hid va ta’m bilish analizatorlarning yoshga bog‘liq xususiyatlarini o‘rganish

DOCX 4 pages 28.3 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 28.3 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

5- mavzu: hid va ta’m bilish analizatorlarning yoshga bog‘liq xususiyatlarini o‘rganish. hid bilish va tam bilish sezgisining yoshga oid xususiyatlari va gigeyenasi. hid bilish — odam odam va hayvonlar hayvonlar burun boʻshligʻining yuqori qismida joylashgan maxsus sezgi aʼzolari (hid bilish retseptorlari) orqali hidlarni sezish. hayvonlarda hid bilish ovqat qidirish, yoʻl topish, aniq joyni belgilash, qaramaqarshi jinsni izlash, shuningdek, bilish vositalaridan biri hisoblanadi va h.k. odamlarda hid bilishning ahamiyati hayvonlardagiga qaraganda kamroq, biroq hid bilishning yoʻqolishi odam uchun azob hisoblanadi (qattiq tumov boʻlganda ovqatning qanchalik bemaza tuyilishini eslab koʻraylik). · hid bilish — odam odam va hayvonlar hayvonlar burun boʻshligʻining yuqori qismida joylashgan maxsus sezgi aʼzolari (hid bilish retseptorlari) orqali hidlarni sezish. hayvonlarda hid bilish ovqat qidirish, yoʻl topish, aniq joyni belgilash, qaramaqarshi jinsni izlash, shuningdek, bilish vositalaridan biri hisoblanadi va h.k. odamlarda hid bilishning ahamiyati hayvonlardagiga qaraganda kamroq, biroq hid bilishning yoʻqolishi odam uchun azob hisoblanadi (qattiq tumov boʻlganda ovqatning …

2 / 4

a ortadi. · shilliq parda yuzasida joylashgan hid bilish retseptorlari shu hujayralar ajratadigan shilliq modda bilan doimo namlanib turadi. hidli moddalar havo bilan burun boʻshligʻiga tushadi, shilliqda eriydi va retseptorlarni taʼsirlaydi, u yerdan hid haqidagi ax-borot hid bilish nervi hid_bilish_nervi) orqali bosh miyaga oʻtkaziladi, bosh miyada esa bizning hid haqidagi (uning oʻtkirligi, sifati va boshqalar) taassurotimiz shakllanadi. hid bilish analizatorlari xil-ma-xil hidli moddalar turlarini farqlay oladi. izquvar it, mas, hidga qarab koʻpchilik odamlar ichidan maʼlum bittasini topa oladi, yaʼni har bir odam, har bir hayvon faqat oʻziga xos hidga ega. hid bilish xususan bahorda va yozda, ayniqsa issiq nam havoda, shuningdek, yorugʻlikda qorongʻidagiga qaraganda oʻtkir boʻladi. retseptorlarning hidli moddalar bilan uzoq vaqt taʼsirlanib turishi shu hidga oʻrganib qolishga olib keladi, keyin odam bu hidni sezmaydigan boʻlib qoladi. bir hidga boshqasi taʼsir qilgandan keyin hidlar aralashib, oʻzgacha hidga aylanishi natijasida odam hidga ortiqcha sezgir boʻlib qolishi mumkin. · hidli moddalar havo …

3 / 4

natijasida odam hidga ortiqcha sezgir boʻlib qolishi mumkin. yosh oʻtishi bilan hid bilish ham susayadi. hid bilish ning buzilishi — hid bilmaslik (anosmiya), turli hidlarga sezuvchanlikning ortishi (giperosmiya), burun shilliq pardalari kasalliklari (tumov), bosh miya ayrim boʻlaklarining oʻsmasi va shikastlanishi baʼzi bir psixik kasalliklarda uch-raydi (bunday hollarda hid bilishga odatda hidlarni sezish gallyutsinatsiyasi qoʻshiladi). baʼzi homilador ayollarda ham hid bilmaslik holati kuzatiladi. · yosh oʻtishi bilan hid bilish ham susayadi. hid bilish ning buzilishi — hid bilmaslik (anosmiya), turli hidlarga sezuvchanlikning ortishi (giperosmiya), burun shilliq pardalari kasalliklari (tumov), bosh miya ayrim boʻlaklarining oʻsmasi va shikastlanishi baʼzi bir psixik kasalliklarda uch-raydi (bunday hollarda hid bilishga odatda hidlarni sezish gallyutsinatsiyasi qoʻshiladi). baʼzi homilador ayollarda ham hid bilmaslik holati kuzatiladi. · hid bilish pasayganda yoki yoʻqolganda darhol vrachga murojaat qilish va saba-bini aniqlash zarur. · maza bilish, taʼm bilish — turli eriydigan moddalarning taʼm bilish retseptorlariga, asosan, tilga (umurtqalilarda) taʼsir etishi natijasida paydo …

4 / 4

adi. turli mazaga ega boʻlgan mahsulotlar bir vaqtda yoki ketma-ket isteʼmol kilinganda maza bilish kontrasta ovqat taʼmini almashtirib yuborishi mumkin. maza bilish retseptorlari taʼsirlanib, oʻzgʻalganda bu qoʻzgʻalish markazlarga intiluvchi nerv tolalari orqali uzunchok miyaga boradi, u yerdan boshqa markazga oʻtadi, natijada bir qancha reflektor hodisalar kuzatiladi (soʻlak oqishi, meʼdadan shira chiqishi va h. k.), ayni vaqtda qoʻzgʻalish bosh miya poʻstlogʻiga yetib boradi, uning muayyan qismi qoʻzgʻalib, maza sezgisi kelib chikadi. maza bilish kishi hayotida katta ahami-yatga ega, zararli moddalar ogʻizga olinganda refleks yoʻli bilan tuflab tashlanadi. maza bilish organizmning fiziologik holatiga bogʻliq boʻlib, ishtaha va ovqat hazm kilishga taʼsiri bor. ayrim kasalliklarda maza bilish ayniydi.

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hid va ta’m bilish analizatorlarning yoshga bog‘liq xususiyatlarini o‘rganish"

5- mavzu: hid va ta’m bilish analizatorlarning yoshga bog‘liq xususiyatlarini o‘rganish. hid bilish va tam bilish sezgisining yoshga oid xususiyatlari va gigeyenasi. hid bilish — odam odam va hayvonlar hayvonlar burun boʻshligʻining yuqori qismida joylashgan maxsus sezgi aʼzolari (hid bilish retseptorlari) orqali hidlarni sezish. hayvonlarda hid bilish ovqat qidirish, yoʻl topish, aniq joyni belgilash, qaramaqarshi jinsni izlash, shuningdek, bilish vositalaridan biri hisoblanadi va h.k. odamlarda hid bilishning ahamiyati hayvonlardagiga qaraganda kamroq, biroq hid bilishning yoʻqolishi odam uchun azob hisoblanadi (qattiq tumov boʻlganda ovqatning qanchalik bemaza tuyilishini eslab koʻraylik). · hid bilish — odam odam va hayvonlar hayvonlar burun boʻshligʻining yuqori qismida joylashgan max...

This file contains 4 pages in DOCX format (28.3 KB). To download "hid va ta’m bilish analizatorlarning yoshga bog‘liq xususiyatlarini o‘rganish", click the Telegram button on the left.

Tags: hid va ta’m bilish analizatorla… DOCX 4 pages Free download Telegram