turkmaniston respublikasining geografik o`rni, tabiiy sharoiti va tabiiy resurslari

DOC 81,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1350812292_19397.doc turkmaniston respublikasining geografik o’rni, turkmaniston respublikasining geografik o`rni, tabiiy sharoiti va tabiiy resurslari reja: 1. turkmaniston respublikasining geografik o`rni, chegaralari. 2. tabiiy sharoiti. 3. tabiiy resurslari va ulardan xo`jalikda foydalanish masalalari. 4. turkmanistonning aholisi va mehnat resurslari 5. xo`jaligining umumiy ta`rifi hududi-488,1 ming kv km. aholisi-5,2 mln.kishi. poytaxti -ashgabad shahri. hududi, chegaralari, iqtisodiy geografik o`rni, davlat tuzumi. turkmaniston hududi kattaligi jihatidan markaziy osiyoda ikkinchi o`rinda turadi. markaziy osiyo hududining 12,5 foizi turkmaniston davlatiga to`g`ri keladi. uning hududi rossiya, qozog`iston yoki ukraina davlatlarinikidan kichik bo`lib, o`z navbatida avstriya, belgiya, gollandiya, gretsiya, daniya, portugaliya va shvetsariya davlatlarining hududlrini birga qo`shib hisoblaganda ham ulardan kattadir. turkmanistonning yer ustki tuzilishi orografik xususiyatlari va tabiati g`oyat rang-barang, balandligi 3 km. ga boradigan tog`lar, chuqurligi dengiz sathidan 100 metr keladigan cho`kmalar, poyonsiz qoraqum barxanlari, gadimiy daryolarning qoldiq o`zanlari, sho`r ko`llar, daryo vodiylari, quruq subtropik mintaqali zonalar ko`zga tashlanadi. turkmaniston markaziy osiyoning g`arbidagi eng katta tekislikni …

qa xorijiy davlatlarga chiqish imkoniyatiga ega. turkmaniston dunyoning qadimiy davlatlaridan biri hisoblanadi. o`tgan asrning 70-yillarida u chor rossiyasi tomonidan ishg`ol qilindi, 1917-1991 yillarda esa sobiq sssr tarkibida bo`ldi. turkmaniston o`z mustaqilligini 1991 yilda qo`lga kiritdi. davlatning nomi turkmaniston deb qabul qilindi. 1991 yil 27 oktabr kuni turkmanistonning mustaqillik kuni deb e`lon qilindi. davlatni prezident boshqaradi. prezident umumxalq tomonidan 5 yil muddatga saylab qo`yiladi. turkmaniston respublikasi ashgabad, krasnovodsk, mari, chorjo`y, doshavuz viloyatlarini o`z ichiga oladi. turamaniston modga kiradi. o`z navbatida u markaziy osiyo davlatlari bilan yaxshi qo`shnichilik aloqalarini olib boradi. aholisi, aholining etnik kelib chiqishi, milliy tarkibi joylashishi turkmaniston aholisining soni jihatidan markaziy osiyo davlatlari ichida to`rtinchi o`rinda turadi. bu yerda aholi ancha siyrak joylashgan. markaziy osiyo davlatlarida har bir kv. km ga 13,8 kishi to`g`ri kelgani holda turkmanistonda aholi zichligi 9,2 kishiga teng. aholinnig etnik kelib chiqishi uzoq tarixga borib taqaladi. “turkman” so`zi birinchi marta arab adabiyotida x asrda tilga …

tonda salbiy, qirg`izistonda-0,5, tojikistonda- 1,9, o`zbekistonda-2,1 foizni tashkil etgan bo`lsa, u turkmanistonda eng yuqori 4,1 foizga teng bo`ldi. misol. 1940 yilda mamlakatda 1,302 ming kishi yashagan edi. 1959 yilda-1,516, 1970 yilda-2,159, 1979 yilda-2,759, 1989 yilda-3,534, 1995 yilning boshida esa 4,478 ming kishiga yetdi. mamlakatda aholi tabiiy o`sishining yuqoriligi birinchidan aholi zichligining tez ortib boripshini ta`minlayotgan bo`lsa, ikkinchidan mehnat resursining tez ko`payishiga uning bandlik darajasiga o`z ta`sirini ko`rsatmoqda bu yerda 1940 yilda har bir kv. km ga aholining ortacha zichligi 2,66 kishini tashkil qilgan bo`lsa, u 1959 yilda 3,10, 1970 yilda-4,42 1979 yilda-5,65, 1989 yilda-7,24 va 1995 yilda esa 9,17 kishiga teng bo`ldi biroq, mamlakatning ziroatchilik bilan shug`ullanadigan hududlarida aholi zichligi 200- 250 kishiga teng. ma`lumki, turkmaniston ssrning parchalanishi bilan birinchilar qatorida mustaqil taraqqiyot yo`liga tushib qolgan edi. u endilikda aholini moddiy va ma`naviy himoya qilish yo`lida dadil bormoqda. jumladan, prezident farmoni bilan mamlakat aholisi 1992 yildan boshlab ichimlik suvi, tabiiy …

gan. bugungi poytaxt yangidan qayta tiklangan shahardir. ashgabad modda eng janubiy poytaxt. ashgabad afrika, seul, san-fransisko bilan bir parallelda 38 gradus shimoliy kenglikda joylashgan. unda 401 ming kishi yashaydi. ashgabad turkmanistoning eng industrlashgan shahri turkmanboshi - turkmaniston davlatining yirik port shahri. u o`z nomidagi viloyatnning ma`muriy markazi. shahar o`tgan asrning oxiri 1896 yilda kaspiyorti temir yo`l punkti tarzida tarkib topgan. uning nomi shaharning yonidagi qizil qoyali toshlardan olingan. turkmanlar “qizilsu” – “krasnaya voda” deb qoya yonidagi dengiz suvini atashgan va shu tarzda xaritalarda krasnovodsk hozirgi turkmanboshi shahri paydo bo`lgan. shahar aholisi tez o`smoqda. mamlakat sanoat korxonalarida ishlab chiqariladigan yalpi mahsulotning 17 foizi ashgabadda ishlab chiqariladi. u mashinasozlik ayniqsa elektrotexnika, neft sanoati uchun mashina, asbob-uskunalari ishlab chiqarish, to`qimachilik va qurilish materiallari sanoati ayniqsa oyna ishlab chiqarish markazi. ashgabad - mamlakatning geografik markazi ham hisoblanadi. unda g`arbdagi yirik shahar - turkmanboshigacha 550 km, sharqdagi chorjo`ygacha 587 km, janubdagi kushkagacha 500 km, shimoldagi …

t xalq xo`jaligi ko`p tarmoqlidir. sanoatda gaz, neft qazib olish va ularni qayta ishlash, ximiya va yengil sanoat yetakchilik qiladi. mashinasozlikning ko`pgina turlari, me tallni qayta ishlash va qurilish materiallari sanoati ham tarkib topgan. turkmaniston o`z mustaqilligini qo`lga kiritishi bilan mamlakat iqtisodiyotini tubdan qayta qurmoqda. mamlakaning tabiat resurslaridan foydalanishda, qayta ishlash sanoatini rivojlantirishda, ishlab chiqarish texnologiyasini takomillashtirishda xorijiy davlatlar bilan bevosita aloqalar o`rnatilmoqda, sarmoyalar olinmoqda, ishbilarmon mutaxassis kadrlar moddiy ishlab ciqarishning turli sohalariga jalb qilinmoqda. mamlakat iqtisodiyotida qishloq xo`jaligining ulushi katta. barcha ekin maydonlarining 54 foiziga paxta ekiladi. bu yerda yiliga 530-540 ming gektar yerga paxta ekiladi va 1250-1275 ming tonna atrofida yalpi paxta hosili yig`ishtirilib olinadi. turkmakiston paxta tolasi ishlab chiqarish bo`yicha jahonda ilg`or paxtakor mamlakatlar qatorida, mod da esa ikkinchi o`rinda turadi. paxtachilikni izchillik bilan rivojlanttirish uning issiq iqlimga moslashgan “ash” va “iolotan” navlarini yaratish va rayonlashtirish mamlakat iqtisodiyotini ko`tarmoqda va valyuta fondini boyitmoqda. qishloq xo`jaligida mamlakat o`z …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "turkmaniston respublikasining geografik o`rni, tabiiy sharoiti va tabiiy resurslari"

1350812292_19397.doc turkmaniston respublikasining geografik o’rni, turkmaniston respublikasining geografik o`rni, tabiiy sharoiti va tabiiy resurslari reja: 1. turkmaniston respublikasining geografik o`rni, chegaralari. 2. tabiiy sharoiti. 3. tabiiy resurslari va ulardan xo`jalikda foydalanish masalalari. 4. turkmanistonning aholisi va mehnat resurslari 5. xo`jaligining umumiy ta`rifi hududi-488,1 ming kv km. aholisi-5,2 mln.kishi. poytaxti -ashgabad shahri. hududi, chegaralari, iqtisodiy geografik o`rni, davlat tuzumi. turkmaniston hududi kattaligi jihatidan markaziy osiyoda ikkinchi o`rinda turadi. markaziy osiyo hududining 12,5 foizi turkmaniston davlatiga to`g`ri keladi. uning hududi rossiya, qozog`iston yoki ukraina davlatlarinikidan kichik bo`lib, o`z navbatida avstriya, belgiya, go...

Формат DOC, 81,0 КБ. Чтобы скачать "turkmaniston respublikasining geografik o`rni, tabiiy sharoiti va tabiiy resurslari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: turkmaniston respublikasining g… DOC Бесплатная загрузка Telegram