laboratoriya mashg'uloti - lipidlarga xos rangli reaksiyalar

DOCX 4 pages 39.3 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 39.3 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

14 – laboratoriya mashg`uloti lipidlarga xos rangli reaksiyalar lipidlarga gidrofob bo’lgan yuqori malekulali moddalar kiradi. bu moddalar suvda erimaydi, faqatgina organik erituvchilarda (xloroform, efir, atseton, benzol, benzin) eriydi. lipidlar hamma tirik organizmlar hujayrasida uchraydigan komponent hisoblanadi. kimyoviy tuzilishiga ko’ra lipidlar bir qancha guruhlarga bo’linadi: 1. neytral yog`lar yoki triglitseridlar 2. fosfoglitseridlar yoki fosfolipidlar 3. sfingolipidlar 4. glikolipidlar 5. sterin va steridlar 6. mumlar organik erituvchilarda erishiga qarab va ulardagi qutubli funksional guruh molekulalarining bor yo’qligiga qarab 2 ga bo’linadi: 1. qutubli lipidlar 2. neytral lipidlar qutubli lipidlarga fosfoglitseridlar, sfingolipidlar, glikolipidlar kiradi. neytral lipidlarga erkin yog` kislotalari va ularning efirlari, atsilglitseridlar, steroidlar va mumlar kiradi. lipidlar tirik organizmda juda muhim funksiyalarni bajaradi: birinchidan ular asosiy energiya manbai hisoblanadi, chunki 1 g yog` parchalanganda 38,9 kkal energiya ajralib chiqadi. bu esa 1 g uglevod va oqsil parchalanganda ajralib chiqqan energiyadan 2 marta ko’p hisoblanadi. ikkinchidan lipidlar hamma hujayralarning membranasining struktura birligi hisoblanadi …

2 / 4

nizmdagi issiqlikni boshqarib turadi. oltinchidan yog`lar suv manbai bo’lib, ular parchalanganda suv ajralib turadi va bu cho’l zonasida yashovchi hayvonlar uchun suv manbai bo’lib xizmat qiladi. sterinlar esa miyaning oq moddasining tarkibida bo’ladi va ko’pgina biologik aktiv moddalar vitaminlar, gormonlar va o’t kislotalarini hosil bo’lishida qatnashadi. oddiy yog`lar triglitseridlar bo’lib, ular yog` kislotalari va glitserinning murakkab efiri hisoblanadi: yog`larning tarkibiga to’yingan va to’yinmagan yog` kislotalari kiradi. to’yingan yog` kislotalaridan stearin (c17h35cooh) va palmitin (c15h31cooh)lar yog`larning tarkibida eng ko’p bo’ladi. to’yinmagan yog` kislotalardan eng asosiylari olein (c17h33cooh), linol (c17h31cooh) va linolen (c17h23cooh) kislotalari hisoblanadi. to’yinmagan, yog` kislotalarining tarkibida qo’shbog` bo’lib, bu ularning reaksiyaga oson kirishishini ta’minlab beradi. olein kislotasining molekulasida 1 ta, linol kislotasida 2 ta, linolen kislotasida esa 3 ta qo’shbog` bo’ladi. linol va linolen kislotalari odam organizmida sintezlanmaydi va ovqat bilan kirishi zarur. bu kislotalarning organizmdagi yetishmasligi natijasida moddalar almashinuvi buziladi. shuning uchun yuqoridagi moddalar vitamin sifatida ta’sir etuvchi …

3 / 4

an ikki qator qilib probirkalar qo’yiladi. birinchi qatordagi probirkalarga bir necha tomchidan o’simlik moyidan tomiziladi. ikkinchi qatordagilarga esa, qattiq yog`dan kichik bir bo’lakdan solinadi. har ikkala qatorning birinchi probirkalariga 2 ml dan distillangan suv solinadi, ikkinchi probirkalarga shuncha miqdorda dietil efiri, uchinchi probirkalarga - atseton, to’rtinchi probirkalarga esa spirt solinadi. hamma probirkalar yaxshilab chayqatiladi va yog`larning har xil erituvchilardagi eruvchanligi kuzatiladi. spirtli probirkani suv hammomida isitish tavsiya etiladi. tajribaning natijalari yozib qo’yiladi. 1. yog`larning emulsiyalanishi reaktivlar: a) o’simlik moyi, b) 2% li natriy karbonat, v) 2% li sovun eritmasi, g) o’t suyuqligi, d) distillangan suv. ishning bajarilishi: 4 ta probirka olib, har biriga 5 tomchidan o’simlik moyidan tomiziladi. birinchi probirkaga 2 ml distillangan suv, ikkinchi probirkaga 2 ml 2% li natriy karbonat eritmasidan, uchinchi probirkaga 2% li sovun eritmasidan, to’rtinchi probirkaga esa 2 ml suv va bir necha tomchi o’t suyuqligidan solinadi. hamma probirkalar yaxshilab chayqatiladi va har bir probirkada …

4 / 4

, v) bor kislotasi (kristall holda). ishning bajarilishi: quruq probirkaga bir necha tomchi o’simlik moyidan yoki hayvon yog`ining kichik bo’lagidan solinadi. ustiga kaliy yoki natriy bisulfat kukunidan, bor kislotasidan sepiladi va ehtiyotlik bilan qizdiriladi. natijada akroleinning oq bug`lari hosil bo’ladi. bu bug` qo’lansa hidli bo’lishi bilan harakterlanadi. 1. yog`larning sovunlanish reaksiyasi yog`larni ishqorlar bilan qo’shilishi natijasida ular gidrolizga uchrab, yog` kislotalarining tuzlari (sovun) va glitserin hosil bo’ladi. yog` kislotalarning natriyli tuzlari qattiq sovun, kaliyli tuzlari suyuq sovun hosil qiladi. mazkur reaksiyalar quyidagi tenglama orqali boradi. reaktivlar: a) o’simlik moyi yoki hayvon yog`i, b) koh ning spirtdagi 30% li eritmasi, v) distillangan suv. ishning bajarilishi: katta hajmdagi probirkaga 0,5 ml o’simlik moyidan yoki 0,5 g hayvon yog`idan solinadi va ustiga 10 ml kaliy ishqorining spirtdagi eritmasidan quyiladi. probirkaning og`zi havo sovutgichiga ulangan po’kak bilan berkitiladi va 30 daqiqa davomida qaynab turgan suv hammomida qaynatiladi. shundan so’ng probirkaga issiq suv solinib, hosil …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "laboratoriya mashg'uloti - lipidlarga xos rangli reaksiyalar"

14 – laboratoriya mashg`uloti lipidlarga xos rangli reaksiyalar lipidlarga gidrofob bo’lgan yuqori malekulali moddalar kiradi. bu moddalar suvda erimaydi, faqatgina organik erituvchilarda (xloroform, efir, atseton, benzol, benzin) eriydi. lipidlar hamma tirik organizmlar hujayrasida uchraydigan komponent hisoblanadi. kimyoviy tuzilishiga ko’ra lipidlar bir qancha guruhlarga bo’linadi: 1. neytral yog`lar yoki triglitseridlar 2. fosfoglitseridlar yoki fosfolipidlar 3. sfingolipidlar 4. glikolipidlar 5. sterin va steridlar 6. mumlar organik erituvchilarda erishiga qarab va ulardagi qutubli funksional guruh molekulalarining bor yo’qligiga qarab 2 ga bo’linadi: 1. qutubli lipidlar 2. neytral lipidlar qutubli lipidlarga fosfoglitseridlar, sfingolipidlar, glikolipidlar kiradi. neytral lipidlarga ...

This file contains 4 pages in DOCX format (39.3 KB). To download "laboratoriya mashg'uloti - lipidlarga xos rangli reaksiyalar", click the Telegram button on the left.

Tags: laboratoriya mashg'uloti - lipi… DOCX 4 pages Free download Telegram