jismoniy tarbiya va sport nazariyasi

DOCX 12 pages 43.5 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 43.5 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

mavzu: jismoniy tarbiya, sport nazariyasi va uslubiyati faning rivojlanish tarixi hamda uning boshqa tarbiya turlari bilan aloqadorligi reja 1. jismoniy tarbiya, sport nazariyasi va uslubiyati faning rivojlanish davrlari 1. jismoniy tarbiya nazariyasi va uslubiyati fanining o‘quv rejasidagi boshqa fanlar bilan aloqasi 1. jismoniy madaniyat bazasi 1. amaliy jismoniy tarbiya 1. sog‘lomlashtiruvchi jismoniy tarbiya 1. jismoniy madaniyat jarayonida aqliy madaniyat 1. jismoniy madaniyat jarayonida axloqiy madaniyat 1. jismoniy madaniyat jarayonida estetik madaniyat jismoniy tarbiya nazariyasi va usuliyatini rivojlanishining davrlari jismoniy tarbiya nazariyasi va usuliyatining rivojlanishi bir necha davrlarni o‘z ichiga oladi. birinchi davr – bashariyat taraqqiyotining ilk davridagi harakat faoliyatini organizmga tasiri haqida eng dastlabki (emperik) bilimlar (ponamarev n.i. 1975), ularning to‘planishi, «mashqlanganlik»ning foydasini sezib, maonosiga yetish va to‘plangan tajribani avloddan-avlodga uzatish usullarini anglashga imkoniyat yaratilgan «jismoniy mashqlar» ni va «jismoniy tarbiya»ni paydo bo‘lishi uchun shart-sharoit yaratilishiga omillarni yuzaga kelgan davri. ikkinchi davr – jismoniy tarbiya jarayonida qo‘llanila boshlangan birinchi usuliyatlarning …

2 / 12

ish uchun ularni yagona tizimiga birlashtirgan davr deb qaralgan. o‘rta asrning o‘rtalarida jismoniy tarbiya usuliyatlarining xillari ortdi. gimnastika, suzish, o‘yinlar, kamon otish, otda chopish, qilichbozlik bo‘yicha dastlabki qo‘llanmalar paydo bo‘ldi. ajdodlarimiz abu nasr farobiy, abu ali ibn sino, abu ray’on beruniylarning tan tarbiyasiga oid ilmiy dune qarashlari vujudga keldi (usmonxo‘jaev t.n. 1995). uchinchi davr – jismoniy tarbiyahaqidagi nazariy bilimlarni intensiz to‘planishi, uyg‘onish davridan xix asrning oxirigacha bo‘lgan davrni o‘z ichiga oladi. inson tarbiyasi, uni o‘qitish, davolashhaqidagi fanning rivojlanishi filosoflar, pedagog va vrachlarning jismoniy tarbiya muammo-lariga eotibor qila boshlashlari davri, jismoniy tarbiyaning mo’iyatihaqidagi falsafiy, pedagogik va tibbiy maolumot-larning, bilimlarining vujudga kela boshlagan davri. bu maolumotlarhali turlicha, chunki, ko‘pincha o‘sha davrda musta-qilroq sanalgan filosofiya, pedagogika, meditsina fanlari tarkibida voyaga etar edi. yo‘l-yo‘lakay, ammo zarur bo‘lgan darajada bunday ilmiy fanlarning vakillari ko‘pincha o‘z muammolarini jismoniy tarbining rolinihisobga olmayhal qilish mumkin emasligini tushuna boshladilar. yangilanish davridayoq pedagog-gumanistlar va hayoliy sotsialistlar jismoniy tarbiyada bir butun …

3 / 12

ma rivojlantirish yo‘llari aniqlandi. aynan shu davrda jismoniy tarbiya nazariyasiga asos solindi deb hisobga olinib, shu bo‘yicha ilmiy farazlar va bilimlar to‘planishi orqali mustaqil fan sifatida ajralib chiqdi. to‘rtinchi davr – xix asrning oxiridan ilmiy va o‘quv fani sifatida jismoniy tarbiyaning nazariyasi va usuliyati shakllana boradi. bu davrning xarakterli tomoni shundaki, fan sifatida jismoniy tarbiya jamiyat hayotining boshqa jabhalariga ham ta’sir ko‘rsata boshladi. jismoniy tarbiya sohasi nazariyasi olimlaridan biri petr fransevich lesgaft (1837-1909) o‘zining tarix, anatomiya, pedagogika, antropologiya, jismoniy tarbiya metodikasiga oid asarlari bilan hozirgi zamon jismoniy tarbiya nazariyasi va metodikasi mustaqil ilmiy-amaliy isbotladi. beshinchi davr – rivojlangan mamlakatlar va sobiq sho‘rolar davlati olimlarining izlanishlari davri bo‘lib, fanning intensiv rivojlanishi materialistik dialektikaga asoslangan holda o‘sha davrda progressive hisoblangan usuliyatlarga tayanib amalga oshirildi. jismoniy tarbiya muammolarini kompleksli hal etishda butun bir olimlar jamoalari, mutaxassislashtirilgan ilmiy va o‘quv muassasalari samarali mehnat qildilar. amaliy materiallarning mo‘lligi, yangi qonuniyatlarning ochilishi, dast-labki yagona jismoniy tarbiya …

4 / 12

i pedagogik jarayon muammolarini umumiy psixologiya, pedago-gika, fiziologiya va boshqa fanlarning dalillarsiz to‘la izo’lab, isbotlab olishni isbotladi. jismoniy tarbiya nazariyasi va usuliyatining boshqa fanlar bilan bog‘liqligi jismoniy tarbiya nazariyasi va usuliyati qator ilmiy fanlar bilan chambarchas bog‘liq.har qanday fan faqatgina o‘zining ilmiy izlanishlari bilan chegaralanib qolsa to‘laqonli natija bera olmaydi. jismoniy tarbiya nazariyasi va usuliyati bir necha fanlar qo‘shilishi orqali maxsus pedagogik muammolarni hal qiladigan predmetga aylangan. jismoniy tarbiya nazariyasi va usuliyati umumiy pedagogika, psixologiya, inson umrining yoshi davrlarining fiziologiyasi va jismoniy tarbiya psixologiyasining ilmiy izlanishlari natijalaridan foydalanadi. ayniqsa, sport pedagogikasi barcha fanlar bilan uzviy bog‘langan. oldingi yagona, bo‘laklarga bo‘linmagan jismoniy tarbiya nazariyasi va usuliyatidan alo’ida pedagogik fanlari ajralib chiqdi, bular qatorida sport pedagogikasi fanlariham, lekin ularning so‘nggi rivojida bir-biri bilan o‘zaro uzviy bog‘liqlik namoyon bo‘ldi, jismoniy tarbiya nazariyasi va usuliyati tomonidan ishlab chiqilgan umumiy qoidalarga tayanishga to‘g‘ri keldi. olingan dalillar yangi umumlashtirishlar uchun aniq material vazifasini o‘tadi. bu jismoniy …

5 / 12

ligi – jismoniy tarbiya vositalarini shug‘ullanuvchilar organizmiga taosiri reaksiya-sini o‘rganish, jismoniy tarbiya jarayonini samarali boshqa-rishda anatomiya, fiziologiya, bioximiya, sport tibbiyoti fanla-rining qonuniyatlarinihisobga olish bilangina amalga oshirilishi mumkin. shuni esda saqlash lozimki, jismoniy tarbiya nazariyasi va usuliyati fanini boshqa fanlar bilan bog‘liqligi bir tomonlama bo‘lmay, ikki tomonlamadir. jismoniy tarbiyahaqidagi fanning rivojlanishi aralash fanlarga taosir etmay qolishi mumkin emas. masalan, sport nazariyasi va amaliyoti psixologlar va fiziologlarning bolalar va katta yoshdagilar organizmining potensial imkoniyatlari degan tasavvuriga aytarli tuzatishlar kiritilishiga olib keldi. jismoniy tarbiya jarayonida aqliy tarbiya jisman yetarli darajadagi rivojlanganlik normal aqliy rivojlanishga sharoit yaratadi. “har qanday me’nat – bu aqliy, jismoniydir. agar aqliy va jismoniy me’nat orasidagi farqni ajratsak, bittasida asosiy rolni miya, ikkinchisida muskullar o‘ynaydi. miyaning faoliyati muskullarning o‘zaro faoliyatiga, muskullar faoliyati esa miyaning boshqarishi orqali amalga oshiriladi”, - degan edi chernishevskiy. jismoniy bilimlar asoschisi p.f. lesgaft ko‘rsatgani-dek, aqliy va jismoniy rivojlanish bir-biri bilan uzviy bog‘liq. aqlning o‘sishi va rivojlanishi …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jismoniy tarbiya va sport nazariyasi"

mavzu: jismoniy tarbiya, sport nazariyasi va uslubiyati faning rivojlanish tarixi hamda uning boshqa tarbiya turlari bilan aloqadorligi reja 1. jismoniy tarbiya, sport nazariyasi va uslubiyati faning rivojlanish davrlari 1. jismoniy tarbiya nazariyasi va uslubiyati fanining o‘quv rejasidagi boshqa fanlar bilan aloqasi 1. jismoniy madaniyat bazasi 1. amaliy jismoniy tarbiya 1. sog‘lomlashtiruvchi jismoniy tarbiya 1. jismoniy madaniyat jarayonida aqliy madaniyat 1. jismoniy madaniyat jarayonida axloqiy madaniyat 1. jismoniy madaniyat jarayonida estetik madaniyat jismoniy tarbiya nazariyasi va usuliyatini rivojlanishining davrlari jismoniy tarbiya nazariyasi va usuliyatining rivojlanishi bir necha davrlarni o‘z ichiga oladi. birinchi davr – bashariyat taraqqiyotining ilk davridagi harakat fao...

This file contains 12 pages in DOCX format (43.5 KB). To download "jismoniy tarbiya va sport nazariyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: jismoniy tarbiya va sport nazar… DOCX 12 pages Free download Telegram