old osiyo xalqlari etnologiyasi

DOCX 15 стр. 241,6 КБ Бесплатная загрузка

15 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 241,6 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 15

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 15

11-mavzu: old (g‘arbiy) osiyo xalqlari etnologiyasi reja: 1. osiyo xalqlari haqida umumiy ma’lumot 2. old osiyo xalqlari etnik tarixi 3. ijtimoiy hayot, moddiy va ma’naviy hayot 4. kam sonli etnik guruhlar g‘arbiy yoki old osiyo kichik osiyo va arabiston yarim orollari, о‘rta yer dengizining sharqiy soxili, mesopotamiya va о‘rta sharqiy ( eron va afg‘oniston ) hududlarini ham о‘z ichiga oladi. aholisi 170-milliondan kо‘prok. old osiyo hududining talay qismi yarim chо‘l, chо‘l, tog‘lar qisman vohalardan iborat. faqat tog‘li vohalar, shuningdek, о‘rta yer, qora va kaspiy dengizlari sohillarida nam subtropik iqlim. sersuv daryolar faqat frot va dajlalardir. bu regionda tabiiy sharoit qadim zamonlardan qulay bо‘lib, aholi zich yashaydi. chо‘l va tog‘li hududlarda aholi nisbatan siyrak joylashgan. old osiyo davlatlariga: afg‘oniston, bahrayn, isroil, iordaniya, iroq, eron, yaman, qatar, kipr, livan, baa, oman, saudiya arabistoni, suriya va turkiyalar kiradi. 2. old osiyoning etnik tarixi. old osiyoda odamlar о‘nlab ming yilliklardan buyon yashab kelmokdalar. bundan …

2 / 15

emit tillarida eron va afg‘oniston hind-yevropa tillarida gaplashadigan etnoslar tomonidan egallanadi. arablar istilosi ( vii-viii asrlarda ) old osiyo xalqlari tarixi va madaniyatiga ulkan ta’sir о‘tkazadi, arablar bosib olgan xalqlarni islom diniga о‘tkazib, ilm-fan davlat boshqaruvida о‘z yozuvlari va tillarini joriy etdilar. arablardan bir necha asr о‘tib old osiyoga ilgari orol dengizi bо‘ylarida sirdaryoning quyi oqimida yashagan о‘g‘izlar yurishlari boshlanadi. ularning avlodlari zamonaviy turklar, ozarbayjonlar va yana qator etnoslardir. о‘rta asrlar oxiridan old osiyo davlatlari inqiroz holatiga tushib, yevropa davlatlariga mustamlaka va yarim qaram о‘lkalarga aylanadi. mahalliy madaniyatlarning qadimgi manbalari. old osiyoning qadimgi tosh davri aholisi ovchilik, baliqchilik, termachilik bilan hayot kechirganlar. odatda ahyon-ahyonda yirik hayvonlarni ovlash ibtidoiy jamoalarni tо‘liq tо‘yishga imkon bergan, g‘arbiy osiyo iqlimi nisbatan mо‘tadil bо‘lsada, odamlar kulbalarida doimo olovni saqlashga intilganlar. olov yog‘ochni yog‘ochga ishqalash yoki chaqmoqtoshlar yordamida olingan. taxminin 10-12 ming yil avval old osiyo iqlimini о‘zgarib kо‘plab suv havzalari qurib qoladi. asta-sekin о‘simliklar, ov …

3 / 15

ng qadimgi о‘simliklar bug‘doy va arpa bо‘lgan, asta-sekin hozirda bizga ma’lum bо‘lgan boshqa donli ekinlar sabzavot, mevalar о‘zlashtirilgan. bularning barchasi old osiyo mamlakatlari aholisini о‘zlashtirish xо‘jaligidan chorvachilik va dehqonchilikka, ishlab chikarish xо‘jaligiga о‘tishini ta’minlaydi. ayni paytda tog‘ va chо‘l aholisi о‘zlashtirish xо‘jaligi sharoitida yashashda davom etadi. yangi xо‘jalik turlari xalqlar hayoti tarzida katta о‘zgarishlarga sabab bо‘ladi. aholi guruhlarining bir qismi daryo vohalari bо‘ylab joylashib dehqonlarga aylanadilar. issiq iqlim sharoitida odamlar sun’iy sug‘orish inshootlarini qurish, dalalarni sug‘orib dehqonchilik qilishga о‘tishadi. dastlab о‘trok manzilgohlar bunyod etilib ular asosida keyinchalik shaharlar, davlatlar, sivilizatsiyalar shakllanadi. qurg‘oqchil tog‘ oldi hududlarida suv manbalari va unumli yerlar taqchil joylarda yashagan aholi qо‘y va echkilik bilan shug‘ullanib chо‘pon-chorvadorlarga aylana boradi. aholi va uning chorvasi kо‘paygach о‘z manzillaridan uzoqroqqa, yaylovlar hamda suv manbalari izlab ketishlariga tо‘g‘ri kelgan. bundan 3 ming yillar muqaddam kо‘chmanchi chorvachilik – nomadizm vujudga keladi. uning о‘ziga xos xususiyati chorvadorlarda doimiy yashash joylarining bо‘lmasligi hamda yil …

4 / 15

lashib dastlab mis, sо‘ng jez va temirdan mehnat qurollari yasash usullari kashf etiladi. odamlar g‘ildirak, arava, jang aravasi, tо‘quv dastgohini, omoch va boshqa qishloq xо‘jalik qurollarini yaratdilar. kо‘pgina xalqlar tomonidan kemalar yasash, dengizchilik ishi yuksaltirilib uzoq afrika, yevropa va osiyo sohillariga sayohatlar uyushtirila boshlanadi. dehqonchilik jamiyatlari paydo bо‘lishi bilan mulkiy va toifaviy tabaqalanish keskin kuchayadi. harbiy boshliqlar, sarkardalar shuningdek, jamiyatda yuksak mavqeli kohinlar toifalari vujudga keladi. savdogarlar paydo bо‘lib uzoq yaqin mamlakatlar bilan xususan, kо‘chmanchilar bilan mol ayirboshlashni boshlaganlar. bu toifalarning barchasi oddiy grajdanlar dehqonlar va hunarmandlarni bо‘ysundirib, ularning mehnatidan foydalana boshlaydilar. podshohlarni ilohiylashtirish rо‘y beradi. ayni paytda kо‘p sonli kambag‘allar katlami kо‘payib boradi. nihoyat har bir davlatda qullar toifasi shakllanib, ular dastlab urushlarda asir olinganlar bо‘lgan. ulardan ibodatxonalar va saroylar, yо‘llar qurilishida uy xizmatkorlari sifatida foydalanganlar. dalalarda, hunarmandchilik ustaxonalarida ishlagan, erkin kishilarning hayoti ham qullarnikidan kam farq qilgan. madaniyat yuksak darajaga kо‘tariladi. old osiyoning qadimgi davlatlarida turli hunarlar va …

5 / 15

k chodirlardan manzilgohlar tiklaganlar. ot va tuyalarni xonakilashtirilgandan sо‘ng, uzoq masofalarga kо‘chish boshlanadi. tuyalarda chodirlarni, ayollar va bolalarni olib yurishsa, erkaklar otlarni minib zarur paytlarda mudofaa, ehtiyoji tug‘ilsa bosqinlar uyushtirganlar. kо‘chmanchilar hayoti murakkab kechib qishda sovuq va yog‘ingarchiliklardan, yozda issiq va suvsizlikdan azob chekkanlar. nomadlar chorvani asraganlari uchun oziq kam bо‘lgan. gо‘shtni faqat tantana va bayramlarda iste’mol qilishgan. chorvadorlar oziqlarida dehqonlardan ayirboshlangan ( teri, yog‘, sut mahsulotlariga ) don, sabzavotlar, mevalar ham о‘z о‘rniga ega bо‘lgan. 2. old osiyo xalqlari, ularning bugungi kundagi xо‘jalik mashg‘ulotlari. etnoslar. arabiston yarim orolida asosan arablar yashaydi. о‘rta yer dengizining sharqiy sohillarida arablardan tashqari yahudiylar (isroil) maronitlar (arab xristianlari ) va druzlar (livanda) mavjud. turkiyaning asosiy aholisi turklar bо‘lib, ulardan tashqari, turklarning subetnosi yuryuklar (janubda) markaziy va shimoliy hududlarda ayrim kavkazlik etnoslar va rus staroobryadlari, g‘arbiy hududlarda yunonlar joylashgan. eron aholisi ham kо‘pmillatli. asosiy aholi forslar bilan bir qatorda mamlakat shimolida turkman va ozarbayjonlar joylashgan. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "old osiyo xalqlari etnologiyasi"

11-mavzu: old (g‘arbiy) osiyo xalqlari etnologiyasi reja: 1. osiyo xalqlari haqida umumiy ma’lumot 2. old osiyo xalqlari etnik tarixi 3. ijtimoiy hayot, moddiy va ma’naviy hayot 4. kam sonli etnik guruhlar g‘arbiy yoki old osiyo kichik osiyo va arabiston yarim orollari, о‘rta yer dengizining sharqiy soxili, mesopotamiya va о‘rta sharqiy ( eron va afg‘oniston ) hududlarini ham о‘z ichiga oladi. aholisi 170-milliondan kо‘prok. old osiyo hududining talay qismi yarim chо‘l, chо‘l, tog‘lar qisman vohalardan iborat. faqat tog‘li vohalar, shuningdek, о‘rta yer, qora va kaspiy dengizlari sohillarida nam subtropik iqlim. sersuv daryolar faqat frot va dajlalardir. bu regionda tabiiy sharoit qadim zamonlardan qulay bо‘lib, aholi zich yashaydi. chо‘l va tog‘li hududlarda aholi nisbatan siyrak joylashg...

Этот файл содержит 15 стр. в формате DOCX (241,6 КБ). Чтобы скачать "old osiyo xalqlari etnologiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: old osiyo xalqlari etnologiyasi DOCX 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram