laboratoriya mashg'uloti - vitaminlarga xos sifat reaksiyalar

DOCX 9 sahifa 101,8 KB Bepul yuklash

9 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 101,8 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 9

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 9

15 – laboratoriya mashg`uloti vitaminlarga xos sifat reaksiyalar vitaminlar vitaminlar kichik molekulali moddalar bo’lib, turli organik birikmalarning sinflariga mansub. vitaminlar hayvon, o’simlik va mikroorganizmlarda kechadigan muhim fiziologik va biokimyoviy jarayonlarda aktiv qatnashadigan birikma hisoblanadi. ko’pincha vitaminlar fermentlarning oqsil bo’lmagan qismini tashkil qiladi. vitaminlar asosan o’simliklarda sintezlanadi. odam va hayvon organizmiga esa ovqat bilan birga kiradi. ovqatda vitaminning tarkibi kam bo’lsa, yoki organizmga so’rilishi buzilsa, moddalar almashinuvi izdan chiqadi va avitaminoz kasalligi kelib chiqadi. vitaminlarning funksiyalari bir-biri bilan bog`langan bo’lib, ko’pincha polivitaminoz kuzatiladi. vitaminning kamayib ketish holati (gipovitaminoz) ko’pincha uzoq vaqt antibiotiklar va sulfonilamidlarni qabul qilish natjasida ham uchraydi. vitaminlarni keragidan ortiq qabul qilish natijasida gipervitaminoz vujudga kelib, moddalar almashinuvining buzilishiga olib keladi. vitaminlarni sinfga bo’lishda ularning eruvchanligi hisobga olingan. shunga asosan vitaminlar 2 guruhga bo’linadi: a) yog`da va organik erituvchilarda eriydigan vitaminlar; b) suvda eriydigan vitaminlar. yog`da va organik erituvchilarda eriydigan vitaminlarga quyidagilar kiradi: 1. a guruh vitaminlari; 1. d …

2 / 9

immetrik molekulasi parchalanishi natijasida 2 molekula a vitamini hosil bo’ladi. a vitamini hayvonlarning jigarida, buyragida, baliqlarning moyida, sutda va tuxumda uchraydi. a vitamini siklik yuqori molekulali spirt hisoblanadi. uchxlorsurma bilan boradigan reaksiya vitamin a uchxlorsurma bilan reakstiyaga kirishganda ko’k rangli birikma hosil bo’ladi. bu reaksiya jarayonida uchxlorsurma suvni tortib oluvchi bo’lib ta’sir ko’rsatadi va bo’yalgan kondensatsiya mahsuloti hosil bo’ladi. reaktivlar: a) uchxlorsurma (sbc3) ning 21-23%- li xloroformdagi eritmasi, b) baliq moyi, v) retinal atsetatning yog`dagi eritmasi, g) xloroform. ishning bajarilishi: 2 ta probirka olib, ulardan bittasiga bir necha tomchi baliq moyidan, ikkinchisiga 1 tomchi retinal atsetatning yog`dagi eritmasidan tomiziladi va 1 ml xloroformda eritiladi. hosil bo’lgan eritmadan bir tomchi olib, ustiga 5 tomchi uchxlorsurmaning xloroformdagi eritmasidan tomiziladi. natijada beqaror havorang yoki ko’k rang hosil bo’ladi. d guruh vitaminlariga xos sifat reaksiyalari d guruh vitaminlari steroidli tabiatga ega bo’ladi. bulardan eng ahamiyatlisi vitamin d (ergokaltsiferol) hisoblanadi. vitamin d ergosterindan ultrabinafsha nur …

3 / 9

donli o’simliklarda keng tarqalgan. shu bilan birga achitqilarda, yong`oqda, jigarda, buyrakda, yurakda va yog`siz go’sht tarkibida bo’ladi. tioxrom reaksiyasi tiamin ishqoriy muhitda ferrotsianid kaliy tuzi bilan oksidlanib, tioxromga aylanadi. bu modda ultrabinafsha nurlari ta’sirida havorangni hosil qiladi. reaktivlar: a) tiamin bromid, b) kaliy ferritsianidning 5% li eritmasi [k3fe(cn)4], v) 10% li o’yuvchi natriy, g) butil yoki izoamil spirti. ishning bajarilishi: 10 mg tiamin bromid kukunini 5 ml suvda eritib, ustiga 1 ml 5% li ferritsianid kaliy eritmasidan, 1 ml 10% li o’yuvchi natriy va 5 ml butil spirtidan solinadi. probirka (yoki stakan) yaxshilab chayqatiladi va bir necha daqiqa xona haroratida qoldiriladi. yuqorigi, spirtli qatlam ehtiyotlik bilan ajratib olinib, qorong`i xonada simob-kvartsli lampa nurlari yordamida ko’riladi. natijada havorang yoki ko’k rangli fluorestsensiya aniq ko’rinadi. vitamin e ga xos sifat reaksiyalari vitamin e (tokoferol) yuqori haroratga chidamli bo’lib, nitrat kislota bilan oson oksidlanish xususiyatiga ega. u ultrabinafsha nurlari ta’sirida buziladi. tokoferollar antioksidant …

4 / 9

olib, ustiga 8-10 tomchi konsentrlangan nitrat kislotadan sekinlik bilan qo’shiladi va probirkalar sekin chayqatiladi. 1-2 daqiqadan keyin probirkadagi aralashma qizil yoki sarg`ish-qizil rangga kiradi. reaksiya juda shiddat bilan boradi, shuning uchun nitrat kislotani probirka devoridan sekinlik bilan qo’shilishi va bu ishlar tortuvchi shkaf tagida olib borilishi kerak bo’ladi. temir xlorid bilan olib boriladigan reaksiya tokoferollar temir xlorid bilan oksidlanib, temir xlorid feci2 gacha qaytariladi. fe2+ ioni ortofenantrolin bilan reaksiyaga kirishib, fe(c12h8n2)3 ning kompleks ioni xosil bo’ladi va natijada eritma qizil rangga bo’yaladi. tokoferollar temir xlorid bilan oksidlanganda piran halqasining buzilishi amalga oshadi va oksialkilxinon hosil bo’ladi. reaktivlar: a) vitamin e ning 0,15% li etil spirtidagi eritmasi, b) 0,2% li temir xloridning spirtli eritmasi (bu eritma qorong`u joyda saqlanishi kerak), v) ortofenantrolinning 5% li spirtli eritmasi. ishning bajarilishi: 1-2 ml vitamin e ning spirtli eritmasiga 1 ml ortofenantrolin qo’shiladi va temir xlorid tomchilatib turiladi. bu ish qizil rang hosil bo’lguncha amalga …

5 / 9

adi. sistein bilan boradigan reaksiya. reaktivlar: a) vikasol 0,1% li suvli eritmasi, b) sisteinning 0,03% li eritmasi, v) 5% li natriy ishqori 1 ml vikasol eritmasiga shuncha miqdorda sistein eritmasidan va 5-6 tomchi natriy ishqori eritmasidan solinadi. natijada sariq yoki limon rang hosil bo’ladi. vitamin c (askorbin kislotasi) vitamin c singa kasalini oldini olish uchun ishlatiladigan preparat hisoblanadi. kimyoviy tuzilishi jihatidan 2,3-diyenol-gulon kislotasining laktoni hisoblanadi. diyenol guruhining bo’lishligi vitamin c ning oson oksidlanib, qaytarilishini ta’minlab turadi: l-askorbin kislotasi vitamin aktivligini namoyon qiladi, d-askorbin kislotasi esa fiziologik inertmodda hisoblanadi. l- askorbin kislotasi rangsiz, suvda yaxshi eriydigan va nordon mazali bo’ladi. benzolda, xloroformda, dietil efirda va yog`larda erimaydi. askorbin kislotasining suvdagi eritmasi kislotali reaksiyani namoyon qiladi. u oson oksidlanib, degidroaskorbin kislotasiga aylanadi. bunda uning vitaminli hossasi saqlanib qoladi. degidro askorbin kislotasi beqaror bo’lib, qaytarilish reakstiyasi natijasida yana l-askorbin kislotasiga aylanadi. vitamin c ning bu xossasi uning oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarida aktiv ishtirok etishini belgilaydi. …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 9 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"laboratoriya mashg'uloti - vitaminlarga xos sifat reaksiyalar" haqida

15 – laboratoriya mashg`uloti vitaminlarga xos sifat reaksiyalar vitaminlar vitaminlar kichik molekulali moddalar bo’lib, turli organik birikmalarning sinflariga mansub. vitaminlar hayvon, o’simlik va mikroorganizmlarda kechadigan muhim fiziologik va biokimyoviy jarayonlarda aktiv qatnashadigan birikma hisoblanadi. ko’pincha vitaminlar fermentlarning oqsil bo’lmagan qismini tashkil qiladi. vitaminlar asosan o’simliklarda sintezlanadi. odam va hayvon organizmiga esa ovqat bilan birga kiradi. ovqatda vitaminning tarkibi kam bo’lsa, yoki organizmga so’rilishi buzilsa, moddalar almashinuvi izdan chiqadi va avitaminoz kasalligi kelib chiqadi. vitaminlarning funksiyalari bir-biri bilan bog`langan bo’lib, ko’pincha polivitaminoz kuzatiladi. vitaminning kamayib ketish holati (gipovitaminoz) ko’pin...

Bu fayl DOCX formatida 9 sahifadan iborat (101,8 KB). "laboratoriya mashg'uloti - vitaminlarga xos sifat reaksiyalar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: laboratoriya mashg'uloti - vita… DOCX 9 sahifa Bepul yuklash Telegram