kasb-hunar, savdo-transport, afsonaviy va diniy e’tiqodlar bilan bog‘liq nomlar

DOCX 6 pages 22.9 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 22.9 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

mavzu: kasb-hunar, savdo-transport, afsonaviy va diniy e’tiqodlar bilan bog‘liq nomlar reju: 1. kasb-hunar bog‘liq nomlarning maqsad va vazifalari. 2. savdo-sotiq va transport bilan bog‘liq toponimlar: 3. afsonaviy va diniv e’tiqodlar bilan bog‘liq toponimlar haqida. tuyanch iboru va utamalar: kasb-hunar, hunarmandchilik turluri, savdo-sotiq, afsonaviy va diniy nomlar. kasb-hunar bilan bog‘liq toponimlar. geografik obyektlarning nomlanishida ma'lum hududda yashovchi aholining iqtisodiy turmush tarzi. hunarmandchilik turlari, kishilarning xo'jalik va moddiy ishlab chiqarish faoliyati muhim omil bo'lib xizmat qiladi. bu turdagi joy nomlarining paydo bo'lishida jamiyatning tarixiy rivojlanish davri, mamlakatdagi ijtimoiyiqtisodiv sharoillarning o'zgarishi. ishlab chiqarish shakllarini taraqqiyoti muhim ahamiyat kasb etadi. bunday geografik nomlarning asosiy fazilati shundan iboratki, ularga qarab ishlab chiqarish shakl lari, foydali qazilmalar konlari. kasb-hunar turlari. dehqonchilik madaniyati va boshqa xil ma'lumotlarni bilib olish mumkin. bularning hammasi xalq xo'jaligi tarixi uchun juda muhim ma'lumotlar hisoblanadi. boshqacha aytganda, toponimlarda xalq turmushining turli ijtimoiy-iqtisodiy jabhalari, ya’ni aholining xo'jalik faoliyati. jamiyatdagi ko'p asrlar davomida sodir …

2 / 6

an. shahar va shaharchalardagi mahalla, ko'cha. guzar, xiyobon. bozor kabi geografik obyektlarni hunar-kasb nomlari bilan atash sharqning qadimiy qadriyatlaridan biri hisoblanadi. masalan, dushanbe shahrining bir qismi shishaxona deb ataladi. arxeologlar bu yerda karvonsaroy qoldiqlari, qadimgi laganpivola siniqlarini topishgan, demak bu yerda qadimda kulolehilikchinnisozlik yaxshi rivojlangan. o'rta osiyoning tarixiy shaharlarida shu kabi hunar-kasbdan olingan nomlar ko'plab topiladi. bu ko'hna qadriyat zamonaviy qadriyatga aylansa, xalq madaniyati va ma'rifati madaniy yodgorlik maqomiga erishgan bo'lar edi. hozir ham o'zbekistonning turli hududlarida pichoqchi. sandiqchi. o'qchi, temirchi. mahsido'z. parchabof. naqqoshon, zargarlik, qassoblik, sovungarlik kabi mahalliy xalqning kasbhunarlaridan darak beruvchi nomlarni uchratish mumkin. masalan, ohangaron nomi shahar aholisi qadimdan temirchilik bilan shug'ulanganligidan darak beradi. xuddi shu kabi samarqand shahridagi so'zangaron mahallasi ahlining asosiy mashg'uloti igna, juvaldiz, bigiz kabi mahsulotlar tayyorlash bo'lgan. egarchi deb nomlangan mahalla aholisining ota-bobolari otulov ustiga uriladigan va minib yurish uchun moslangan abzal - egar tayyorlash ishi bilan mashg'ul bo'lganlar. egarlar kattakichikligi. naqsh bezaklari, …

3 / 6

a mahalla nomlari bunga yaqqol misoldir. joy nomlari tarkibida to'quvchilik kasbiga aloqador qator geografik nomlar uchraydi va ular to'quvchilik kasbi tarixi ancha qadimgi davrlarga borib taqalishidan dalolat beradi. baxmalbof. gilambof, buyraboi; parchabof kabi aholi punktlari nomlarida mahalliy xalqni to'quvchilik kasbining ≪iz≫lari saqlanib qolgan. tikuvchilik kasbi ham xalqimiz orasida keng tarqalgan sohalardan biri bo’lgan. uning yo'rmado'z. mahsido'z, etikdo’z. toqido’z. kashtado’z kabi ayrim tarmoqlarining nomlari joy nomlariga o ’tgan. masalan, marg’ilon shahar niahallalaridan birining nomi yo' rmado’z. yo'rma kashtachilikda keng qo'llaniladigan chok turlaridan biri, mahalla ahli o'tmishda shu ish bilan shug'ullangan. buxoro shahrida mahsido'zon, chust shahrida do'zanda, samarqand shahridagi zardo'zon kabi mahalla nomlari ham kishilarni kasb-koriga nisbat berib atalgan. teri oshlab undan charm tayyorlash bilan shug'ullanuvchi kasb egalari ko'nchi nomini olgan. samarqand, buxoro, toshkent kabi shaharlarda, farg'ona vodiysida. xorazmda ko'nchilik do'konlari ko'p bo'lgan. ularda qo'y. echki, qoramol, tuya terilaridan turli navlardagi ko'n tayyorlangan. toshkent shahridagi ko’nehilar, marg’ilon shahridagi ko’nchilik, chust shahridagi charmgaron. …

4 / 6

i ilmiy manba hisoblanadi. masalan, aravachi, asalchi, astarbof. attoron. ayoqchi (idish-tovoq ustasi), baqirchi (≪misgar≫), baliqchi, baxmalbof qamchinbof, bofanda (≪to'quvchi≫), binokor, pichoqchi, bo'zachi. dabboqi (≪ko'nchi≫), dastorbof (≪salla to'quvchi≫), kamongaron (≪o"q-yoy ustalari≫). kosagar (≪kosa ustasi≫), ko'nchi, mokuso/.on (≪moki ustasi≫), mixchagar (≪mix yasovchi≫), mo'zado'zon (≪etikdo'zlar≫), namadgaron (≪kivgiz ustalari≫), olachabof (≪olacha to'quvchi≫), sovungar, sartarosh, toqado' z (≪do'ppi tikuvchi≫), chitgaron (≪chitga gul bosuvchilar≫) kabi ko'plab geografik nomlar ma'lum hududda yashovchi xalqning xo'jalik faoliyati hamda ularning hududiy mehnat taqsimotida tutgan o'rnini aniqlashda katta yordam beradi. hunar-kasb bilan bog'liq toponimlar har qanday hudud toponimiyasining muhim va ajralmas qismi sanaladi. hozirda ayrim kasb-hunar turlari yo‘qolgan yoki ularni ifodalovchi so'zlar jonli muomaladan chiqib ketgan bo'lishi mumkin. shu sababdan, tushunarsiz bo'lib qolgan bunday joy nomlari tarixiylik nuqtainazardan alohida tadqiq qilinishi lozim. savdo-sotiq va transport bilan bog‘iiq toponimlar. har bir geografik nomning o'ziga xos ≪yuk≫i bor, zero unda aniq ma’noga ega bo'lgan turlicha tarixiy. lisoniy. geograilk ma'lumotlar mujassam, shu sababdan toponimga …

5 / 6

hun savdo munosabatlari o'rnatish. dam olish va yangiliklardan xabardor bo'lish maskani ham hisoblangan. shu sabadan. bir qator geografik nomlar tarkibida bozor belgilovchi so'z sifatida muhim ahamiyat kasb etgan. bozorlar oldi-sotdi, savdo-sotiq qilinadigan joy bo'lishi bilan birga, shu hudud iqtisodiyotining ko'zgusi hamdir. dastlab, savdosotiq qilinadigan joylar - bozor va rastalar ko'pincha ma lum bir mahsulotni sotishga ixtisoslashgan va shu mahsulot nomi bilan atalgan. bedabozor. egarbozor, yog'bozor. xodabozor. somonbozor. guruchbozor. tovuqbozor, buyrabozor, taxtabozor kabi toponimlar shu yo'sinda paydo bo'lgan. toshkent shahar mikrotoponimiyasini o'rgangan sh.qodirovaning nia'lumotlariga qaraganda. xix asr oxirlarida toshkentda bozor va rastalar soni 1500 taga vetgan. shaharda rasmiy bozor va rastalardan tashqari, turli kasb egalari yashaydigan mahalla. ko'cha, guzarlarda ham oldi-sotdi avjida bo'lgan. ko'pincha rastalar bilan hunarmandchilik ustaxonalarini farq qilib bo'lmagan. elunarmandlar turli mahsulotlar tayyorlab shu joyning o'zida sotishgan. ba'zan, bozor bo'ladigan kunga qarab aholi punktlariga nom ham berishgan. masalan. chorshanba (shahrisabz), payshanba (kattaqo'rg'on), juma (g'allaorol), jumabozor (qorako'l) deb atalgan aholi …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kasb-hunar, savdo-transport, afsonaviy va diniy e’tiqodlar bilan bog‘liq nomlar"

mavzu: kasb-hunar, savdo-transport, afsonaviy va diniy e’tiqodlar bilan bog‘liq nomlar reju: 1. kasb-hunar bog‘liq nomlarning maqsad va vazifalari. 2. savdo-sotiq va transport bilan bog‘liq toponimlar: 3. afsonaviy va diniv e’tiqodlar bilan bog‘liq toponimlar haqida. tuyanch iboru va utamalar: kasb-hunar, hunarmandchilik turluri, savdo-sotiq, afsonaviy va diniy nomlar. kasb-hunar bilan bog‘liq toponimlar. geografik obyektlarning nomlanishida ma'lum hududda yashovchi aholining iqtisodiy turmush tarzi. hunarmandchilik turlari, kishilarning xo'jalik va moddiy ishlab chiqarish faoliyati muhim omil bo'lib xizmat qiladi. bu turdagi joy nomlarining paydo bo'lishida jamiyatning tarixiy rivojlanish davri, mamlakatdagi ijtimoiyiqtisodiv sharoillarning o'zgarishi. ishlab chiqarish shakllarini taraqqi...

This file contains 6 pages in DOCX format (22.9 KB). To download "kasb-hunar, savdo-transport, afsonaviy va diniy e’tiqodlar bilan bog‘liq nomlar", click the Telegram button on the left.

Tags: kasb-hunar, savdo-transport, af… DOCX 6 pages Free download Telegram