hid bilish sezgisi va idroki

DOCX 34 pages 43.1 KB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 43.1 KB

File type DOCX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti ijtimoiy fanlar fakulteti psixologiya(amaliy psixologiya) *- kurs talabasi ______________________ “hid bilish sezgisi va idroki” mavzusida tayyorlagan kurs ishi kurs ishi rahbari: _________________ toshkent-2025 mundarija kirish: hid bilish sezgisi va idroki 3 i bob. hid bilish sezgisi:nazariy asoslari 8 1.1. hid sezgisi haqida tushuncha va uning evolyutsion ahamiyati 8 1.2. hid sezgi tizimining biologik va fiziologik asoslari 10 1.3. hid sezgisi va markaziy nerv tizimi o’rtasidagi bog’liqlik 13 2-bob.hid idroki va uning psixologik jihatlari 16 2.1.idrok tushunchasi va uning umumiy xususiyatlari 21 2.2.hid idrokining kognitiv va emotsional jihatlari 21 2.3.hid va xotira o’rtasidagi aloqadorlik 23 2.4.hid sezgisining shaxs ruhiyatiga va kundalik hayotiga ta’siri 27 xulosa 29-30 glossariy 31-32 adabiyotlar ro‘yxati 33 ilova kirish inson organizmi tashqi dunyoni sezgi a’zolari orqali idrok etadi. shulardan biri bo‘lgan hid bilish sezgisi – nafaqat atrof-muhitdagi moddalarning mavjudligini bildiruvchi, balki inson xotirasi, …

2 / 34

dan biri bu – hid bilish sezgisidir. hid sezgisi insonning atrof-muhitdagi o‘zgarishlarga, modda va energiya oqimlariga nisbatan munosabatini shakllantiruvchi muhim psixofiziologik vosita hisoblanadi. hidlar nafaqat tashqi dunyoni idrok etishga xizmat qiladi, balki ular inson emotsiyalari, xotiralari, kayfiyati va hatto qarorlariga ham sezilarli ta’sir ko‘rsatadi.hid sezgisi boshqa sezgi a’zolariga qaraganda miyaning emotsional va xotiraviy markazlariga yaqin joylashgan bo‘lib, bu uni yanada ta’sirchan va sub’yektiv qiladi. limbik tizim va amigdala kabi miya tuzilmalari hid sezgilarini qayta ishlashda ishtirok etadi, bu esa hidlar orqali xotiralar va hissiyotlarning faollashuviga sabab bo‘ladi. shu boisdan ham ko‘plab psixologik holatlar, eslab qolish jarayonlari, shaxsiy tajribalar va hissiy reaktsiyalar hid bilan bog‘lanib boradi.zamonaviy psixologiya va neyropsixologiyada hid bilish idrokining o‘rganilishi nafaqat ilmiy, balki amaliy ahamiyat kasb etmoqda. ayniqsa, hidlarning inson psixikasiga ta’sirini o‘rganish orqali aromaterapiya, psixoterapiya, marketing va hatto sud-tibbiyot sohalarida samarali yondashuvlar ishlab chiqilmoqda. shu bilan birga, hid sezgisining buzilishi (masalan, anosmiya yoki giposmiya) ko‘plab psixologik va …

3 / 34

y sohalarda qo‘llanilishi mumkin bo‘lgan muhim tavsiyalarni ishlab chiqishga ham xizmat qiladi. mavzuni o‘rganish darajasi: hid sezgisi qadimdan falsafa, tibbiyot va biologiya fanlarida o‘rganilgan bo‘lsa-da, uning psixologik va kognitiv asoslari so‘nggi o‘n yilliklarda keng tadqiq etila boshladi. d. engel, g. ax, r. herz, a. zubareva kabi olimlar tomonidan hid va xotira, hid va emotsiya o‘rtasidagi bog‘liqlik asoslab berilgan. kurs ishining maqsadi:hid bilish sezgisi va idrokining ilmiy asoslarini, psixologik xususiyatlarini, buzilish turlarini va inson hayotidagi ahamiyatini chuqur tahlil qilish. kurs ishining vazifalari:hid bilish sezgisi va idrokiga oid nazariy bilimlarni umumlashtirish; hid sezgisi va inson ruhiyatidagi o‘zaro bog‘liqlikni ochib berish; hid idrokining buzilish turlarini tahlil qilish; tadqiqot obyekti: insonning hid sezgisi va idrok jarayoni. tadqiqot predmeti: hid bilishning psixologik va fiziologik mexanizmlari, ularning idrokdagi roli. ishning tuzilishi: kurs ishi kirish, ikkita asosiy bob, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatidan iborat. i bob. hid bilish sezgisi: nazariy asoslari 1.1hid sezgisi haqida tushuncha va uning …

4 / 34

dan birini egallaydi. hid bilish sezgisi — bu odamning nafas olishi jarayonida havo bilan birga burun orqali kiruvchi hidli molekulalarni sezish va ular haqida axborot olish qobiliyatidir. ushbu sezgi turining ilmiy nomi olfaktoriya bo‘lib, u markaziy asab tizimi orqali boshqariladi.evolyutsion nuqtai nazardan qaralganda, hid sezgisi hayot uchun muhim ahamiyat kasb etgan. insoniyat tarixining dastlabki bosqichlarida hidlar yordamida yeguliklar, suv manbalari, xavfli hayvonlar va zaharli moddalarning mavjudligi aniqlangan. hayvonlarda hid bilish oraliq masofalarda muloqot, hudud belgilash, g‘amxo‘rlik va ko‘payishda ishtirok etgan.insonda ham hid sezgisi hali ham muhim rol o‘ynaydi. u emotsional holatlarni uyg‘otishi, xotiralarni jonlantirishi va ayrim hatti-harakatlarga turtki berishi mumkin. tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, odamlarning 75–80% hollarda muayyan hidlar orqali o‘z xotiralarini eslashlari kuzatiladi. shu sababli hid sezgisi inson ruhiyatining nozik qatlamlariga ta’sir ko‘rsatadi. hidlar ko‘pincha bevosita ong osti bilan bog‘liq tarzda qabul qilinadi. masalan, biror hid insonda avvalgi xotiralarni uyg‘otadi yoki yoqimsiz hid — qo‘rquv, xavotir kabi hissiyotlarni chaqiradi. bu …

5 / 34

rinishidir (masalan, ona bolasining hidini, sevishganlar bir-birining tabiiy hidini tanib oladi). psixologlar fikricha, hidlar inson kayfiyatini o‘zgartirishi, hatto ularning fikrlash jarayoniga ta’sir qilishi mumkin. masalan, yoqimli hidli xona odatda insonni bo‘shashtiradi, ijobiy emotsiyalar uyg‘otadi va stressni kamaytiradi. aynan shu xususiyatlar tufayli aromaterapiya, psixologik muolajalar, hatto reklama va marketingda ham hidlardan faol foydalaniladi.hid sezgisining psixologik mohiyati shundan iboratki, u insonning ongi, hissiyoti, eslash qobiliyati va ijtimoiy munosabatlariga bevosita ta’sir etadi. u faqat jismoniy sezgi emas, balki ong osti orqali shaxsiyatga, qarashlarga va xulq-atvorga ta’sir qiluvchi kuchli vositadir. hid sezgisi — kimyoviy sezgilar turkumiga kiradi va bu sezgi orqali havo yoki suyuqlikdagi molekulalarning maxsus retseptorlarga ta’siri orqali sezgi paydo bo‘ladi. ushbu sezgi burun bo‘shlig‘ida joylashgan epiteliyalar yordamida seziladi va bu signal asab tolalari orqali miya po‘stlog‘ining olfaktor korteksi, limbik tizim va hipokamp kabi tuzilmalariga uzatiladi. shuning uchun hidlar bevosita xotira, kayfiyat va hissiyotlarga ta’sir etadi (kagan, 2010; vasilenko, 2014).mashhur tadqiqotlardan birida (herz …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hid bilish sezgisi va idroki"

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti ijtimoiy fanlar fakulteti psixologiya(amaliy psixologiya) *- kurs talabasi ______________________ “hid bilish sezgisi va idroki” mavzusida tayyorlagan kurs ishi kurs ishi rahbari: _________________ toshkent-2025 mundarija kirish: hid bilish sezgisi va idroki 3 i bob. hid bilish sezgisi:nazariy asoslari 8 1.1. hid sezgisi haqida tushuncha va uning evolyutsion ahamiyati 8 1.2. hid sezgi tizimining biologik va fiziologik asoslari 10 1.3. hid sezgisi va markaziy nerv tizimi o’rtasidagi bog’liqlik 13 2-bob.hid idroki va uning psixologik jihatlari 16 2.1.idrok tushunchasi va uning umumiy xususiyatlari 21 2.2.hid idrokining kognitiv va emotsional jihatlari 21 2.3.hid va xo...

This file contains 34 pages in DOCX format (43.1 KB). To download "hid bilish sezgisi va idroki", click the Telegram button on the left.

Tags: hid bilish sezgisi va idroki DOCX 34 pages Free download Telegram