pedagogika fanining rivojlanishi va vazifalari

DOCX 11 pages 61.1 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 61.1 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

mavzu:pedagogika fani, uning maqsadi, vazifalari va ilmiy-tadqiqot usullari. mavzu rejasi: 1.pedagogika fanining vujudga kelishi va rivojlanishi . 2.pedagogika fanining predmeti, maqsad va vazifalari. 3.pedagogikaning asosiy kategoriyalari. 4. pedagogik ilmiy-tadqiqot metodlari milliy istiqlol tufayli taraqqiyotning barcha sohalarida jadal rivojlanib borayotgan mamlakatimizda yosh avlodning bilim darajasini jahon andozalari talablariga javob beradigan, fan-texnika yangiliklaridan xabardor, mustaqil fikrlay oladigan, hayotga dadillik bilan kirisha oladigan, tadbirkor, ma’naviy jihatdan barkamol qilib voyaga etkazish dolzarb vazifalardan hisoblanadi. bu esa, avvalo, pedagogika fanini, ta’lim-tarbiya tizimini zamonaviy texnologiyalar asosida takomillashtirishni taqozo etadi. o‘zbekiston respublikasining «ta’lim to‘g‘risida»gi qonunida (1997y.) ta’lim davlatimiz ijtimoiy taraqqiyoti sohasida ustivor deb e’lon qilinishi pedagogika fani zimmasiga juda katta mas’uliyatli ulug‘vor vazifalarni yukladi. juda boy ilmiy, ma’naviy, madaniy, diniy merosimimizni qayta tiklash ularni zamon ruhi talabi bilan uyg‘unlashtirib faqat shaxsiy, milliy manfaat kasb etib qolmasdan umumjahon ma’naviy, ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotga ulkan hissa bo‘lib qo‘shilmoqda. o‘sib kelayotgan yosh avlod va ularning kelajakda qanday kasb-hunar egallashlariga qarab, respublikamiz kelajagini …

2 / 11

da orttirilgan tajribalarni quyi avlodga o‘rgatish ehtiyoji tug‘ildi. tajribalarning to‘planishi natijasida ta’lim-tarbiyaning dastlabki omillari vujudga keldi. tabiat, ijtimoiy hayot haqidagi tajribalar asosida ma’lum bilimlar boyib bordi. ta’lim-tarbiya ishlari bilan shug‘ullanuvchi tarbiyachilar kasb-hunar homiylari sifatida ajralib chiqa boshlashdi. ularning ta’lim-tarbiya borasidagi faoliyatlari va to‘plangan tajribalaridan o‘rinli foydalanishlari pedagogika fanining vujudga kelishiga olib keldi. shu asnoda dastlabki maktab ko‘rinishidagi muassasalar vujudga keldi, taraqqiy etdi. shunday qilib, pedagogika ta’lim-tarbiyaning maqsad va vazifalari, ularning mazmuni, metodlari hamda tashkil etish shakllari haqida ma’lumot beruvchi fanga aylandi. demak, pedagogika fani o‘sib kelayotgan yosh avlodni barkamol inson qilib tarbiyalash uchun ta’lim-tarbiyaning mazmuni, umumiy qonuniyatlari va amalga oshirish yo‘llarini o‘rgatuvchi fandir. ba’zan, pedagogika fanining nima keragi bor? pedagogikadan xabari yo‘q, lekin bolalarga yaxshi tarbiya bergan insonlar ko‘pku? yoki aksincha, pedagogika fanini bilgan holda hatto o‘z bolalarini risoladagidek tarbiyalay olmaganlar ozmunchami? degan savollar eshitilib qoladi. shuni unutmaslik kerakki, pedagogika fanining yutuqlarisiz jamiyatni olg‘a siljitish g‘oyat mashaqqatli kechadi. agar pedagogika …

3 / 11

roq, ijtimoiy jarayonda to‘plangan tajribalar tarbiya mazmunini tashkil etsa-da, ularning hammasini yosh avlodga o‘rgatishning imkoniyati yo‘q edi. faqat xalq ta’limi tizimiga kiruvchi bo‘g‘inlar orqali orttirilgan tajribaning muayyan qismini qamrab olish mumkin edi. bu yerda ham muammo tug‘ildi. hozirgi kunda barcha xildagi tajriba shakllari tarbiya mazmunini tashkil eta oladimi? yosh avlod tarbiyasiga aloqador tajribalarni qanday ajratish mumkin? kim bunday ish bilan shug‘ullanadi? tabiiyki, barcha xildagi tajriba shakllari ham tarbiya mazmunini tashkil etavermaydi. chunki: - birinchidan, pedagogika, xususan, o‘zbek xalq pedagogikasi taraqqiyotida juda murakkab bo‘lgan tomonlar (hatto bu murakkablikning noma’lum qismlari) mavjudki, ularni yoshlar daf’atan o‘zlashtira olmaydilar. masalan; sharq falsafasi yoki mutafakkirlarimizning ma’naviy merosini falsafa, tabiiy va gumanitar fanlar, diniy manbalardan yaxshi xabardor bo‘la olmaganligimiz sababli o‘rganishimiz qiyin kechadi; - ikkinchidan, tarbiyalanuvchilarning yosh hususiyatlariga ko‘ra va ham metodik, ham moddiy asosning etishmasligi sababli to‘plangan tajribalarning hammasini olish imkoniyati yo‘q va hokazo. eng muhimi, jamiyat taraqqiyotining ijtimoiy-iqtisodiy ehtiyojlariga va kelajakda kutiladigan o‘zgarishlarni hisobga …

4 / 11

ridir. «pedagogika» atamasi «peyne»-«bola»va «aygogeyn»-«etaklamoq» degan ma’noni bildiruvchi lotincha «daydagogos» so‘zlaridan paydo bo‘lishi quyidagicha izohlanadi: eramizdan oldingi i asrlarda gretsiyada, quldorlarning bolalalarini ovqatlantiradigan, sayrga olib boruvchi, tarbiyachi-qullarni «pedagog» deb atalgan. u bolalarning kamolga yetishiga mas’ul bo‘lgan. quldorning bolasini yetaklab maktabga olib borgan va olib kelgan. maktabda ishlovchi o‘qituvchilarni «didaskallar» (didayko-men o‘qitaman) deyishgan. feodalizm jamiyatiga kelib esa har ikki kasbdagi kishilar hamkorligi natijasida ta’lim-tarbiya bilan maxsus shug‘ullanuvchilar vujudga kelgan. ularni chex pedagogi y.a.kamenskiy ta’kidlaganidek, «pedagog» deb nomlaganlar va bu so‘z hozir ham ta’lim-tarbiya beruvchi o‘qituvchilarga nisbatan qo‘llaniladi. pedagogika fanining metodologiyasi pedagogika fani mustaqil o‘zbekiston respublikasida amal qiladigan uzluksiz ta’lim-tarbiya tizimining nazariy asoslari, qonuniyat va prinsiplari, o‘ziga xos yo‘nalishlari ta’lim-tarbiya jarayonining shakllanishi, tarixiy taraqqiyot bosqichlarini o‘rgatuvchi fandir. pedagogika fani o‘zbekiston respublikasida ilmning ustuvor sohasi sifatida e’tirof etiladi. shuning uchun ham, pedagogika fanining metodologiyasi sifatida jahon va sharq pedagogik tafakkuri durdonalarini mujassamlashtirgan manbalar, tasavvuf ta’limoti namoyondalarining badiiy va ilmiy asarlari, sharqona ta’lim-tarbiya vositalari …

5 / 11

, ilg‘or pedagogik texnologiyalardan foydalanish nazarda tutiladi. ular shaxsning o‘quv-biluv faoliyatini liberallashtirish yo‘llari, ta’lim mazmunini tanlash va ta’lim-tarbiya jarayonini amalga oshirish prinsiplari, politexnik va kasb ta’limi nazariyasi, ta’limni ijtimoiy foydali mehnat bilan uyg‘unlashtirish konsepsiyasi, ta’lim-tarbiya jarayonining fiziologik qonuniyatlariga asoslanib tashkil etilishida namoyon bo‘ladi. pedagogika fanining ob’ekti asosan maktab o‘quvchilaridir, predmeti esa o‘quvchilarga berilayotgan ta’lim-tarbiya nazariyasi va amaliyotidir pedagogika ta’lim-tarbiya maqsadini jamiyat talablariga va o‘quvchilarning yosh hususiyatlariga qarab mazmunan o‘rganib borishni taqozo etadi, tarbiyaning tarkibiy qismlarini va ular o‘rtasidagi bog‘lanishlarni ochib beradi. shu asnoda ta’lim va tarbiya sohasidagi tajribalarni umumlashtiradi, tarbiyaning kelgusidagi rivojlanish istiqbollarini, yo‘llarini ko‘rsatib beradi. pedagogika faniga tavsif berilganda «ta’lim», «tarbiya», hamda «ma’lumot» degan so‘zlarni ishlatdik. bu so‘zlar o‘zaro bog‘langan bo‘lib, bir-birini to‘ldiradi. ularni pedagogikaning asosiy kategoriya-tushunchalari deb nomlaymiz. bulardan tashqari «o‘quvchi», «o‘qituvchi», «metod», «intizom», «jamoa», «irsiyat», «muhit», «direktor» kabi tushuncha-nomlar mavjudki, bu haqida mavzular yuzasidan fikr yuritilganda alohida to‘xtaymiz. tarbiya tarixini o‘rganar ekanmiz, u juda qadimiy jarayon ekanligini …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pedagogika fanining rivojlanishi va vazifalari"

mavzu:pedagogika fani, uning maqsadi, vazifalari va ilmiy-tadqiqot usullari. mavzu rejasi: 1.pedagogika fanining vujudga kelishi va rivojlanishi . 2.pedagogika fanining predmeti, maqsad va vazifalari. 3.pedagogikaning asosiy kategoriyalari. 4. pedagogik ilmiy-tadqiqot metodlari milliy istiqlol tufayli taraqqiyotning barcha sohalarida jadal rivojlanib borayotgan mamlakatimizda yosh avlodning bilim darajasini jahon andozalari talablariga javob beradigan, fan-texnika yangiliklaridan xabardor, mustaqil fikrlay oladigan, hayotga dadillik bilan kirisha oladigan, tadbirkor, ma’naviy jihatdan barkamol qilib voyaga etkazish dolzarb vazifalardan hisoblanadi. bu esa, avvalo, pedagogika fanini, ta’lim-tarbiya tizimini zamonaviy texnologiyalar asosida takomillashtirishni taqozo etadi. o‘zbekiston respu...

This file contains 11 pages in DOCX format (61.1 KB). To download "pedagogika fanining rivojlanishi va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: pedagogika fanining rivojlanish… DOCX 11 pages Free download Telegram