psixodiagnostik metodikalar ilmiyligining psixometrik mezonlari

DOCX 11 pages 23.9 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.9 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

psixodiagnostik metodikalar ilmiyligining psixometrik mezonlari reja: 1.validlik – psixodiagnostik metodikalarning asosiy xususiyatlaridan biri sifatida validlikning asosiy turlari va ularni aniqlash usullari. 2.ishonchlilik – psixodiagnostik metodikalarning muhim psixiometrik ko‘rsatkichi sifatida. ishonchlilik turlari va ularni aniqlash usullari. 3.psixodiagnostik metodikani va tekshiruv natijalarini standartlashtirish muammosi. 4.psixodiagnostik tekshiruvda tanlanma to‘plam reprezentativligi muammosi 1. validlik – psixodiagnostik metodikalarning asosiy xususiyatlaridan biri sifatida validlikning asosiy turlari va ularni aniqlash usullari. pedagogik-psixologik eksperiment, tadqiqotning ishonchli vositasi bo‘lishi hamda natijalarning haqqoniyligiga ishonch hosil qilish uchun va ushbu natijalar asosida to‘g‘ri xulosa chiqarish uchun tadqiqotda qo‘llanilgan psixodiagnostik metodika ilmiy asoslangan bo‘lishi kerak, bunda metodlar quyidagi talablarga javob berishi lozim: validlik, ishonchlilik, bir sifatlilik va aniqlik. endi har bir talabni alohida ko‘rib chiqamiz. «validlik» atamasi evropa tillaridan olingan bo‘lib u quyidagi ma'noni anglatadi: «to‘laqonli», «yaroqli», «mos». psixodiagnostik metodikaning validlik sifatidagi tavsifi uning aynan o‘rganilayotgan psixologik xususiyatga mo‘ljallanganligi va ushbu psixologik xususiyatni baholashga mosligi hamda yaroqliligini ko‘rsatib beradi. metodikaning validlik tavsifi …

2 / 11

italardan olingan ko‘rsatkichlar bilan ya'ni ko‘rsatkichlar orasida nazariy asoslangan bog‘liqlik borligini va tadqiqot qilinayotgan sifat ko‘rsatkichlari mosligi bilan aniqlanadi. nazariy validlik bitta nazariyaga tayangan holda, aynan bir xususiyatga tegishli har xil metodikalardan foydalanish natijasida olingan ko‘rsatkichlarni korrelyatsiyasi bilan tekshiriladi. empirik validlik – sinaluvchining reaktsiyasi va xatti-harakatini kuzatish orqali, uning haqqoniy xulqidagi diagnostik ko‘rsatkichlarning bir-biriga mosligi bilan tekshiriladi. agar sinaluvchining xarakterini qo‘llanilgan metodika yordamida baholasak, ushbu odamning hayotdagi xarakter ko‘rinishining qo‘llanilgan metodikadan olingan ko‘rsatkichlar bilan bir xilligini aniqlasak, u holda metodikani empirik va amaliy validli deb hisoblasak bo‘ladi. empirik validlik mezonlari bo‘yicha metodika odamlarning amaliy faoliyat natijalari hamda haqqoniy hayotiy huquqlarining ko‘rsatkichlarini taqqoslash bilan tekshiriladi. ichki validlik – metodikadagi topshiriqlar, subtestlar, mulohazalarning umumiy maqsadga mosligini anglatadi. metodikadagi subtestlar, topshiriqlar va undagi savollar qisman butunlay biz o‘rganayotgan xususiyatni o‘lchay olmasa, u holda ushbu metodika ichki validli emas yoki ichki validlik etarli darajada emas, deb hisoblanadi. tashqi validlik ham xuddi empirik validlikka o‘xshash, …

3 / 11

voqeliklardagi reaktsiya va xatti-harakatlari; b) sinaluvchining faoliyatidagi yutuqlari: o‘quv, ish, ijodiy va hokazolar; v) har xil nazorat sinov va topshiriqlarning bajarilganligi haqida ma'lumotlar; g) boshqa metodikalar yordamida olingan ma'lumotlar – validlik tekshirilayotgan metodikaning boshqa metodika bilan bog‘liqligining etarli darajadaligi 2. ishonchlilik – psixodiagnostik metodikalarning muhim psixiometrik ko‘rsatkichi sifatida. ishonchlilik turlari va ularni aniqlash usullari metodikaning ishonchliligi – metodika yordamida barqaror, qat'iy ko‘rsatkichlarni olish imkoniyatlari bilan tavsiflanadi. psixologik test natijalarini nazorat qilish murakkab omillarga bog‘liq va bu quyidagilardir: asbob-uskunalarning o‘lchov sifati; psixologik testlarning doimiy relevant tavsifi; sinaluvchining ko‘rsatmalarni to‘g‘ri tushunishi; sinaluvchining xulqi, xatti-harakati; sinaluvchining dolzarb psixologik holati. psixodiagnostik tadqiqot jarayonida ushbu omillarning o‘zgarishi o‘lchovning ishonchlilik darajasini pasaytiradi, chunki bu omillarning doimiyligini saqlab turishning imkoni yo‘q, shuning uchun ham psixodiagnost metodikaning yuqori darajada ishonchliligiga amin bo‘lishi juda qiyin. ushbu omillarning asosiylaridan biri metodikaning o‘zining ishonchliligidir, chunki qolgan omillarning olingan natijalar doimiyligiga ta'siri ancha kamdir. psixodiagnostik metodikalarning ishonchliligini ikki xil usul bilan tekshirib …

4 / 11

ika qanchalik aniq bo‘lsa, o‘lchovning sifati shuncha yuqori bo‘ladi. ammo amaliy psixodiagnostikada hamma vaqt ham o‘lchovning aniqligi, baholashning yuqori darajasi talab qilinmaydi. masalan, butun tadqiqotda tanlama sinaluvchilarni ikkiga bo‘lish kerak bo‘lsa, u holda qo‘llanilayotgan metodika aynan shunga mos holda bo‘linishi kerak, undan ko‘pga ham, kamga ham emas. agar sinaluvchilar beshta guruhga bo‘linishi shart bo‘lsa, u holda beshta o‘lchov shkalasi bor metodikani qo‘llash maqsadga muvofiq bo‘ladi va ular beshta punktdan iborat bo‘lishi kerak, masalan «ha», «yo‘qdan ko‘ra ha», «yo ha, yo yo‘q», «yo‘q hadan ko‘ra», «yo‘q» shaklida. metodikanig bir sifatliligi ushbu metodika yordamida olingan natijalar qay darajada, aynan bir xususiyatga taalluqli o‘zgarishni o‘lchashi bilan tavsiflanadi. agar o‘rganilayotgan xususiyatlardan olingan ko‘rsatkichlar, ushbu metodika bilan bog‘liq bo‘lmagan boshqa bir xususiyat ko‘rsatkichlarini namoyon qilsa, u holda ushbu metodika bir sifatlilik mezoniga mos bo‘lmaydi. masalan, tadqiqotchini shaxsning xulq motivlarini baholash qiziqtirsa, u sinaluvchining xulq motivlariga taalluqli to‘g‘ridan-to‘g‘ri savollar berishi mumkin, u holda olingan javoblar bir …

5 / 11

a ishonchlilikdir, agar o‘lchov uskunalari bu ikkala mezonga mos kelmasa, u holda psixodiagnostikada bu vositalarni qo‘llash umuman mumkin emas. mabodo metodikaning aniqligi va bir sifatliligi to‘liq bo‘lmasa ham uni aniq shartlar asosida qo‘llash mumkin. ammo quyidagilarni unutmaslik zarur: noaniq metodika, o‘tkazilayotgan eksperiment natijalari biror-bir xususiyatdagi kichik o‘zgarishlarni aniqlash imkonini bermaydi; metodika bir sifatliligining to‘liq emasligi, hamisha ham aynan baholanayotgan xususiyatdagi o‘zgarishlar darajasi bilan olingan ko‘rsatkichlarni taqqoslash imkonini bermaydi. 3. psixodiagnostik metodikani va tekshiruv natijalarini standartlashtirish muammosi. psixodiagnostik natijalarga qo‘llanilgan metodikadan tashqari voqea hamda hodisalar ham ta'sir qiladi, ya'ni berilgan ko‘rsatmalarni sinaluvchining to‘g‘ri tushunmasligi va test vaqtida sinovchining xulqi va shaxs xususiyatlari o‘z ta'sirini ko‘rsatishi mumkin. agar voqelikni sinaluvchi imtihon sifatida qabul qilsa, o‘zini shu voqelikka mos tarzda tutadi. yuqori xavotirli odamni hamisha va hamma payt yuqori «xavotirlik» holati qamrab oladi, har qanday hodisani xavf sifatida qabul qiladi. kichik darajali xavotirli odam buning aksidir, ya'ni o‘zini erkin tutadi. sinaluvchilarning xulqi, xatti-harakati …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixodiagnostik metodikalar ilmiyligining psixometrik mezonlari"

psixodiagnostik metodikalar ilmiyligining psixometrik mezonlari reja: 1.validlik – psixodiagnostik metodikalarning asosiy xususiyatlaridan biri sifatida validlikning asosiy turlari va ularni aniqlash usullari. 2.ishonchlilik – psixodiagnostik metodikalarning muhim psixiometrik ko‘rsatkichi sifatida. ishonchlilik turlari va ularni aniqlash usullari. 3.psixodiagnostik metodikani va tekshiruv natijalarini standartlashtirish muammosi. 4.psixodiagnostik tekshiruvda tanlanma to‘plam reprezentativligi muammosi 1. validlik – psixodiagnostik metodikalarning asosiy xususiyatlaridan biri sifatida validlikning asosiy turlari va ularni aniqlash usullari. pedagogik-psixologik eksperiment, tadqiqotning ishonchli vositasi bo‘lishi hamda natijalarning haqqoniyligiga ishonch hosil qilish uchun va ushbu nati...

This file contains 11 pages in DOCX format (23.9 KB). To download "psixodiagnostik metodikalar ilmiyligining psixometrik mezonlari", click the Telegram button on the left.

Tags: psixodiagnostik metodikalar ilm… DOCX 11 pages Free download Telegram