlar togʻlardan keluvchi vaqtinchalik soylar, irmoqlar va sel oqimlari bilan kesib oʻtilgan boʻladi. tabiiy chegaralari jihatidan adir zonalari yuqoridan togʻ etaklari bilan, pastdan esa choʻl yoki dasht hududlari bilan chegaralangan. masalan, zarafshon vodiysi adirlari shimolda nurota tizmasi bilan, janubda esa qizilqum choʻli bilan tutashadi. fargʻona vodiysi adirlari esa janubda olay tizmasining etaklari, shimolda esa tekislik qismi bilan ajralib turadi. adir zonalarida iqlim keskin kontinental bo‘lib, yozda juda issiq va quruq, qishda esa sovuq va nam bo‘ladi. yillik yog‘in miqdori 250–400 mm atrofida bo‘lib, yog‘inlarning asosiy qismi bahor va kuz oylariga to‘g‘ri keladi. bunday iqlim sharoiti adir zonalarida o‘ziga xos o‘simlik …
5 / 42
xususiyatlarini chuqur o‘rganish ekologik barqarorlikni ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etadi. o`zbekiston turkistonning markaziy qismida joylashgan. uning hududining asosiy qismi amudaryo bilan sirdaryo orasida bo`lib, mo`tadil va subtropik iqlim mintaqalarida o`rnashgan. o`zbekistonning eng shimoliy nuqtasi ustyurt platosining shimoli-sharqida, orol dengizi qirg`og`ida bo`lib, 45° 31 shimoliy kenglikdadir. eng janubiy nuqtasi esa termiz shahri yonida, amudaryo qirg`og`ida bo`lib, 37° 11 shimoliy kenglikka to`g`ri keladi. jumhuriyatimizning eng g`arbiy nuqtasi ustyurt platosida 56° 00 sharqiy uzoqlikda, eng sharqiy nuqtasi esa o`zbekiston bilan qirg`iziston chegarasida, uzgan shahri yaqinida bo`lib, 73° 10 sharqiy uzoqlikdadir. o`zbekistonning eng shimoliy nuqtasi bilan eng janubiy nuqtalari orasidagi masofa 925 km, eng g`arbiy nuqtasi bilan eng sharqiy nuqtalari orasidagi masofa esa 1400 km. o`zbekiston janubi-sharqda tojikiston bilan, sharqda qirg`iziston bilan, shimol va shimoli-g`arbda qozog`iston bilan, janubi-g`arbda esa turkmaniston bilan chegaradosh. janubda o`zbekiston torgina surxon-sherobod vodiysida afg`oniston bilan chegaradoshdir. bu yyerda afg`oniston bilan o`zbekiston chegarasi amudaryo orqali o`tadi. o`zbekiston maydoni 447,4 ming kv. …

Want to read more?

Download all 42 pages for free via Telegram.

Download full file

About "inson faoliyati taʼsirida o'zbekiston adirlari tabiatining o'zgarishi."

inson faoliyati taʼsirida o'zbekiston adirlari tabiatining o'zgarishi. mundarija: kirish............................................................................................................... 3 i.bob. oʻzbekiston adir hududlarining tabiiy geografik xususiyatlari 1.1. adir zonalarining geografik joylashuvi va tabiiy chegaralari...................... 5 1.2. adirlarning iqlimi, relyefi va geologik tuzilishi........................................... 11 ii.bob. adir hududlarida ekologik muammolarni kamaytirish va tiklash choralari 2.1. adir ekotizimlarini muhofaza qilish va tiklash bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlar............................................................................................ 18 2.2. barqaror rivojlanish tamoyillari asosida adir hududlarining ekologik ...

This file contains 42 pages in DOCX format (51.9 KB). To download "inson faoliyati taʼsirida o'zbekiston adirlari tabiatining o'zgarishi.", click the Telegram button on the left.

Tags: inson faoliyati taʼsirida o'zbe… DOCX 42 pages Free download Telegram