o`zbekistonning tog`oldi va tog` provino`iyachasi toshkent-mirzacho`l okrugi

DOC 60,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1350978241_20597.doc ўзбекистоннинг тоғолди ва тоғ провинўиячаси тошкент-мирзачул округи o`zbekistonning tog`oldi va tog` provino`iyachasi toshkent-mirzacho`l okrugi reja: 1. geografik o`rni. 2. toshkent-mirzacho`l okrugida eng past yerlar 3. toshkent-mirzacho`l okrugidagi sirdaryoning eng katta irmog`i 4. toshkent-mirzacho`l okrugidagi sirdaryoning eng katta irmog`i bu okrug sirdaryo vodiysining o`rta qismi, chirchiq hamda ohangaron vodiylarining quyi qismida joylashgan bo`lib, toshkent-mirzacho`l botig`ini o`z ichiga oladi. okrug janub tomondan, nurota, molguzar va turkiston tizmalari bilan, sharqdan mo`rultog`, qurama toglari bilan, shimoli-sharqdan chotqol, qorjantog` tizmalarining tog` etaklari bilan o`ralgan. shimol va g`arb tomondan okrugning chegarasi shartli ravishda o`zbekistonning qozog`iston bilan bo`lgan davlat chegarasi orqali o`tadi. janubi-sharqda esa 8 km kenglikdagi xo`jand darvozasi orqali farg`ona vodiysidan ajralib turadi. toshkent-mirzacho`l okrugi sirdaryoning o`rta qismidagi qayir va ko`hna qayirlarni, chirchiqohangaron vodiysining quyi; qismlarini o`z ichiga oladi. qo`shni qizilqum okrugidan vujudga kelish tarixi, yyer yuzasining tuzilishi, iqlimi, sersuvligi, unumdor allyuvial va bo`z tuproqlarning mavjudligi bilan farq qiladi. ma`muriy jihatdan okrug hududida toshkent, sirdaryo …

ib, tarmoqlarga bo`linib, mirzacho`lda bir necha joylardan oqkan. shuning uchun ham mirzacho`lni sirdaryoning kuhna qayirida joylashgan desa xam bo`ladi. bu yyerdagi sho`ro`zak, sardoba, qorao`y, yorochota va boshqa botiqlar sirdaryoning o`sha qadimiy o`zanlaridir. toshkent-mirzacho`l okrugi relef xususiyatlariga ko`ra ancha murakkab bo`lib, sirdaryo vodiysiga tomon pasaya boradi: mirzacho`l janubiy qismi (xovos — jizzax temir yo`l yaqinida) dengiz sathidan 373—385 m baland bo`lsa, guliston shahri 276 m, sirdaryo shahri 240 m. balandlikdadir. sharq va shimoli-sharhqa tomon okrugning yyer yuzasi balandlasha boradi: chinoz 278 m, yangiyo`l shahri 338 m, bo`zsuvda chirchiq vodiysining mutloq balandligi 473 m. toshkent-mirzacho`l okrugining hozirgi relefini vujudga kelishida daryolarning ishi juda katta: daryolar 3 dan 5 tagacha (sirdaryo mirzacho`lda 3 ta qayir, chirchiq daryosi toshkent yaqinida 5 ta) qayirlar hosil qilib, relefini murakkablashtirib yuborgan. okrug, dalvarzin cho`lining relefi asosan sirdaryoning hamda tog`lardan oqib keladigan kichik daryolarning, soylarning va vaqtli suvlarning ishi tufayli vujudga kelgan bo`lib shag`al, qum, gillardan tuzilgan. turkiston, …

orasida esa ko`tarilgan yyerlar mavjud. bu baland yyerlarni boyovut, mirzaobod, mirzacho`l, yyerijar massivlari deb yuritiladi. boyovut massivi sirdaryo bilan yyettisoy botig`i orasida, mirzaobod yog`ochota bilan sardoba botig`i orasida, yyerijar esa sho`ro`zak botig`i bilan sirdaryo orasida joylashgan. bu massivlar nisbatan baland bo`lganidan yyer osti suvlari chuqurda, tuprog`i yaxshi, mirzacho`lda o`zlashtirilgan va o`zlashtirilayotgan yyerlar asosan o`sha massivlarga to`g`ri keladi. yettisoy yog`ochota .qadimiy o`zani janubi-sharqda xovos rayonidan boshlanvb, shimoli-g`arbga tomon davom etadi va arnasoy botig`iga tutashadi. arnasoy shimolga sirdaryogacha boradi va mirzacho`lni qizilqumdan ajratib turadi. mirzacho`lning janubiy qismi esa turkiston nurota tog`lari tomon balandlashib, tog` oldi tekisligiga aylanadi. okrugning iqlimi kontinental, qish sovuq, yoz issiq va kuruq bo`ladi. okrugning shimoli-g`arbiy qismi ochiq bo`lganidan arktika havo massasi bemalol kirib keladi va natijada qish oylarida harorat pasayib ketadi. okrugda yanvar oyining o`rtacha harorati —1 —3°s bo`ladi. okrugning janubiy qismi quyoshdan ko`proq issiqlik va yorug`lik oladi, har bir santimetr yyerga quyoshdan 135 katta kaloriya issiqlik tushadi. …

di. binobarin, sovuq bo`lmaydigan davrning o`rtacha muddati 203—230 kunni tashkil etib, o`sha vaqtdagi effektiv haroratning yig`indisi 2200—2700°s ga yyetadi. yog`inlar okrug hududi bo`yicha notekis taqsimlangan. eng kam yog`in okrugning janubi-g`arbiy qismiga to`g`ri kelib, yillik miqdori 250—300 mm ni tashkil etadi. yog`in mikdori okrugning shimoli-sharqiy tomoniga ortib borib, 300—400 mm ga yyetadi. bunga asosiy sabab o`sha yo`nalish bo`yicha relefning balandlashishi natijasida haroratning pasayishidir. yog`inlar yil fasllari bo`yicha ham bir xil taqsimlangan emas. agar yillik yog`in miqdorini 100% desak, o`shaning 41—42% bahorga, 21— 35% qishga, 18—28% kuzga, 6—12% yozga to`g`ri keladi. oylar ichida eng ko`p yog`in martaprel oylariga to`g`ri kelib 81—130 mm ni tashkil qiladi. yog`inning bir qismi qattiq holda yogib, qor 26 kundan 41 kungacha turishi mumkin. toshkent-mirzacho`l okrugida yil bo`yi asosan shimoli-sharkiy va shimoli-g`arbiy tomondan shamol esib turadi. shamolning o`rtacha tezligi okrug bo`yicha sekundiga 1,5—4,2 m ga yyetadi, okrugning janubi-sharqida (xovos yaqinida) bahor va qish fasllarida farg`ona vodiysi tomonidan ancha …

arida muzdan holi bo`ladi. toshkent-mirzacho`l okrugidagi sirdaryoning eng katta irmog`i chirchiq daryosidir. u qormuzlarning erishidan to`yinib, o`rtacha yillik suv sarfi sekundiga 224 m3. to`lin suv davri mart-iyun oylariga to`g`ri kelib yillik okimining 52,4 foizini okizadi. chunki bu davrda qorlar va umumiy maydoni 173 km2 bo`lgan 222 ta kichik muzliklar eriydi. aksincha, eng kam suvi dekabr oyiga to`g`ri keladi. chirchiq daryosini to`yintirib turishda chotkol va piskom irmoqlarining salmog`i kattadir. chunki chirchiq daryosi yillik oqimining 55% chotkol irmog`i xissasiga, 36% piskom xissasnga va 9% ugom daryosi zimmasiga to`g`ri keladi. oxangaron daryosi mavsumiy qorlarning erishi va yomg`ir suvlaridan to`yinadi. shu tufayli yillik oqimning 75—80% martmay oylariga to`g`ri keladi. oxangaron daryosidagi toshqin suvlarni to`plab qolish uchun uning quyi qismida suv sig`imi 250 mln. m3 keladigan toshkent suv ombori kurilgan. okrugning janubiy qismidagi turkiston-nurota tog`larining shimoliy yonbag`ridan bir necha soylar boshlanadi. lekin bu soy suvlarining ko`p qismi bahorda oqib, yozda qurib qolishi yoki sug`orishga sarflanishi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o`zbekistonning tog`oldi va tog` provino`iyachasi toshkent-mirzacho`l okrugi"

1350978241_20597.doc ўзбекистоннинг тоғолди ва тоғ провинўиячаси тошкент-мирзачул округи o`zbekistonning tog`oldi va tog` provino`iyachasi toshkent-mirzacho`l okrugi reja: 1. geografik o`rni. 2. toshkent-mirzacho`l okrugida eng past yerlar 3. toshkent-mirzacho`l okrugidagi sirdaryoning eng katta irmog`i 4. toshkent-mirzacho`l okrugidagi sirdaryoning eng katta irmog`i bu okrug sirdaryo vodiysining o`rta qismi, chirchiq hamda ohangaron vodiylarining quyi qismida joylashgan bo`lib, toshkent-mirzacho`l botig`ini o`z ichiga oladi. okrug janub tomondan, nurota, molguzar va turkiston tizmalari bilan, sharqdan mo`rultog`, qurama toglari bilan, shimoli-sharqdan chotqol, qorjantog` tizmalarining tog` etaklari bilan o`ralgan. shimol va g`arb tomondan okrugning chegarasi shartli ravishda o`zbekistonni...

Формат DOC, 60,5 КБ. Чтобы скачать "o`zbekistonning tog`oldi va tog` provino`iyachasi toshkent-mirzacho`l okrugi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o`zbekistonning tog`oldi va tog… DOC Бесплатная загрузка Telegram