картография ва географик хариталар ( хариталарнинг илмий ва амалий ахамияти )

DOC 73.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1350637994_17917.doc картография ва географик хариталар www.arxiv.uz картография ва географик хариталар режа: 1. харитлар ва уларнн таърифи,элементлари, хусусиятлари. 2. картографияни таърифи, тapмоқларга бўлиниши, бошқа фанлар билан алоқаси ва асосий илмий-амалий вазифалари. 3. хариталарнинг илмий ва амалий аҳамияти. хариталар ва уларни таърифи, элементлари хусусиятлари х а р и т а- ер юзасини, бошқа осмон жисмларини ёки космик фазони математик аниқ белгиланган, кичрайтирилган, умумлаштирилган тасвири бўлиб, у қабул қилинган шартли белгилар системасида уларда жойлашган объектларни кўрсатади. о б ъ е к т дейилганда хариталарда тасвирланадиган ҳap қандай предмет, воқea, ҳодиса ёки жараён тушунилади. г е о г р а ф и к х а р и т а - ерни ёки уни бирор қисмини ернинг эгрилигини ҳисобга олиб, маълум математик қоидалар асосида бироз ўзгартириб, кичрайтириб. умумлаштириб қозга (текисликка) туширилган тасвири (проекцияси) бўлиб, у қабул қилинган шартли белгилар системасида унда жойлашган объектларни географик ўрнини, жойланишини, ҳолатини, вақт мобайнида ўзгаришини, шунингдек улар ўртасидаги ўзаро боғлиқликни …
2
к асосини бир биридан фарқлаш лозим. г е о г р а ф и к а с о с - харита мазмунини умумгеorрафик қисми бўлиб, у хаританинг мавзуий ёки махсус мазмуни элементларини харитага тўғри тушириш ва фазовий боғлаш, харита бўйича ориентирлашга хизмат қилади. ҳap қандай харитани муҳим элементи бўлиб легенда ҳисобланади. харита мазмунини очиб берадиган барча шартли белгилар ва изоҳлар тизимига легенда дейилади. харитани легендаси қўлланилган белгиларни тушунтириб (изоҳлаб) беришни ўз ичига олиб, харитага олинаётган объектни мантиқий асосини акс эттиради. белгиларни кетма-кет жойлаштирилиши, уларни ўзаро бир-бирига бўйсиниши, штрихли элементлар учун ранглар гаммасини фри танлаб олиш харитада тасвирлан.аётган ҳодиса ёки жараён таснифига мантиқан буйсиндирилган булади. ҳaммa картографик тасвир м а т е м а т и к а а с о с д а қурилади. харитада уни элементлари бўлиб - картографик проекция, масштаб ва геодезик" асос ҳисобланади. харитани компоновкаси ҳaм унинг математик асос элементига киради. харитада тасвирланадиган ҳудудни чегарасини аниқлаш ва …
3
ар графиклар, профиллар, матнли ёки рақамли маълумотлар хаританинг қ ў ш и м ч а э л е м е н т л а р и дейилади. юқорида геограсрик харитага берилган стилистик бенуқсон деб бўлмаган таърифда хариталарни тушуниш учун муҳим ҳисобланган учта асосий хусусият - математик аниқ тузиш; алоҳида белгилар-картограсрик символлар (шартли белгилар) системасини қўллaш; тасвирланаётган ҳодисалар (объектлар) ни саралаб олиш ва умумлaштириб кўрсатиш алоҳида таъкидланган. лекин картографияни бугунги ривожланиш даражаси харита тўғрисидаги тасаввурга яна иккита биринчи даражали аҳамиятга молик бўлган тамойилни киритишни тақозо этади, яъни-борлиқни тизимли (системали) ёндошув асосида тасвирлaш ва уни аниқ бир мақсадни кўзда тутиб моделлaштириш. хариталар ҳақидаги тасаввур, борлиқни (воқеликни) образли-белгили моделлари сифатида илмий картографиянинг предмети-бу табиат ва жамият объектларини, уларни жойланиши, хусусиятлари, ўзаро алоқадорликлари ва вақт мобайнида ўзгаришларни хариталар ва бошқа картографик моделлар воситасида акс эттириш ва тадқиқ қилишдан иборат деб ҳисоблaшга имкон беради. 2. картографияни таърифи, тармоқларги бўлиниши, бошқа фанлар билан алоқаси ва асосий …
4
этади ва уларни ҳap бири фан сифтида ўзининг предмети, объекти ва методига эгадир. зеро, уларни ҳap бири ушбу йуналиш буйича соф мутахассис тайёрлайдиган университет ва бошқа олий техника ўқyв юртларида алоҳида ўрганилади. картография фалсафий, табиий ва техник фанлар мажмуи (комплекси) билан боғлиқ. айниқса у .геодезия, топография ва география фанлари билан узвий боғланган. мазкур фанлар, хариталарда реал борлиқни (воқеликни) аниқ ва ишончли тасвирлaш имконини беради. картографиянинг асосий илмий ва амалий вазифалари қуйидагилардан иборат; - картографияни ххi аср бўсағасидаги ва бундан кейинги назарий ва услубий масадаларини ечимини излаш, айниқса географик борлиқлик ва қонуниятларни билиш воситаси сифатида харитани янги имкониятларини аниқлаш (очиш) билан борлиқ тaдқиқотларни чуқурлaштириш; хариталарни таҳлил қилиш усулларини кенгайтириш ва улардан илмий қидирув ишларини олиб боришда, хaлқ хўжалигини бошқариш ва режалaштиришда фойдаланиш; хариталарни тайёрлашни янги, анча такомиллашган усулларини ишлаб чиқиш. давлат миқёсида картографик ишлаб чиқаришга хариталарни унча катта бўлмаган тиражларда нашр қилишни тезлатадиган ва унча қиммат бўлмаган технологик схемаларни ва техник …
5
отнома хариталарининг ягона тизимини (сериясини) яратиш режаларини ишлаб чиқиш ва уларни изчил амалга ошириш; бутун мамлакатн,. қорaқaлпоғистон республикасини, алоҳида вилоятларни комплекс атласларини яратиш, иқтисодиётни ва маданиятни ривожлантиришни режалаштириш учун зарур бўлган тизим хариталарини тайёрлаш; ўрта умумтаълим муассасалари ва олий ўқув юртлари учун ягона дастур асосида тизим харита ва атласларни яратиш ва нашр қилиш ва бошқалар. картографик ишларни яхшилаш, картографик асарларни яратишни тезлатиш ва уларни илмий асосда қатъий режа асосида босқичма - босқич амалга ошириш учун бу ишларни амалий координация қилиш лозим. хариталарнинг илмий ва амалий аҳамияти. шубҳасиз, к а р т о г р а ф и к а с а р л а р (план , географик харита, атлас, глобус, ва бошқалар) и н с о н и я т н и н г б у ю к и ж о д м а ҳ с у л и қаторига табиатни билиш ва ўзгартиришнинг ажойиб воситаси бўлиб хизмат қилади. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "картография ва географик хариталар ( хариталарнинг илмий ва амалий ахамияти )"

1350637994_17917.doc картография ва географик хариталар www.arxiv.uz картография ва географик хариталар режа: 1. харитлар ва уларнн таърифи,элементлари, хусусиятлари. 2. картографияни таърифи, тapмоқларга бўлиниши, бошқа фанлар билан алоқаси ва асосий илмий-амалий вазифалари. 3. хариталарнинг илмий ва амалий аҳамияти. хариталар ва уларни таърифи, элементлари хусусиятлари х а р и т а- ер юзасини, бошқа осмон жисмларини ёки космик фазони математик аниқ белгиланган, кичрайтирилган, умумлаштирилган тасвири бўлиб, у қабул қилинган шартли белгилар системасида уларда жойлашган объектларни кўрсатади. о б ъ е к т дейилганда хариталарда тасвирланадиган ҳap қандай предмет, воқea, ҳодиса ёки жараён тушунилади. г е о г р а ф и к х а р и т а - ерни ёки уни бирор қисмини ернинг эгрилигини ҳисобга олиб, м...

DOC format, 73.0 KB. To download "картография ва географик хариталар ( хариталарнинг илмий ва амалий ахамияти )", click the Telegram button on the left.